Eindelijk ligt dan de envelop in de brievenbus. Ik lees er regelmatig over in de krant, ik hoor discussies over dit type onderzoeken op radio en tv. De laatste tijd denk ik wel eens: ‘Wanneer zal ik aan de beurt zijn? Ga ik dan meedoen? Wil ik het wel weten?’ Het gaat over het grootschalig bevolkingsonderzoek darmkanker, bedoeld voor mannen en vrouwen van 55 tot en met 75 jaar. Darmkanker is een van de moderne Westerse ziektes die vooral ook oudere mensen treft. Los van allerlei statistieken, kan ik dat vanuit mijn eigen omgeving beamen, want ik heb ik daar vele voorbeelden van, inclusief mijn allerliefste moedertje. Eerlijk gezegd is het een van de ziektes, waar ik wel eens aan denk. Sterker nog, ik merk dat ik de laatste jaren af en toe ongerust word bij die enkele keer dat ik een lastige stoelgang heb. Natuurlijk mag ik zelf beslissen of ik meedoe. De drempel is super laag. SAMSUNG CAMERA PICTURESJe hoeft er niet voor naar het ziekenhuis. Je kunt alles thuis doen tijdens je normale stoelgang. En de overheid betaalt dit onderzoek en een eventueel vervolgonderzoek vergoedt de zorgverzekering. Het klinkt misschien raar, maar het voelt toch zoiets als wel of niet meedoen met de postcodeloterij, maar dan qua ‘prijs’ omgekeerd en zelfs als je niet meedoet, kan er een doemscenario werkelijkheid worden. Als ik meedoe aan een grootschalig bevolkingsonderzoek is het de tweede keer in mijn leven. De eerste keer ben ik nog een kind, dat een heel leven voor zich heeft. Mijn vader heeft in de 2e wereldoorlog tuberculose opgelopen en als kinderen worden we al op vroege leeftijd intensief jaarlijks gevolgd. Gelukkig is er in die naoorlogse periode al een vaccinatie tegen de tuberculosebacterie, de zogeheten BCG-vaccinatie. Het beschermt je gedurende je verdere leven. Ik kan het litteken op mijn bovenarm nog steeds zien. Ik weet nog goed dat ik daarna elk jaar naar een statig uitziend kantoorpand moet ergens aan de Oeverstraat in Arnhem, langs de Rijn. Altijd wordt er eerst een huidtestje gedaan, dat heet de Mantoux test. Je krijgt ergens op de onderarm een krabbeltje met een soort kroontjespen. Dan moet je enige weken later terugkomen voor controle. Als dit krabbeltje iets is opgebold en rood geworden, dan is het een signaal van mogelijk tuberculose. Dat is enigszins verwarrend, want bij ons komt dit bultje juist op omdat wij als kinderen ingeënd zijn met de BCG-vaccinatie. Het is dan een goed teken. Toch moeten er regelmatig extra röntgenfoto’s gemaakt worden. Ik voel nog de angst voor een slechte uitslag als ik in mijn witte kamizooltje, met de borst vooruit, kin hoog op een ijzeren rand, achter het grote röntgenapparaat in een donkere kamer sta. Een griezelig en eenzaam moment, temeer daar de arts zelf op het ‘moment surprème’de donkere kamer verlaat om niet aan extra röntgenstraling blootgesteld te worden. Gelukkig is alles goed gegaan met ons als kinderen. Helaas niet met mijn vader, want hij overlijdt op zijn 51ste levensjaar in het sanatorium De Klokkenberg te Breda. Nu, als oudere, kan ik dus voor de tweede keer meedoen met een bevolkingsonderzoek. Ik onderschrijf een van de kritiekpunten dat je hele grote groepen ‘gezonde’ oudere mensen door de medische molen haalt en dat kan weer effect hebben op je ‘onbezorgde’ leventje van dat moment. Maar dan komt afgelopen week een vriend uitermate vrolijk bij mij aan de keukentafel zitten. Hij vertelt dat hij die week de uitslag van het darmkankeronderzoek heeft gehad en alles is goed! Natuurlijk wil dat niet zeggen dat het 100% zeker is, maar toch. Hij heeft vanaf het moment dat de envelop bij hem in de brievenbus is gevallen, drie maanden geaarzeld:’Wil ik het weten of niet?’ Zijn directe familie is namelijk aan die vreselijke ziekte overleden. Nu is hij wat dit betreft voorlopig gezond verklaard en dat is een pak van zijn hart. Terwijl we daar op proosten, neem ik het besluit ook mee te doen. We beseffen dat we voortaan elke twee jaar even in de spanning zitten. Hopelijk wordt het veel proosten met elkaar tot ons 75ste jaar, want dan stopt het standaardonderzoek. Vanaf dat moment moeten we maar hopen op een goede afloop, want het maakt kennelijk niet meer zoveel uit. Het zal wel dezelfde redenering zijn zoals bij mijn pensioenverzekeraar; die gaat er van uit dat ik ongeveer 80 jaar oud word…….

We liggen dan goed op schema wat betreft alle overlijdensstatistieken.