Tijd van leven….

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is img-20211222-wa0005-1.jpg

Aan het begin van dit nieuwe jaar 2022 kijk ik terug op zeven jaar pensioen. Pak ik dat nieuwe leven gemakkelijk op en hoe doe ik dat concreet? Waar leg ik accenten om er voor te zorgen dat ik grosso modo lekker in mijn vel zit? Verandert er in de dagbesteding en de mindset veel naarmate ik langer met pensioen ben?

Een goed hulpmiddel om te reflecteren op je leven is de ‘Schijf van Vijf voor een zinvol leven’. Ons dagelijkse leven speelt zich af op vijf levensdomeinen: lichaam/geest, sociale relaties, materiële situatie, activiteiten/arbeid en inspiratie/zingeving. Alle levensgebieden hangen met elkaar samen. Feitelijk kun je er niet één missen. Ze werken als communicerende vaten: gebeurt er iets in het ene domein heeft dat direct invloed op de andere domeinen. Ieder individu legt eigen accenten, al dan niet noodgedwongen. Zo verandert het levensgebied arbeid/activiteiten rigoreus als je als jongere voor het eerst gaat werken, of als je werkeloos raakt of zoals ik nu met pensioen ga. Het is goed om regelmatig in je leven te kijken hoe jouw levensgebieden er bij staan. Je kunt dan plannen maken om iets te verbeteren, iets te verstevigen of iets te compenseren. Kun je je op al je levensgebieden naar eigen behoefte goed manifesteren gedurende korte of lange tijd dan is er sprake van balans in je leven en zit je lekker in je vel.

Gelukkig val ik in 2014 niet in een zwart gat. Enkele interessante ‘rest’ activiteiten uit mijn werkperiode lopen nog door met als bijkomend voordeel dat werkgerelateerde contacten nog even behouden blijven. Dat is prettig op het levensgebied sociale relaties. Omdat in die periode mijn lief nog werkt, neem ik allerlei dagelijkse huishoudelijke taken voor mijn rekening. Daarnaast heb ik altijd wel iets van vrijwilligerswerk gedaan en al gauw doe ik in mijn buurtje mee met een groenproject, met afvalprikken en met de huiskamer van de wijk. Verder spreek ik regelmatig met vrienden af een bakkie te doen en gezellig bij te kletsen.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is img-20201009-wa0007.jpg

Hobby’s heb ik niet echt en daarom heb ik vlak voor mijn pensioen bedacht er één te verzinnen: het schrijven van een blog hoe ik als fulltime pensionado mijn leventje handen en voeten geef. De afgelopen zeven jaar heb ik er ruim driehonderd geschreven. Deze hobby geeft mij tot op de dag van vandaag op het levensgebied van zingeving en inspiratie telkens weer een flinke boost.

In het kielzog van deze verandering van dagelijkse activiteiten verandert er ook iets in de andere levensgebieden. Op het levensgebied materiële zaken vermindert mijn inkomen. Het blijft boven modaal, zeker samen met het inkomen van mijn lief, dus ik heb absoluut niets te klagen. Zelfs kunnen mijn lief en ik ons enig zwitserleven permitteren door jaarlijks een avontuurlijke, verre reis te maken. Op het levensgebied sociale relaties drogen veel contacten uit mijn werkperiode langzamerhand op. Tegelijkertijd neemt mijn behoefte aan goede, warme sociale contacten sterk toe en daar steek ik dan extra energie in. Wat het levensgebied fysieke en psychische gezondheid betreft kan ik zeggen dat mijn brein nog goed functioneert. Echter op het fysieke vlak moet ik mijzelf dwingen actief te blijven om niet stijf en stram ’s morgens mijn bed uit te stappen. Ik weet dat dit een van mijn zwakke kanten is.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is img-20220110-wa0006.jpg

Zo terugkijkend raak ik de eerste jaren redelijk gemakkelijk gewend aan het pensionado zijn. Het gaat bij mij echter niet vanzelf, ik moet er bewust mee bezig zijn en blijven.

Dan na het derde jaar verandert er veel. Ik ben de zeventig gepasseerd en hoewel biologische leeftijd niet zoveel zegt, gaat ‘de tijd van leven’ mentaal opspelen. Het perspectief van het naderende einde van mijn leven dringt zich op in mijn hoofd…..

Ik word opa, mijn lief gaat met pensioen, we verhuizen naar een appartement en de wereld komt tot stilstand door de coronapandemie….

Wordt vervolgd….

Twee mama’s

Steeds nadrukkelijker zoek ik, pensionado, naar intimiteit in relatie met mijn directe naasten: mijn lief, kinderen, kleinkinderen, broers, zwagers en (schoon)zussen. Ooit heb ik het begrip intimiteit omschreven als de hoogste mate van vertrouwelijkheid in jezelf en in je relatie tot de ander. De ouderdom brengt bij mij een zekere ontspanning met zich mee, ik heb niets te verliezen en te winnen.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is 20201226_181455.jpg

Soms, als ik zittend in de stoel voor mij uit staar, kan ik met een tevreden gevoel terugdenken aan al die juiste mensen, die ik op de juiste plaatsen ben tegengekomen. Veel dingen waarvan ik gedroomd heb, zijn verwezenlijkt. Ik prijs mijzelf dan gelukkig. Eerlijk gezegd komen er snel daarna wel eens angstgevoelens opzetten, wat staat mij nog te wachten?

Meer dan voorheen leef ik in het nu en geniet intens van mooie momenten. Deze week is onze kleinzoon geboren, het zoveelste hoogtepunt in mijn leven. Afgelopen juni, op mijn vijfenzeventigste verjaardag, vertelt mijn dochter dat ze in verwachting is. Het is een fantastisch mooi en onverwacht bericht.

Jaren geleden wordt zij verliefd op iemand van hetzelfde geslacht. Dat was voor ons zeer verrassend, maar ook voor haar zelf, zo horen wij later. Je wilt je, als ouders, niet teveel bemoeien met je volwassen kinderen en hun leven. Toch zoeken mijn lief en ik af en toe de uitdaging met hen te praten over het leven en de verwachtingen die je daarvan hebt. Wij vinden het horen bij de natuurlijke habitat van ons ouderschap. Zo hebben we erover gesproken hoe je verliefd kan worden op een ander persoon, los of het een man of vrouw is. Zeker in deze tijd van individualisering zie je sociale verbanden en relaties veranderen. Als wij dan zien hoe gelukkig onze dochter is in haar relatie, zijn wij dat zelf ook.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is img-20211116-wa0007.jpg

Nu zeven jaar verder is hun kinderwens werkelijkheid geworden met de geboorte van hun zoontje. Hij zal opgroeien in een warm en goed nest met twee mama’s. Weloverwogen en met veel liefde hebben zij deze stap gezet. De donor is een bekende en alles met betrekking tot zijn rol en gedragingen is besproken en waar nodig vastgelegd.

De afgelopen weken verloopt de zwangerschap wat gecompliceerder dan normaal. Onze dochter moet erg rustig aan doen en enkele malen wordt ze opgenomen in het Franciscus ziekenhuis Rotterdam. Mijn lief en ik brengen de afgelopen weken vele uren door in het ziekenhuis. Je bent er onvoorwaardelijk voor je dochter en schoondochter, het kost geen moeite, het geeft juist extra energie. Het mooie van deze vele en langdurige contacten is dat de onderlinge, emotionele band met onze dochter en schoondochter extra versterkt wordt.

En dan ineens gaat het sneller dan gepland. Afgelopen maandag besluiten de artsen in het ziekenhuis niet langer te wachten. Omstreeks half één in de middag komt onze kleinzoon ter wereld, gezond en wel. Een wereldwonder, zo voelt het, hoewel we weten dat in Nederland zo’n 500 kindjes per dag geboren worden. Vanwege corona mag er naast de partner maar één persoon per etmaal op bezoek komen. Echter niet getreurd, want via onze gezinsapp ‘Rotterdammers till we die’ vliegen de foto’s en berichtjes door de ether.

Mijn lief heeft vanzelfsprekend voorrang en houdt drie uur na de geboorte haar kleinzoon in de armen. Het is 2021 in hetzelfde ziekenhuis waar zij in 1984 onze dochter en in 1986 onze zoon ter wereld bracht. Waar in 2017 en in 2020 de dochters van onze zoon en schoondochter ter wereld zijn gekomen……

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is img-20211215-wa0004.jpg

Ik kan eigenlijk niet wachten, maar eerst mag nog de andere oma. Twee dagen na de geboorte is dan eindelijk zover. Ik houd wat onwennig, maar met een stralende glimlach het heerlijke, lieve mannetje vast en heet hem van harte welkom in onze familie.

Sikkeneurige oude man?

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is img_20170801_174906-1.jpg

Het kan met mijn leeftijd te maken hebben. Ik vind het steeds lastiger om al die dagelijkse berichtgevingen over corona, de formatieperikelen, de vluchtelingenstroom, de klimaatconferentie, Hazes, Wappies, tweedeling, vrijheidsberoving en ga zo maar door een plekje te geven in mijn hoofd. Het is veel, erg veel, het komt van alle kanten op je af en berichtgeving wordt vaak enorm opgeklopt. Als pensionado heb ik alle tijd om hierover na te denken. Dat is op zich niet verkeerd, maar ik merk dat ik niet moet gaan malen en vervolgens afhaak. Dat voelt absoluut niet goed. In combinatie met het feit dat stress toeneemt bij het ouder worden, vraagt dit omgaan met die enorme overkill aan dagelijkse berichtgeving om een persoonlijke strategie. Ik wil niet een sikkeneurige oude man worden.

Achtergrondinformatie zoek ik op plekken waar volgens mij goede, integere journalistiek wordt bedreven. Dat zijn voornamelijk de traditionele nieuwsorganen, waar ik mee opgegroeid ben. TV valt vaak af, omdat door de snelheid van berichtgeving er weinig tijd voor gedegen achtergrondinformatie over blijft. De vele praatprogramma’s met altijd dezelfde gasten laat ik links liggen. Voor mij is het dagblad Trouw een belangrijke nieuwsbron. Heel goed vind ik de verantwoording die de hoofdredacteur zeer regelmatig aflegt over keuzes die de krant maakt en de ombudsman die redactionele zaken zeer kritisch tegen het licht houdt, als daar discussie over is ontstaan vanuit lezers.

Waar ik heel terughoudend mee omga, is met berichtgeving via sociale media vanwege het gevaar van algoritme. Met algoritmes kan bepaald worden wat je ziet op sociale media én wat jouw ideale volger te zien krijgt. Met algoritmes kan de maker dus van tevoren bepalen wat er gebeurt in een bepaalde situatie.

Echter, wat mij heel erg goed helpt om zicht te hebben en te houden op de wereld om mij heen, zijn de gesprekken met vrienden, familieleden en bekenden. Al vanaf mijn pensioen investeer ik extra in contacten in mijn individuele netwerk. Corona heeft een beetje de klad gebracht in het ritme van deze contacten. Dit najaar probeer ik deze weer op te pakken. Ik maak graag afspraken met vrienden apart meestal in een café of restaurant: op een dinsdagnamiddag in café Ari met een biertje en bitterbal, met een andere vriend doe ik een bakkie op de donderdagochtend in het Wester Paviljoen, of met weer een andere vriend een maandaglunch in De Waal of een lunch in Delta hotel of elders in het land.

Met veel plezier doe ik mee met enkele groepsactiviteiten. Zo ontmoet ik wekelijks een groepje wijkbewoners. Op de woensdagochtend komen wij in de Huiskamer van de wijk bij elkaar en praten over van alles en nog wat.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is img-20211110-wa0010.jpg

Dan is er de Past Rotarians club, die tweewekelijks plaatsvindt. Vaak is er een spreker over een bepaald onderwerp. Hoewel dat op zich interessant kan zijn, zoek ik in deze fase van mijn leven meer naar persoonlijke ontmoetingen en gesprekken. Juist binnen deze groep ouderen kan ieders levenservaring extra inspiratie en energie opleveren. Ik pleit daar binnen deze club al enige tijd voor en hoop dat we daarvoor een geschikte opzet kunnen bedenken met elkaar.

Vaste prik al jaren is ons vriendengroepje de heren van Delta, zes mannen die allemaal op een eigen manier in het leven staan. Zonder de andere contacten tekort te doen, vind ik dit groepje het meest intiem en inspirerend. Ongeveer om de twee maanden spreken we af in het Delta Hotel en voeren wij tijdens een simpel etentje heerlijke, intensieve gesprekken over persoonlijke zaken en over alles wat ons (burgerschaps)gevoel raakt. Altijd rijd ik vol energie én houvast in mijn hoofd naar huis en zie uit naar de volgende keer.

Ik merk dat deze ontmoetingen een zeer waardevolle bron van energie en inspiratie zijn. Het helpt mij om niet een sikkeneurige oude man te worden. Integendeel, het helpt mee te blijven doen in deze wereld, er bij te horen en er iets van te begrijpen.