Negatieve stress….

Om mijn tachtigste verjaardag te vieren heb ik een tafeltje voor twee gereserveerd in een hip Rotterdams restaurantje. Zoals wel vaker de laatste jaren ben ik bij bepaalde bijzondere gelegenheden extra gespannen. Komen we wel op tijd? Kunnen we daar makkelijk parkeren?

Meteen bij binnenkomst zeg ik tegen de medewerker, die ons welkom heet: “We hebben gereserveerd onder de naam Geert Beke”. De medewerker vraagt vervolgens: “Met z’n tweeën?” Dan volgt er een bizarre conversatie. Ik denk te horen ‘met twee ees?’ Regelmatig wordt mij namelijk vaak gevraagd of je Beke met twee ees moet schrijven. Dus ik zeg: “Nee, gewoon b e k e.” De verbazing op het gezicht van de medewerker, is groot. Vervolgens raak ik in paniek en maak het nog erger door te zeggen dat Geert met twee ees geschreven wordt, hetgeen helemaal nergens op slaat. Gelukkig grijpt mijn lief in en zegt dat de man vraagt of wij met z’n tweeën zijn. Ik zeg dan ook nog: “Ja dat is toch te zien?” De medewerker blijft vriendelijk, pakt onze jassen aan en brengt ons naar een tafeltje voor twee. Natuurlijk schaam ik mij dood. Bij het afrekenen, blijkt de eigenaar deze bizarre conversatie van zijn medewerker gehoord te hebben. Hij moet er hard om lachen. Sterker nog, hij vertelt als horecaondernemer nog eens een boek te willen schrijven met allerlei bijzondere anekdotes en daar zouden wij met onze binnenkomst zeker in thuishoren….

Dit soort gedrag overkomt mij tegenwoordig steeds vaker. Het is een vorm van negatieve stress. De stresshormoonhuishouding in ons lijf raakt bij het ouder worden meer en meer uit balans en dat kan dit type reactie veroorzaken. Er zijn legio voorbeelden: je kunt je autosleuteltje niet direct vinden of je bent even je pincode kwijt. Op zo’n moment ontstaat er een paniekreactie, die je hersenen als het ware blokkeren. Het effect is, populair gezegd, dat je je als ‘een kip zonder kop’ gaat gedragen. Ik merk dat deze vorm van negatieve stress bij het stijgen van de jaren steeds meer opspeelt. Ik heb er niet alleen zelf last van, maar ook mijn lief. Het enige wat ik kan doen, is mij ervan bewust zijn en dan proberen rustig te blijven.

Ouder worden gaat onherroepelijk gepaard met fysieke en psychische achteruitgang. Dat besef ik als tachtigjarige des te meer. Enige tijd geleden heb ik mijn toekomstperspectief op drieënnegentig gezet. De persoonlijke leefomstandigheden zullen telkens opnieuw veranderen en dat vraagt om actie. Wil ik er voor zorgen dat de komende jaren mijn leven de moeite waard blijft, dan moet ik proberen waar mogelijk mijn dagelijks leefomstandigheden positief te beïnvloeden. Simpel gezegd: ik wil zo min mogelijk bezig zijn met wat allemaal niet meer kan, maar mij vooral richten op dingen die nog wel kunnen. Tot nu toe lukt mij dat redelijk goed en dat geeft hoop voor de toekomst. Ik ga daarom vol goede moed en ideeën op naar de drieënnegentig!

Ter gelegenheid van mijn tachtigste heb ik het essay ‘Eigentijds Ouder Worden’ geschreven. Daarin verken ik als gerontoloog èn ervaringsdeskundige oudere de vraag ‘Hoe kunnen ouderen blijven groeien en ontwikkelen tot de laatste snik en welk ondersteunend beleid is daarvoor nodig vanuit de samenleving?’

Geïnteresseerde lezers van mijn blog kunnen voor tien euro inclusief verzendkosten dit essay van achttien pagina’s bestellen. Stuur dan een mail met je adres naar geert.beke@outlook.com

De warme, gastvrije Rotterdamse Pauluskerk….

De sfeer rond opvang van vluchtelingen is de afgelopen tien jaar steeds negatiever geworden en tot mijn grote verdriet zie ik bijna alle politieke partijen meebuigen met deze negatieve trend. Minister Faber heeft in het vorige kabinet een Asielnoodmaateregelenwet opgetuigd. Het blijkt voor de meeste politieke partijen niet streng genoeg. Het huidige kabinet doet er nog een schepje bovenop met allerlei extra maatregelen, waaronder de strafbaarstelling van illegaliteit voor mensen die zonder geldige verblijfspapieren in ons land verblijven. Ook hulp bieden aan deze mensen valt feitelijk onder dit aan de wet toegevoegde amendement. Deze wet gaat nu door de Eerste Kamer aangenomen worden, met de toezegging van de minister dat hulp aan ‘illegalen’ niet bestraft zal worden.

Tussen 1989 en 2018, ruim dertig jaar, ben ik als vrijwillig bestuurslid betrokken geweest bij de Pauluskerk in Rotterdam. Vanaf het begin stelt onze toenmalige dominee Hans Visser de deuren van de Pauluskerk open voor medeburgers die in de marge van de Rotterdamse samenleving proberen te overleven. Tot op de dag van vandaag komen er dagelijks honderden bezoekers even ‘bijtanken’ in de Pauluskerk. In het begin zijn het zwaar drugsverslaafden, dan de werkeloze en zwaar teleurgestelde gastarbeiders uit andere Europese landen, vervolgens de vluchtelingen uit de oorlogsgebieden overal in de wereld. Op dit moment zien we veel burgers die dakloos zijn geworden en op straat moeten zien te overleven. Samen met een paar honderd vrijwilligers worden deze mensen dagelijks gastvrij ontvangen, krijgen wat eten en drinken, kunnen naar de straatdokter, naar de tandarts, de kapper en er zijn douches en wasmachines die gebruikt kunnen worden. Alles wordt gefinancierd uit giften en particuliere fondsen. Er worden activiteiten aangeboden en waar mogelijk worden mensen ondersteund om weer iets van hun eigenwaarde te herontdekken of terug te krijgen. De Pauluskerk vindt dat je medemensen op zoek naar een menswaardig bestaan de helpende hand moet bieden, zeker als er te weinig voor deze mensen wordt gedaan vanuit de overheid.

Als het gaat om vluchtelingen begrijp ik dat de wereld open ligt en dat we samen moeten zoeken naar nieuwe, goede staatsrechtelijke oplossingen voor deze vluchtelingenstroom. Maar het werkt per definitie averechts als het gaat om draagvlak in de samenleving, als er 600 vluchtelingen worden ondergebracht in een dorp met 180 inwoners. Gezocht moet worden naar de menselijke maat, want onbekend maakt onbemind. Los daarvan zou iedereen toch moeten beseffen dat mensen niet ‘verdampen’. Ik vind dat je de medemens die op zoek is naar een bestaansminimum niet mag opsluiten in detentiecentra en niet mag categoriseren als ‘illegaal’. Laten we samen zoeken naar menswaardige oplossingen: ‘Behandel anderen zoals jij wilt dat zij jou behandelen’

In 2013 heb ik in mijn functie als voorzitter, samen met burgemeester Aboutaleb en onze trouwe bezoeker Janneman onze prachtige nieuwgebouwde Pauluskerk geopend. In datzelfde jaar mocht ik namens alle 250 vrijwilligers en andere betrokkenen ook nog eens de Laurenspenning van de stad Rotterdam in ontvangst nemen, als bewijs van grote waardering vanuit de stad voor moed, beleid en trouw! Deze Laurenspenning erkenning is in al die jaren niet verdampt! Tot op de dag van vandaag staat onder de bezielende aansturing van dominee/directeur Martijn van Leerdam, de Pauluskerk nog steeds met een groot hart voor de meest kwetsbare medemens fier overeind!

Levensloopbestendige verhuisstap…..

De jaarlijkse Second Home beurs in Utrecht heeft veel aantrekkingskracht op oudere Nederlanders, die hopen op een Zwitserleven in bijvoorbeeld Spanje: altijd mooi weer, lekker eten, lage kosten levensonderhoud; je hoeft niets te doen; weinig zorgen; altijd een vakantiegevoel. Zij hebben de wens hun laatste levensfase tijdelijk of permanent door te brengen in een warm land. Ook het aantal ouderen dat wil gaan verhuizen in eigen land neemt de laatste jaren toe. Zij ruilen dan hun eengezinswoning in voor een appartement of zoeken een plekje in een ‘krasse knarren hofje’ of iets soortgelijks.

In de levensfase waarin onontkoombare achteruitgang plaatsvindt en waarin tegelijkertijd het sociale netwerk steeds kleiner wordt, is levensloopbestendig wonen een essentiële basisbehoefte. Het is meer dan alleen het huis. Wil je maximale kwaliteit van dagelijks leven hebben, hoort daar de juiste omgeving en het daarbij behorende sociale netwerk helemaal bij.

Verhuizen is altijd een grote stap, waar je zeker op oudere leeftijd extra goed over zou moeten nadenken. Woon je nu in een woning die levensloopbestendig is of daarvoor aangepast kan worden én voel je je helemaal ‘thuis’ op je huidige plek dan is verhuizen waarschijnlijk niet aan de orde. Wil je de stap van verhuizen zetten is het verstandig jezelf allerlei vragen te stellen. Ben je een type die snel ergens anders kan aarden? Kun je op de nieuwe plek blijven wonen als je zorgbehoevend wordt? Besef je dat je bij verhuizen naar het buitenland dierbare ‘achterblijvers’ lange tijd achter elkaar moet missen? Kun je makkelijk nieuwe contacten leggen? Zijn er goede algemene voorzieningen in de buurt van je nieuwe woonplek? Realiseer je, dat je mobiliteit minder kan worden en dat je steeds meer huis- en plaatsgebonden bent?

Met die gedachte over levensloopbestendig wonen zijn mijn lief en ik zes jaar geleden verhuisd van een eengezinswoning met drie verdiepingen naar een appartement. We willen niet te lang wachten gezien mijn leeftijd. Ons huis vraagt blijvend veel onderhoud en aanpassingen, hetgeen hoge kosten met zich meebrengt en veel onnodige stress veroorzaakt. We zoeken eerst naar een appartement in het centrum van Rotterdam. Dat we in Rotterdam willen blijven is voor ons een uitgemaakte zaak. Onze kinderen en kleinkinderen wonen er en we houden van het stadse leven. Na een aantal bezichtigingen zeggen we tegen elkaar: ‘Waarom kijken we eigenlijk niet in ons eigen buurtje? We wonen vlakbij het centrum, allerlei voorzieningen zijn redelijk dichtbij en we zijn al vijftien jaar betrokken bij het wel en wee in onze buurt.’

Al gauw vinden we ruim tweehonderd meter van ons oude huis een mooi appartement. Het uitzicht op de Maas blijven we houden. In het begin valt ons op dat je weinig contact hebt met al je directe buren naast, boven en onder je. Maar mijn lief en ik stellen ons meteen actief op in onze nieuwe woonomgeving en helpen al snel met allerlei gemeenschappelijke kleine en grotere klusjes, zoals plantenbakken buiten water geven, meedenken met herinrichtings- en verbouwingsplannen van ons complex en organiseren van een bewonersborrel. Zo leren we al snel andere bewoners beter kennen en ontstaan er nieuwe contacten.

We zijn ontzettend blij dat we deze levensloopbestendige verhuisstap gemaakt hebben!