Een gezond en gelukkig 2018

De meest gehoorde wens dit jaar in mijn sociale netwerk luidt: Een fijne kerst en vooral een gezond en gelukkig 2018. Het woordje gezond wordt dan met veel gevoel uitgesproken. Van mijn ouders leerde ik zeggen: Zalige Kerst en Zalig Nieuwjaar. In die tijd van confessioneel Nederland wist iedereen dan meteen dat je Rooms Katholiek was. De protestanten zeiden altijd: Gezegende Kerst en Gezegend Nieuwjaar. De niet-gelovigen spraken de wens uit: Vrolijk kerstfeest en gelukkig nieuwjaar. Mijn rooms katholieke geloof anno 2018 is er nauwelijks nog; ik voel ik mij een zogenaamde culturele katholiek. Dat wil zeggen dat er zich in mijn genen ontegenzeggelijk iets van het katholieke geloof heeft genesteld, maar ik voel mij niet meer deel uit maken van de katholieke kerk. Daarentegen koester ik wel sommige rituelen, waarvan de kerstnachtmis er één van is. 20180111_133332Elk jaar gaan mijn lief en ik op kerstavond naar de kerk om ons daar onder te laten dompelen in de sfeer met meerstemmige koormuziek en de walmen van overdadig wierook. Dat deden we ook met onze kinderen toen ze nog op de basisschool zaten. We hebben ze samen laten dopen toen ze klein waren, maar een specifieke katholieke geloofsopvoeding hebben we hen niet gegeven. Zij zijn hun eigen weg gegaan en hebben ten opzichte van ons nauwelijks katholiek geloof in hun genen.

Mede daarom is het een grote verrassing als afgelopen kerst onze dochter en haar vriendin ook naar de kerk willen. Na wat heen en weer appen gaan we met z’n vieren naar de nachtmis in de Lambertuskerk te Kralingen. Daar zitten we dan naast elkaar in een Rooms- Katholieke kerk, cultureel katholiek te zijn. De overvolle kerkbanken doen vermoeden dat wij niet de enige cultureel katholieken zijn. Tijdens het zingen van de kerstliedjes voorafgaand aan de kerstviering, ervaar ik meteen weer het oude gevoel van samen, letterlijk gezongen tijdens het lied ‘Wij komen tezamen..’. Ik bedenk mij dat je op dit moment in deze kerk een gemeenschap vormt, die iets wil betekenen in de samenleving en dat hardop uitspreekt en uitzingt. Grote woorden als vrede op aarde, naastenliefde en barmhartigheid klinken vanaf het preekgestoelte. Je wenst vreemde mensen naast je in de kerkbanken vrede en voorspoed. Zoals vaak met rituelen brengt deze kerstviering mensen bij elkaar. Het geeft op zo’n moment even iets van verdieping in je morele leven. Tegelijkertijd betrap ik mij er op dat ik moet denken aan het vele geweld dat gepleegd is en nog steeds wordt in naam van de leer, van de religie. Of het grootschalige seksuele misbruik gedurende eeuwen in de katholieke kerk. Het voelt verwarrend. Ik vraag mij in stilte af hoe mijn dochter en haar vriendin dit alles ervaren. Zal religie op den duur verdwijnen of blijven mensen hopen op iets van eeuwigheid? Wil ik liever een gevoel van onsterfelijkheid hebben en deel uitmaken van een groter kosmisch plan of accepteer ik het feit dat het ophoudt bij de dood?

In mijn levensloop maakte ik de eerste 20 jaar van mijn leven op alle samenlevingsgebieden deel uit van de katholieke gemeenschap. Vanaf de jaren 70 en 80 in de vorige eeuw ben ik op zoek gegaan naar andere plekken of gemeenschappen waar het bouwen van betekenisvolle en zinvolle contacten tussen mensen centraal staat. En nu als fulltime pensionado merk ik dat ik nog nadrukkelijker dan voorheen op zoek ben naar de zin van mijn (of het) leven. En ik zoek en vind dat steeds meer in de ontmoetingen met mensen.

Bij het verlaten van de kerk na afloop van de kerstviering hoor ik mijzelf zomaar weer tegen mijn lief, dochter en haar vriendin de aloude wens uitspreken ‘Zalig Kerstfeest.’

 

 

 

 

Zeven-mijl-stappen

IMG-20170510-WA0006Soms kan ik me niet voorstellen dat ik al 71 jaar op deze aardkloot rondloop. Terugkijkend vliegt de tijd voorbij. Zo mijmerend over het verleden en het heden voelt het alsof ik in grote zeven-mijl-stappen door mijn leven ga.

Zo weet ik nog dat ik als vierjarige met mijn vader mee mocht in de trolleybus naar de stad. Hij  ontmoette dan in een cafeetje in de Jansstraat in Arnhem mensen, die hij kende uit de oorlog. Zij rookten sigaren, sigaretten en pijp. De buschauffeur op de heen- en de terugweg mocht ik standaard twee sigaretten namens mijn vader geven. Mijn moeder rookte ook. Op mijn vijftiende lurkte ik aan een pijp en even later ging ik aan de sigaret, want ‘goed’ voorbeeld doet volgen. Gelukkig is het mij gelukt zo rond mijn dertigste ermee te stoppen. Deze week lees ik voor de zoveelste keer wat een verschrikkelijke ellende roken oplevert.

Herinneringen kunnen ook opkomen door reuk. Soms ruik ik het klaslokaal en de boeken op mijn lagere school, een katholieke jongensschool van de fraters van Utrecht. Vanaf mijn vroegste jeugd hoorde ik over seksueel misbruik, ook in de katholieke kerk. Mijn vader en moeder waarschuwde ons als kind al op een vrij nuchtere toon daarvoor. Ik denk niet dat ik het toen helemaal begreep. Deze week lees ik dat een groot onderzoek naar seksueel misbruik in de Nederlandse katholieke kerk wordt afgerond en beëindigd. Voortschrijdend inzicht zou je denken, kan dit soort problemen grotendeels voorkomen. Maar niets is minder waar. Anno 2017 is op het vlak van ongewenste intimiteiten wereldwijd de MeToo discussie in volle gang. Hoe bizar ook, het stopt niet.

En wat te denken van goede doelen. Het Glazen Huis weet de laatste jaren tijdens de kerst heel Nederland te verleiden bij te dragen aan een goed doel. Mijn eerste goede doel ervaringen tijdens de lagere school was het sparen van melkfles doppen van een soort zilverpapier voor de arme ‘zwartjes’ in Afrika. Moet je nagaan! Naastenliefde is een belangrijk goed. Samen stilstaan bij grote noden in de wereld ook. Maar lossen dit soort acties structureel iets op? Armoede, oorlogsgeweld, natuurgeweld brengen grote vluchtelingenstromen op gang hebben we de laatste jaren van dichtbij meegemaakt. Wij noemen die wanhopig zoekende mensen dan oorlogsvluchtelingen of economische vluchtelingen. Het vluchtelingenbeleid in ons land verhardt. Gaat het om economische vluchtelingen, die wanhopig op een bootje stappen en vervolgens verdrinken in de Middellandse zee, dan zeggen velen dat het aan henzelf te wijten is. En hoe moeizaam gaan we in ons land om met het kinderpardon? Maar liefst 92% van de aanvragen wordt afgewezen.

Dit jaar gaat Serious Request geld ophalen om ouders en kinderen te herenigen die elkaar door ramp of conflict kwijt geraakt zijn. Absoluut een goed doel, dat besef ik met heel mijn hart, lijf en leden. Hoeveel heb ik niet te danken aan het feit dat ik opgegroeid ben in Nederland in een gezin met een vader, moeder, broer en zussen. In een land dat na de 2e W.O. langzamerhand meer en meer welvaart heeft mogen bereiken. Ik leef al eenenzeventig jaar in een van de gelukkigste landen op de wereld. ‘Adel verplicht’ zou ik zeggen, dus het is fantastisch dat betrokken programmamakers van 3FM zich inzetten voor goede doelen en dat zij ons weer eens met de neus op de feiten drukken.

Tegelijk zouden we moeten beseffen dat veel van deze goede doelenacties structureel opgelost kunnen worden door de politiek. Pak daarom het kinderpardon mee in deze actie gericht op ouders en kinderen. Geef een signaal aan de Nederlandse politiek: ‘Laat niet 1300 kinderen in de kou staan.’ En laat al die gulle gevers beseffen hoeveel macht zij hebben in een democratisch landje om politici te kiezen die bruggen willen bouwen in plaats van hoge muren.

Ik wens jullie allen fijne Kerstdagen en een gelukkig en gezond 2018.

 

Kleine herfstdepressie

Denken, denken, denken….en dan bedoel ik druk met denken aan en reageren op allerlei groot- en kruimelnieuws dat dag in dag uit via allerlei media over mij uitgestort wordt. Af en toe, en misschien wel juist in deze herfstperiode, word ik overvallen door een gevoel van moedeloosheid. Ik geef toe dat ik er grotendeels zelf schuld aan heb. De telefoon en de computer zijn alleen ’s nachts als ik slaap, niet binnen mijn bereik. Als ik ’s morgens opsta, is het eerste dat ik doe met een plak koek en een kop thee achter de computer gaan zitten. Ik kijk op mijn mail en surf langs facebook, linkedin, nu.nl en nog wat krantensites. En zo gaat het vaak de dag door, om dan in de avond daar nog eens de televisie aan toe te voegen. Ik laat de consumptiebrij van allemaal hetzelfde nieuws, uitgekauwd vaak tot ver achter de komma, over mij heen storten. Deze consumptiebrij is dan ook nog eens gespreksvoer in mijn sociale contacten. De gespreksthema’s, die we vroeger categoriseerde als ‘praatjes bij het koffieapparaat’, zijn nu verheven tot serieuze gespreksonderwerpen. We moeten overal een mening over hebben en een standpunt over in nemen: MeToo, Zwarte Piet, wegblokkade demonstranten tegen anti-zwarte Piet betogers, strafrechtelijke vervolging wegblokkade mensen of niet, wurgcontract RTL voor huwelijkskandidaat Gordon, hoofddoekjes bij politie, kan plassex nu wel of niet, tegenstelling Zwarte Piet is platteland versus grachtengordel, de mening van de gewone Nederlander telt. Schrikbarend vind ik de wijze waarop veel Nederlandse televisiezenders aandacht besteden en omgaan met al dit type incidenten of nieuwsfeitjes. Steeds zijn het dezelfde hoofden, die altijd een mening over wat dan ook hebben. Ik vraag ik me wel eens af, of al die BN-ers die hier aan meedoen niet gek van zichzelf en hun eigen mening worden?

Eigenlijk baal ik van mijzelf en mijn herfstbui. Ik laat me beïnvloeden door vroeg donker in de middag, laat licht ’s morgens, veel regen en gure wind. Maar ik wil niet toetreden tot de groep oudere mensen, die over van alles en nog wat lopen te zeuren en te klagen. Dus moet ik mijzelf vermannen. 20171129_135430Nu ik deze dagen bezig ben met het maken van een sinterklaas surprise merk ik dat ik weer iets actiever en strijdlustiger word. Daarom wil ik bij deze alsnog mijn ei kwijt over Zwarte Piet. Ik kan mij voorstellen dat veel medeburgers zwarte Piet associëren met onderdrukking en slavernij. Los van het feit of zwarte Piet nu wel of niet volgens de traditie een onderdrukte knecht is, het wordt zo ervaren en gevoeld door een aantal medeburgers. Zij hebben er serieus last van. En als je vindt dat iets niet klopt, mag je dat in ons vrije Nederland hardop zeggen. Ik koester Nederlandse tradities, inclusief onze waarden als vrijheid en tolerantie. Vooral die waarden zijn leidend wat mij betreft. Uit veel onderzoek van de laatste decennia blijkt dat ons koloniale verleden veelal niet de schoonheidsprijs verdient, om het eufemistisch te zeggen. De Gouden Eeuw, De V.O.C. en onze bemoeienis met Indonesië zijn verre van brandschoon als het om ons gedrag ten opzichte van andere culturen en mensen gaat. Veel van deze nieuwe informatie is genuanceerder, dan ik vroeger ooit op school allemaal leerde. We moeten leren van ons verleden. Naast het mededogen ten aanzien van mijn medeburgers die oprecht last hebben van de in hun ogen racistisch stereotype Zwarte Piet, wil ik daarom mijn door kindtraditie gevormde mening, graag bijstellen. Het kost mij nauwelijks moeite om te kijken of we de Sinterklaas traditie zo kunnen aanpassen dat het voor iedereen goed voelt. Ik pleit daarom voor een Sinterklaas feest met roetveeg Pieten. Ieder kind begrijpt dat Piet zwart van het roet is, veroorzaakt door het klimmen in de schoorsteen.

Ik wens iedereen een leuke 5 december!