Boekenweek geschenk

IMG_20190305_153638_resized_20190319_014334567Het is zo’n dag, waarvan ik weet dat die er af en toe aankomt. Ik word overvallen door een groot gevoel van verslagenheid over wat er allemaal in de wereld om mij heen gebeurt. Ik voel me een beetje murw geslagen, emotioneel uitgeput. Dit type gevoel zal zeker ook met mijn ouder worden te maken hebben. De spankracht neemt af, ik moet soms meer vechten tegen het gevoel van moedeloosheid. Tegelijkertijd weet ik dat het positieve gevoel terugkomt.

De gebeurtenissen die daarin een rol spelen zijn zeer divers. Ik word moedeloos van politieke partijen, die wederom deze Provinciale verkiezingen gebruiken om landelijke politiek te bedrijven. Ik vind dat uitholling van ons democratisch bestel. Dan is er het enorme gevoel van onmacht en verdriet bij de aanslagen afgelopen dagen in Nieuw Zeeland en Utrecht. Dit alles wordt versterkt door de wijze waarop de politieke partijen FvD en PVV zonder enige reflectie aangaande de aanslagen en zonder respect voor de doden en gewonden, hun immigratie-agenda naar voren schuiven. Of wat de doen met het vreselijke bericht dat een vader zijn achtjarige dochtertje om het leven brengt? Zelfs heb ik even nagedacht hoeveel van dit type ellendige gebeurtenissen ik tijdens mijn leven heb meegemaakt. Het zijn er ongelooflijk veel. En telkens weer pakken we de draad om ‘gewoon’ verder te leven weer op. 

Jan-Siebelink-Jas-van-belofte-RecensieDat ‘gewoon’ verder leven krijgt er in deze levensfase wel een dimensie bij. Nadrukkelijker vraag ik mij af hoe lang ik nog te gaan heb en wat mij aan vreugde en verdriet te wachten staat. En dan de vraag der vragen: ‘Is er na de dood nog iets of is het leven over en uit?’ Zo enigszins somber kijkend naar de TV, schuift daar ineens de schrijver Jan Siebelink bij DWDD aan tafel. Hij heeft het boekenweek geschenk 2019 geschreven ‘Jas van belofte’. In het boek wordt de hoofdpersoon Arthur met hoge snelheid per ambulance naar het ziekenhuis gebracht.  Tijdens deze rit overziet de hoofdpersoon al bijna vanaf de andere zijde wat hij achterlaat, en vraagt hij zich af of het genoeg is. Hij is er zeker van dat hij bezig is het leven te verlaten. Hij hoopt zelfs de weg van zijn vader te gaan, die in de hemel vast een goed woordje zal doen voor zijn zoon. En hij beseft dat het onvoorstelbare, namelijk dat er een hemel is, waar zou kunnen zijn, 

De 81-jarige Jan Siebelink, weer helemaal fit na een beroerte in 2017, praat ruim dertien minuten honderduit over de fase van zijn leven waarin hij nu zit. Hij kan zich niet voorstellen dat hij dood zal zijn. Hij smeekt bijna ‘laat mij niet dood gaan.’ Hoewel hij vind dat hij genoeg heeft gedaan met zijn leven, zit hij nog vol plannen. Hij filosofeert over het toenemende aantal 80 plussers, die leesgroepjes gaan vormen in buurten. Hij stelt zich voor dat zij platforms bouwen en zo politieke druk uitoefenen om overal buurtboekwinkels te openen. Het hele land moet weer gaan lezen!

Dit heerlijke interview met deze vitale 81-jarige beurt mij enorm op en haalt mij snel uit mijn somberheid van dat moment. Net als Siebelink blijf ik plannen maken en uitvoeren, vooral dichtbij huis in de buurt. Daar horen boeken lezen, goede gesprekken voeren en blijven proberen de wereld om je heen te volgen en te begrijpen bij. Dat is LEVEN. Ongeacht de leeftijd wil ieder mens ‘er toe doen’, voor zichzelf op de eerste plaats en daarna voor de ander. Je wilt misschien wel een beetje onsterfelijkheid op aarde. Maar ja, pas als we deze aarde verlaten hebben, weten we of we onsterfelijk zijn of niet.

Het onvoorstelbare kan waar zijn …. of ik geloof dat er niets is na de dood of ik  geloof in iets van een hiernamaals. Het boekenweek geschenk 2019 lijkt mij een troostrijk boek. Ik ga het dan ook zeker lezen.

 

Stemmen 20 maart

238609Afgelopen zaterdag loop ik op de markt in Rotterdam en hoor ineens iemand zeggen: ‘Je moet je stem laten horen anders wordt er zo over je heen gelopen!’ Dan zie ik een groepje mensen staan, waaronder Henk Krol de fractievoorzitter van de 50 Plus partij. Hij staat lekker ontspannen te smullen van een patatje mét bij Bram Ladage. Eigenlijk verbaast het mij niet hem te zien. Het is al jaren een trend dat landelijke lijsttrekkers uit de Tweede Kamer het land in gaan om stemmen te werven voor de Provinciale Statenverkiezingen, de Waterschappen en de Gemeenten. Zelfs worden er tijdens deze verkiezingen TV debatten gehouden met fractievoorzitters uit de Tweede Kamer. Natuurlijk begrijp ik dat er een relatie is tussen deze bestuurslagen, maar de eigen specifieke taken en verantwoordelijkheden van onze Provincies en de Waterschappen komen zo nauwelijks aan bod. Dit gedrag van de landelijke politiek holt naar mijn idee ons democratische politieke bestel uit. 

verkiezingen-11125799Wat mij tevens stoort zijn politieke partijen, zoals 50 Plus die zich specifiek richten op bijvoorbeeld ouderen. Natuurlijk legt een politieke partij accenten, maar het moet niet in de sfeer zijn van ‘ikke, ikke, ikke’….waardoor in de meeste situaties ‘de ander kan stikken’. Dit werkt sociale segregatie in de hand en daar zou niemand op moeten zitten te wachten. Onze geïndividualiseerde samenleving heeft juist baat bij meer samenwerking en samenhang tussen generaties. Ieders individuele levensloop is een trektocht door het leven beginnend bij de geboorte tot aan de dood. Of we willen of niet, we zijn als homo sapiens sociale wezens. Onze individuele trektocht doen we in een konvooi van mensen, dichtbij ons en verder af. In deze tijd van enorme versnelling op allerlei gebieden van het leven hebben in ieders levensfase jong, middelbaar en oud elkaar hard nodig: jongeren opgroeiend met ICT, KI en sociale media, die nog vol frisse energie en idealen leven; middelbaren hard werkend, carrière makend, die aanvankelijk denken de wereld aan te kunnen om vervolgens op zoek te gaan naar de zinvolheid van het bestaan; en dan ouderen zoekend naar zinvolle invulling van het dagelijkse bestaan, die reflecteren op het verleden om van daaruit kracht te vinden om deze derde levensfase inspirerend te leven. 

1_DcwoBcg2e1wYyerXqYsoNA

In alle gremia van onze samenleving is het niet alleen wenselijk, maar zelfs noodzakelijk dat alle generaties meedenken en – doen en zich uiteindelijk voor elkaar verantwoordelijk weten. Dat heet sociale cohesie. Ook ons democratische politieke bestel past daarin en dat moeten we koesteren. We kunnen op alle niveaus onze democratie positief beïnvloeden, zodanig dat er randvoorwaarden gecreëerd worden, die ons helpen tijdens de trektocht van het leven. Daarom ga ik mijn hele leven al stemmen, ook nu weer  op 20 maart voor de Provinciale Staten en de Waterschappen, vol overtuiging zelfs. Ik weet wat ik belangrijk vind voor het (leef)klimaat in mijn directe omgeving in zijn algemeenheid, maar ook specifiek. Mijn huis bijvoorbeeld staat benedendijks aan de Maasboulevard, een zeer drukke verkeersader in Rotterdam. Verbetering luchtkwaliteit waaronder verminderen van fijnstof en een goed onderhouden dijk langs de Nieuwe Maas zijn voor mij en veel van mijn buren, belangrijke onderwerpen waar zowel de Provincie als het Waterschap politiek en bestuurlijk verantwoordelijk voor zijn. 20181023_142450We proberen er zelf ook wat aan te verbeteren met kleinschalige wijkprojecten. Een ander voorbeeld is de regionale bereikbaarheid. De laatste jaren neemt de filevorming rond Rotterdam enorm toe. Veel van mijn vrienden wonen in Vlaardingen. Ik wil graag mijn auto zo weinig mogelijk gebruiken en daarom is goed openbaar vervoer in de regio belangrijker dan meer asfalt. 

Naar TV debatten met landelijke lijsttrekkers kijk ik niet, dat levert geen directe informatie op. Ik probeer daarom via internet en de Kieswijzer zicht te krijgen op de politieke programma’s van de Provinciale Staten en de Waterschappen. 

Op het schild van Ouder en Wijzer

In Rotterdam zal rond 2035 ruim één vijfde van de bevolking 65 plus zijn, zo lees ik in de Samenwerkingsagenda Rotterdam ‘Ouder en Wijzer’, een beleidsnotitie van december 2018. Een groeiend aantal mensen blijft langer gezond en vitaal en zal dus op de een of andere manier actief betrokken willen zijn bij de stad. De grootste stijging vindt plaats onder de 75 plussers, die grotere kans op gezondheidsproblemen hebben. Rotterdam wil goed voorbereid zijn op deze veranderende bevolkingssamenstelling en daarom (citaat): ‘Samen met ouderen aan de slag gaan op vier pijlers: Vitaal, Er toe doen, Wonen en Woonomgeving, Zorg en Ondersteuning.’

Onlangs ben ik als lid van het Afterworknet samen met anderen uitgenodigd om met wethouder Sven de Langen te praten over deze nota. Vanuit de Afterworknetvisie wordt aandacht gevraagd voor het feit dat er steeds meer ouderen zijn die graag onder bepaalde voorwaarden door willen werken na het pensioen.

In zijn algemeenheid wil, naar mijn idee, ieder mens dus ook de oudere, er toe (blijven) doen en actief deel uitmaken van de samenleving. In de derde levensfase kan de oudere helemaal zelf kiezen hoe, wat, wanneer, hoe lang je iets doet. Daarvoor is een kansrijke omgeving, die meer mogelijkheden biedt dan bijvoorbeeld vrijwilligerswerk of mantelzorg noodzakelijk. Het wordt dan ook tijd voor een goede, eigentijdse support en ondersteuning op dit punt vanuit de samenleving.

gilde der bakkers

Gilde der bakkers

Een van de aanwezigen van de FNV haakt hierop in met het noemen van de term Gilde. Tijdens de Middeleeuwen en nog lang daarna wordt in een Gilde vakkennis en ervaring uitgewisseld via de route leerling-gezel-meester. De meester is na een langlopend proces en het maken van een meesterproef uiteindelijk de hoogste vakman in rang. Maar die tijd is anno 2019 voorbij. Kort door de bocht gezegd: ‘De oudere in het bedrijf kan het niet meer bijbenen’, aldus deze spreker.

IMG_20190227_112447_resized_20190227_112606046We zien inderdaad op heel veel plekken expliciete vakkennis snel verouderen en ingeruild worden voor weer nieuwe kennis of zelfs robotisering of kunstmatige intelligentie. De cyclus leerling-gezel-meester gebaseerd op de typische vakkennis binnen een bedrijf heeft een veel snellere doorlooptijd dan voorheen. Er zullen tegenwoordig in organisaties en bedrijven veel ‘jonge’ meesters zijn in de termen van de Gilde. Echter, er bestaat meer dan alleen vakkennis waarop je competenties ontwikkelt. Uit onderzoek (Baltes) weten we dat de mens ook competenties ontwikkelt door ervaringskennis of tacit knowlegde. Gedurende de tweede levenshelft gaan mensen meer en meer handelen op basis van hun ervaringskennis. Anders gezegd: de ‘oude’meester heeft geleerd in en van het leven door te doen, heeft zichzelf daardoor beter leren kennen en is er wijzer van geworden door deze competenties te blijven ontwikkelen.

Elk bedrijf/organisatie, maar ook de samenleving heeft groot belang bij een goede mix en samenhang/werking tussen generaties oftewel tussen ‘jonge’ meesters en ‘oude’ meesters. De ‘oude’ meester met goed ontwikkelde ervaringskennis heeft aandacht voor zelfreflectie, voor de eigen en andermans verantwoordelijkheden, voor het erkennen van het principe ‘van fouten kun je leren’ en is in staat complexe relaties beter te doorzien en te begrijpen.

Kijkend door deze intergenerationele bril van de Gilde zie ik in onze Rotterdamse samenleving mooie kansen voor die groeiende groep ‘oude’ meesters. We moeten daarvoor wel de ouderenwereld met al haar belangenbehartigers uit hun comfortzone halen en flink opschudden. Anders geformuleerd: we zouden niet alleen, zoals wethouder Sven de Langen (33 jaar jong!) zegt ‘ ouderen op het schild moeten heffen van Ouder en Wijzer’, maar tegelijk de jongere generaties.

Ik pleit voor een Rotterdamse start-up waarin ‘jonge meesters’ en ‘oude meesters’ gezamenlijk onder het motto ‘niet lullen maar poetsen’  aan de gang gaan met de vier pijlers: Vitaal, Er toe Doen, Wonen en Woonomgeving, Zorg en Ondersteuning. Zo zorgen we er samen voor dat onze prachtige, dynamische stad sociaal, maatschappelijke en economisch maximaal aantrekkelijk blijft voor al haar inwoners.