Echt oud

09 dinsdag jun 2015

Posted by in Ouder worden

≈ Een reactie plaatsen

Kijk ik naar het schilderij kinderspelen van Pieter Bruegel uit 1560 dan zie ik kinderen als volwassenen in zakformaat. Het leven in die periode in Nederland is simpelweg een kwestie van zo snel mogelijk volwassen zijn en zo gauw je oud bent, doodgaan om in het hiernamaals gelukkig te zijn. Anno 2015 nemen we de tijd voor de verschillende periodes in ons leven en heeft elke generatie zo haar eigen uitstraling. Het leven zelf staat centraal. En dat heeft weer tot effect dat we nu in de tijd van het individualisme zitten. Ondanks dat individualisme verbaast het mij wel eens dat er steeds meer stereotiep groepsgedrag en uitstraling is. Ik zie dat bij jong en oud. Bij jongeren noemen we stereotiepen meestal hypes. Zo draagt iedere brugklasser ineens een rugzak, loopt een hele klas met dezelfde sneakers, of zie je overal ineens de grote koptelefoons op kortgeknipte hoofden. De uitslagen van de schoolexamens zijn er en overal zie je de Nederlandse vlag met schooltas aan de gevels hangen. Hele hordes jongeren sluiten hun schoolperiode vervolgens af met een weekje vakantie op Ibiza. De lenteperiode is nog niet begonnen of de eerste Rijncruiseschepen vol bejaarden varen Rotterdam binnen. Ik heb wel eens de idee dat hoe meer individualisme hoe meer stereotiepen er opduiken. Misschien valt het dan extra op? We hebben kennelijk de behoefte om toch ergens bij te horen en dat op de een of andere manier samen met gelijkgezinden zichtbaar te maken.  Lees verder →

Over en uit

03 woensdag jun 2015

Posted by in Zingeving

≈ 1 reactie

Dit weekend lees ik een interessant essay van Frits de Lange waarin hij filosofeert over de vraag wanneer een leven voltooid is. Hij reageert op het onderzoek van Els van Wijngaarden over ouderen die uit het leven willen stappen omdat zij zich overbodig en eenzaam voelen. De Lange vindt dat de termen klaar zijn met leven, levensmoe en voltooid leven onterecht als synoniemen worden gebruikt. Levensmoe, zo zegt hij, geeft aan dat het iemand ontbreekt aan fysieke of mentale levenskracht om zijn leven nog verder te leiden. Het is een natuurlijke gesteldheid, die je ervaart of niet. Klaar zijn met je leven verwijst niet naar een ervaringsfeit, maar naar een persoonlijke beslissing, een keuze. Het suggereert dat het leven een klus is die je moet klaren, de inhoud doet er niet zo toe. Voltooid leven is noch een ervaringsfeit, noch een persoonlijke keuze, maar een ethisch oordeel over je geleefde leven tot nu toe, aldus De Lange. Je kunt zeggen dat het leven een natuurlijke cyclus is van opgroeien als kind, volwassen worden en uiteindelijk oud en verschrompeld zijn. Dan is het simpelweg over en uit op enig moment. Je kunt ook zeggen dat er sprake moet zijn van een geslaagd leven. Je loopt allerlei levensfasen goed door en in de laatste fase van de ouderdom is dan de specifieke opdracht dit alles tot een geheel te integreren en dan ben je klaar. Van deze opvatting van de ontwikkelingspsycholoog Erik Erikson ben ik zelf een groot fan. Lees verder →

70:20:10

29 vrijdag mei 2015

Posted by in individu & omgeving

≈ Een reactie plaatsen

De hoeveelheid kennis die er is in de huidige wereld is gigantisch. Die kennis is zelfs zo groot dat we als het om leren gaat niet meer zo goed weten, wat we nu moeten leren en hoe. Het meest bekende voorbeeld is het leren van de tafels op de basisschool. Gebeurt dat nog of leren de kinderen die niet meer? De school wordt nog steeds gezien als dé plek waar een kind alles leert, want daar vindt van oudsher georganiseerd leren plaats. Maar mede dankzij de sociale media, stort het jonge kind zich al heel snel in de buitenschoolse wereld van kennis en informatie. Om iets te leren heb je nauwelijks nog een traditionele onderwijsinstelling nodig. Kijken we naar de verschillende manieren van kennisverwerving, leren we slechts 10 procent via school of training. Daarnaast leren we 20 procent via bewuste of onbewuste coaching en feedback van de leraar, de ouder, de collega, je geliefde. En 70 procent is informeel leren in de praktijk van alledag zonder tussenkomst van een onderwijsorganisatie. Kennis en informatie zijn altijd en overal aanwezig en beschikbaar voor iedereen, jong en oud. De wereld zal zich mede daardoor voortaan in hoog tempo blijven ontwikkelen en veranderen. Of we dat nu leuk vinden of niet, we zijn hier deel van geworden en zo ‘gedwongen’ hier aan mee te doen. We kunnen ons niet meer permitteren stil te staan. Doen we niet mee of in onvoldoende mate dan verliezen we het contact met de wereld en dus de dagelijkse werkelijkheid. De effecten daarvan zijn angst, boosheid en verdriet, negatieve emoties waar mensen niet gelukkig van worden.  Lees verder →