Stoppen met werken

SAMSUNG CAMERA PICTURESHoe simpel ziet onze levensloop er uit. Het eerste deel van ons leven mogen wij enige tijd onbekommerd kind en puberende, schoolgaande jongere zijn. Vervolgens wordt onze levensloop bepaald door hard werken voor ons geld tot de AOW leeftijd, zo rond de zesenzestig jaar. Daarna mogen we als beloning genieten van het leven als pensionado. Werken of niet werken lijkt de spil in onze levensloop.

DSCN0963Deze week lees ik over een onderzoek van Wijzer in Geldzaken. Het blijkt dat 72% van de Nederlanders gemiddeld zes jaar eerder wil stoppen met werken. Binnen die groep wil een ruime meerderheid daarvan liefst enkele jaren vóór de AOW leeftijd alvast minder gaan werken. Dan blijkt ook nog dat één op de vijf Nederlanders juist gemiddeld bijna vijf jaar langer wil doorwerken. Zij vinden het werk erg leuk en willen dan ook actief blijven. Het zijn vooral mensen met een laag inkomen die langer willen doorwerken, vaak om het geld.

Het strakke regime waarin we anno 2018 onze levensloop inclusief het werken of stoppen met werken hebben bepaald, is naar mijn idee volledig achterhaald. Ons leven behoeft een maatschappelijke context welke maximaal ruimte biedt aan een flexibele, persoonsgerichte invulling van onze levensloop, inclusief het werken. Gerontologisch onderzoek toont aan dat in onze tijd van individualisering de verschillen tussen mensen bij het ouder worden steeds groter worden. Een belangrijk kantelpunt op het gebied van persoonlijke ontwikkeling vindt gemiddeld plaats rond het vijfenveertigste levensjaar. Ieder individu ontwikkelt, door ervaring wijzer geworden, steeds meer stuurcompetenties die relevant zijn voor zijn persoonlijke groei en bepaling van betekenisvolle levensdoelen. Zo op de helft van je leven vragen veel mensen zich af of het allemaal wel de moeite waard is wat ze doen, hoe ze leven. Zorgen we wel goed voor onszelf? Gebruiken we onze talenten wel goed? De maatschappij zou veel meer aandacht moeten besteden aan deze levensvragen en behoeften van mensen en hen stimuleren en helpen hun ervaringskennis optimaal in te zetten. De kans dat je dan meer geniet van je leven en je werk is groot.sam_5558.jpg

Als het gaat om werken, minder werken of stoppen met werken speelt geld c.q. inkomen een essentiële rol. In de huidige overgangsfase van werken naar niet werken is een flexibele werkperiode tussen het zestigste en zeventigste levensjaar zeer gewenst. In deze jaren wordt stress een steeds grotere risicofactor voor onze gezondheid. Behoud van spankracht is een belangrijke voorwaarde om stress te verminderen met als effect meer balans en plezier. Voor behoud van spankracht is het kunnen gebruiken van je ervaringstalenten noodzakelijk. Dit zal ieders welzijn goed doen. Het zal de kans op fysieke en psychische achteruitgang in de levensfase van de hoge ouderdom daarna positief beïnvloeden. Mooi meegenomen is, dat we niet alleen langer actief blijven, maar ook wellicht minder hoge zorgkosten in de laatste levensfase hebben.

Ikzelf heb op mijn vierenvijftigste een stressvolle directiefunctie ‘ingeruild’ voor mijn eigen, kleinschalig onderzoek- en adviesbureau. Zes jaar later heb ik daarbij gekozen voor deeltijdpensioen. Op die manier heb ik zo tussen mijn zestigste en zeventigste naar eigen wens en behoefte kunnen werken. Ik hoefde niet stressvol bezig te zijn om 100% inkomen te verdienen. Ik was zelfs in staat om vooral leuke projecten uit te kiezen, waarin ik mijn talenten en ervaringskennis maximaal kon toepassen.

Nsam_5320.jpgu tweeënzeventig jaar, ben ik langzamerhand gestopt met (betaald) werken. Wat voor mij nog wel een beetje werken is, is bedenken hoe ik een redelijk leuke en zinvolle daginvulling kan realiseren: huisman zijn, vrijwilligerswerk doen, een blog schrijven, oppas-opa zijn van onze lieve kleindochter en wat klussen in huis en in ons volkstuintje.

Al bij al ben ik een gelukkig en tevreden mens, die al zijn hele leven kan en mag ‘genieten van het leven’. Ik hoef daarvoor niet, zoals Emiel Ratelband wenst, twintig jaar jonger te worden…….maar daarover in mijn volgende blog meer.

 

Denkdoener

De afgelopen twee weken heb ik weinig inspiratie voor het schrijven van een blog. Aangezien ik mijzelf de taak heb opgelegd regelmatig een blog te schrijven over mijn leven als fulltime pensionado, stoort mij dat. Het heeft direct invloed op mijn dagritme, want het blog schrijven is een rode draad daarin. Het gevolg is dat ik later opsta, meer loop te treuzelen en mij zelfs af en toe begin te vervelen. Dan duurt een dag lang!

SAMSUNG CAMERA PICTURESIk ben meer een denkdoener dan een handwerksman. Omdat daar even de klad in zit, ga ik zowaar diverse kleine klusjes in en rond het huis doen. Helaas verbetert mijn gevoel van ‘lekker in mijn vel zitten’ er nauwelijks van. Ik vraag mij natuurlijk af hoe dat komt? Heeft het te maken met de intredende herfst? Of met het feit dat mijn lief sinds één oktober meer thuis is, omdat zij met deeltijd pensioen is gegaan?

Vanaf mijn fulltime pensionado-zijn, ben ik zelf honderd procent verantwoordelijk voor de invulling van mijn dag. Inmiddels weet ik uit ervaring dat als zich er in mijn directe omgeving kleine of grote veranderingen voordoen het direct invloed heeft op mijn dagritme. Misschien ben ik minder flexibel aan het worden, zodat ik daardoor sneller uit mijn ritme raak? Ik kan niet echt een bevredigend antwoord vinden en dus ga ik geforceerd op zoek naar inspiratie. Het gaat nu eenmaal niet altijd vanzelf. Soms moet je er energie in stoppen, de eigen regie pakken en dat doe ik dan.

Ik geef mijzelf maandagmorgen dus een schop onder de kont en zet mij achter de computer om een blog te schrijven. Op mijn bureau ligt een essay van Hans de Bruijn in Letter en Geest van Trouw over de Amerikaanse verkiezingen van Senaatsleden en Huis van Afgevaardigden. beto-with-familyHij beschrijft daarin hoe de Democratische politicus Beto O’Rourke uit Texas tracht een volledig eigen geluid te laten horen. O’Rourke doet niet mee met reageren op de standaard meningen van Republikeinen en Democraten. Hij vindt die labels er niet meer toe doen. Hij is pragmatisch, niet gericht op het uitvergroten van ‘wij versus zij’. Hij zoekt verbinding tussen mensen en wil met iedereen samenwerken, niemand buitensluiten. Deze (linkse) politicus boort andere emoties aan dan angst en boosheid. Hij heeft een eigen politieke boodschap, uitgaande van het feit ‘dat je alles uit mensen haalt wat er in zit.’ Hij praat over ambities en aspiraties van mensen, over compassie met kwetsbare mensen. Het betekent, aldus de Bruijn ‘een keuze voor een inhoudelijk radicaal ander verhaal, waardoor het midden dus open komt te liggen. Dat combineer je vervolgens met een gematigde, verzoenende houding, een accent op compassie.’

SAMSUNG CAMERA PICTURESDit artikel geeft mij inspiratie omdat het aansluit bij het gedachtegoed van de cultuur-filosoof Arnold Cornelis, waar ik een groot fan van ben. In zijn standaardwerk ‘De logica van het gevoel’ (1997) spreekt Cornelis over communicatieve zelfsturing als competentie waarmee het individu als het ware uit zichzelf de uitdaging voelt om negatieve, innerlijke basisemoties als angst, boosheid en verdriet om te zetten in positieve ervaringen. Daarover communiceer je dan met anderen in je omgeving en vice versa. Telkens als dat goed gaat, voel je je een gelukkig mens en zet je een stapje op de weg naar zelfherkenning. Dit individuele leerproces kan alleen slagen als de maatschappij zo ingericht is dat in de cultuur het beeld wordt gewekt van wat mens-zijn is.

In onze maatschappij anno 2018 hebben we dringend veel, heel veel politieke leiders nodig zoals O’Rourke, die mijn medemensen en mij helpen gelukkig te kunnen zijn, op de wijze zoals hierboven beschreven. Jammer is wel dat O’Rourke heeft verloren van de Republikein Ted Cruz. Hoopvol is dat hij veel meer stemmen heeft gekregen dan vooraf gedacht.

Ouwe hippie….

 

27994898‘Ibiza, here we come!’ Mijn lief wordt vijfenzestig jaar en dat is een mooi moment om samen met de kinderen en kleindochter (bijna één jaar) het leven te vieren. Hoewel het niet haar officiële pensioenleeftijd is, blijft het een kroonjaar. Ibiza lijkt ons leuk omdat dit partyeiland vol bekende Nederlanders tot de verbeelding spreekt van onze kinderen, en voor ons is het even weer proeven van de hippietijd uit de jaren ’70. Dus stappen we voor een midweek vakantie in het vliegtuig.

wright_one_electricEerlijk gezegd vind ik vliegen niet prettig. Het is een open deur, maar zonder vliegtuig kun je niet gemakkelijk in korte tijd ergens naar het buitenland gaan. Daarbij komt dat er dagelijks vliegtickets aangeboden worden tegen absurd lage prijzen. Dat maakt het haalbaar om even tussendoor een vakantie te plannen. Enige wroeging is er vanwege het feit dat ik met vliegen een extra grote bijdrage lever aan de luchtvervuiling. Hoewel vliegen de meest veilige manier van reizen is, heb ik altijd een onveiliger gevoel bij vliegen dan bij autorijden. Nu ik in het vliegtuig naar Ibiza stap, schiet even de gedachte door mijn hoofd dat bij een vliegtuigcrash ons hele gezin van de aardbodem verdwenen zal zijn. Hoe bizar kan een familiereisje, waar je het leven viert, eindigen? Even vraag ik me af of er andere mensen in het vliegtuig zitten die ook zo denken? Natuurlijk zet ik deze gedachten snel van me af.

27994903Ons zeer ruime appartement ligt pal aan de boulevard in Santa Eularia. De weersvoorspellingen vooraf zijn niet zo goed, maar in werkelijkheid hebben we een zonnige week met een klein beetje regen. De kinderen hebben pech dat net een week eerder alle clubs hun final party hebben gehad, dus zij moeten het doen met de posters van de clubs met bekende namen van de DJ’s als Martin Garrix, Afro Jack en Hardwell. Het is een swingend eilandje met een echte hippiemarkt en mooie strandjes en baaitjes. In één daarvan zien we een groep hippies samen eten, drinken, blowen én gedichten voorlezen.

wampieclub-logo’s Avonds zittend met z’n allen op een van de vele terrasjes, haal ik herinneringen op uit onze hippietijd. In de jaren ’70 ben ik een tijdje een van de discjockeys geweest bij Wampie Club Huissen. Ik draaide op de zaterdagavond voornamelijk top 40 singeltjes. De bezoekers kwamen overal vandaan. Buiten stonden dan auto’s, fietsen en allerlei soorten brommers: Zündapp’s , Kreidler’s , Puch’s en de Tomos. Wampie werd opgericht in 1966 door Wim Geene. In de deel van een oude boerderij had hij een dansvloer getimmerd, een bar en toiletten. De eerste jaren kwam de muziek uit een jukebox en het bier uit flesjes. Maar toen een keer de Arnhemse Storyville Jazzband optrad, kwamen er veel jongeren uit Arnhem mee, ik ook. Vanaf dat moment werd het er elk weekend druk. Wampie werd verbouwd, er kwam een biertap en een professionele draaitafel. Ik zag er toen uit als een hippie: lang krulhaar, sikkie, kleurige, alternatieve kleding. Ik had twee draaitafels tot mijn beschikking en stond op een verhoging meteen naast de dansvloer. Regelmatig traden er live bands op zoals Cuby and the Blizzards, Q’65, de Outsiders, de Bintangs en Rory Calagher. Het waren de rebelse flower power jaren, hippies, Woodstock, en ook de nozems.

IMG-20181018-WA0028En terwijl de zon in de zee zakt, vertelt paps verder……In 1972 tijdens het carnaval overdag in Wampie Huissen ontmoet ik voor het eerst mijn lief. Zij is samen met haar oudere zus, die ik ken uit het uitgaanscircuit. Nog diezelfde avond kom ik haar weer tegen op het grote carnavalsfeest in Musis Sacrum in Arnhem. Ik ben meteen tot over mijn oren verliefd….tot op de dag van vandaag.

SAMSUNG CAMERA PICTURESWe proosten op de jarige, op onze lieve kleindochter die één jaar wordt en op elkaar, dankbaar voor al het goeds in ons leven. We spreken af volgend voorjaar, als wij vijfenveertig jaar getrouwd zijn, nogmaals het leven te vieren met familie en vrienden.