Een warm bad van sociale contacten

Voor mijn gevoel kom ik nu, na zes jaar pensioen, weer in een nieuw stadium van de derde levensfase.

Zoals veel pensionado’s werk ik aanvankelijk nog een beetje free and easy door na 2014. Niet zozeer met betaalde opdrachten, maar meer met initiatieven die ik zelf belangrijk en leuk vind. Dat is een van de fijne dingen van ouder zijn. Zo heb ik in het kader van de Rotterdamse beleidsnota ‘Er toe doen…’ energie gestopt in gesprekken met beleidsmensen over hoe je je kan voorbereiden op een zinvolle derde levensfase. In datzelfde perspectief van ‘Er toe doen…’ heb ik nog een aantal workshops gegeven aan een divisie jonge mensen van Nationale Nederlanden, die actief beleid aan het ontwikkelen zijn op de pensioenmarkt. Minder zakelijk zijn de activiteiten in besturen, die aanvankelijk doorgegaan zijn na mijn pensionering. Zo ben ik nog tot begin 2019 voorzitter geweest van de Pauluskerk Rotterdam.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is img-20190629-wa0006.jpg

Met enige weemoed constateer ik dat de meeste contacten en activiteiten langzamerhand opdrogen. Het is een natuurlijk proces dat zich afspeelt als je met pensioen gaat. Echter, in deze levensfase ben je nog meer dan voorheen op jezelf aangewezen als het gaat om er voor te zorgen dat je sociale netwerk goed op orde is en blijft. Dat je netwerk slinkt is helaas niet anders. De uitdaging is vooral om te investeren in kwaliteit van je (overige) sociale netwerk.

Mijn stelling luidt: een goed individueel, sociaal netwerk is de meest belangrijke bouwsteen voor kwaliteit van leven. Ik noem het levenskunst om je sociale netwerk kwalitatief tot het allerlaatste moment in stand te houden.

Nu dus mijn zakelijke netwerk definitief verdwijnt (en ook dat van mijn lief) verandert deels ons dagelijkse leventje. Het is allemaal niet spectaculair, maar wel essentieel. Gelukkig hebben wij in ons hele leven geïnvesteerd in contacten. Na mijn pensionering zijn warme contacten, bestaande en nieuwe, nog belangrijker geworden. Je hebt er simpelweg meer tijd en aandacht voor.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is d880x320.jpg

Helaas helpt het corona gebeuren niet echt 100% actief te investeren in sociale contacten. We maken ons druk om de gevolgen van corona voor de economie in onze samenleving. Maar wat zullen de gevolgen zijn voor de sociale contacten, die ik metaforisch graag beschrijf als ‘de levensadem van ieder mens’?

De nieuwe invulling van ons sociale leventje zal zich het komend jaar voornamelijk afspelen op en rond drie plekken: ons appartement, het volkstuintje en de stacaravan.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is img_20201010_195108.jpg

Belangrijke stap dit jaar is onze verhuizing naar een appartement in dezelfde wijk in Rotterdam waar wij al vijftien jaar wonen. Onze kinderen, kleinkinderen en vrienden houden we dichtbij ons. Onze contacten met medewijkbewoners en alle activiteiten daarbij kunnen we behouden en zelfs verstevigen. Het oh zo belangrijke familie contact met onze lieve broers, zussen, zwagers en schoonzussen, die allemaal verder weg wonen, verandert niet. We blijven over en weer telefoneren, appen en regelmatig bezoeken we elkaar.

Qua doe activiteit buitenshuis wordt het volkstuintje belangrijker. Dit jaar hebben we hier nog meer van genoten dan anders, misschien wel door de coronamaatregelen. We genieten steeds meer van de heerlijke rust en natuur op dat plekje. Die focus op de kleine wonderen van de natuur dichtbij, is typisch iets dat sterker wordt bij het ouder worden. We hopen daar nog lang van te kunnen genieten.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is img_20201021_135309.jpg

Een nieuwe stap die we gezet hebben, is het kopen van een stacaravan in Friesland. We willen komend jaar regelmatig daar naar toe gaan, zeker bij mooi weer. Niet onbelangrijk is het feit dat mijn broer en schoonzus er al heel lang een stacaravan hebben. Ook enkele vrienden uit onze geboortestad Arnhem hebben daar een vakantieplekje. Het lijkt een warm bad van sociale contacten, waar we zeker naar uitzien.

Het komend jaar met een nieuw leefritme in het vooruitzicht voelt als een heerlijke uitdaging. En wat mijn vakgebied inhoudelijk betreft is het duidelijk dat ik doorga met het schrijven van mijn blog.

Lachen is gezond

Het zijn vaak kleine, onverwachte momenten waar je van opknapt in het dagelijkse leven, zoals lachen bijvoorbeeld. Ik lach veel te weinig. Met lachen bedoel ik dan onbedaarlijk lachen dat overgaat in de slappe lach. Mij overkomt dat vooral als ik met anderen aan het lachen ben. Je steekt elkaar aan. Eenmaal uitgelachen weet je vaak niet meer precies waarom je nou zo moest lachen, maar je voelt je even zorgeloos en super relaxed.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is 8b8e9500-1daa-11eb-8f38-0255c322e81b.jpg

In deze coronatijd met weinig life sociale contacten, met veel vervelend nieuws over besmettingen, verkiezingen in Amerika en angst voor aanslagen, heb ik behoefte aan positiefs nieuws en iets om te lachen. Dat positieve nieuws komt niet vanzelfsprekend dagelijks tot je, net zo min als het lachen.

Afgelopen weekend heb ik zowaar twee slappe lachmomenten. Mijn lief laat op haar telefoon een filmpje van Brigitte Kaandorp uit 1995 zien. Het gaat over de Vrije School en ze zingt o.a. oudhollandse liedjes met het publiek. Zoals altijd bij Kaandorp is alles over de top, maar als je eenmaal lacht, kun je niet meer stoppen. Nog zo’n moment hebben we bij het eten. Mijn schoonzus die op visite is, vertelt enkele waargebeurde verhalen waar we alle drie de slappe lach van krijgen. Op de een of andere manier lucht het mij enorm op, meer dan ik had gedacht. Het geeft een ontspannen gevoel.

Deze coronatijd zit ik veel binnen, beweeg weinig en eet te veel. Eigenlijk weet ik dat ik niet goed bezig ben, fysiek gezien dan. Sinds enkele weken doe ik wel elke ochtend enkele ‘pilates’ oefeningen meteen nadat ik opsta. Daarna ga ik de krant halen in de hal van ons appartementencomplex. Ik neem dan bewust niet de lift maar de trappen. Die fysieke start na het opstaan ’s ochtends is hard nodig. Doe ik niets dan voel ik mij stram en stijf. Zeker op mijn leeftijd heeft het lijf veel extra aandacht nodig, eigenlijk elke dag. Eerlijk gezegd is fysiek bezig zijn niet mijn sterkste kant. Ik moet mijzelf daarvoor regelmatig tot de orde roepen.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is oip-7.jpg

Dit weekend ervaar ik aan den lijve dat lachen gezond is. Ik krijg er energie van in deze donkere dagen met veel wind en regen. De weegschaal heb ik de laatste maanden gemeden. Dat heet struisvogelpolitiek. Maar nu wil ik het weten. De conclusie is helder: er moet een paar kilo af. Enthousiast neem ik mij voor minder te snacken tussendoor, meer groenten te eten en een glaasje wijn minder te drinken. En ik wil dagelijks een eind wandelen. Ik voeg meteen de daad bij het woord.

Op het gebied van nieuws steek ik al maanden mijn kop in het zand. Ik wil zo min mogelijk meegesleurd worden door al dat slechte nieuws. Ik kan er niks mee. Kortgeleden heb ik mijn abonnement op de nieuwssite De Correspondent opgezegd, omdat ik deze wekelijkse artikelen bijna nooit lees. Ik krijg nu bericht dat dit de laatste uitgave is, maar mocht ik willen dan kan ik het abonnement meteen weer verlengen. Met mijn frisse hoofd ga ik toch eens enkele artikelen lezen en ik raak zowaar in flow. Het besef dringt tot mij door dat De Correspondent niet het nieuws van de dag brengt, maar veel meer analyserend en thematisch schrijft over wat elke dag gebeurt. Zij deelt daarbij kennis en ervaring, want zo zegt Rob Wijnberg, oprichter van De Correspondent: ‘Samen kunnen we de wereld begrijpen. En een wereld die je kunt begrijpen, kun je ook veranderen.’ Zo wil ik nieuws lezen, daar kan ik iets mee. Ik heb meteen het abonnement verlengd.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is img-20170513-wa0000.jpg

Zo maar twee kleine momenten die mij over een ‘dood punt’ heen trekken. Anders gezegd: twee keer de slappe lach en ik krijg energie om uit mijn neerslachtige corona herfstbubbel te stappen. Dat voelt goed.

‘Nu volhouden, Geert’ zeg ik tegen mijzelf: ‘Het leven is nu eenmaal werken’.

Wachten op de griepprik

Het is soms goed je depri gevoel te accepteren. Als je deze vervolgens verwoordt (op papier of in een gesprekje), voel je je snel iets beter. Met die gedachte zit ik vandaag achter mijn computer te werken aan mijn blog.

Het duurt maar voort… Nu al acht maanden lang…. Mondkapje op, mondkapje af, handen wassen tien keer of meer per dag evenals desinfectiepompjes gebruiken, met grote bogen om mensen heen lopen, minimale sociale contacten hebben en vooral geen handen schudden en zoenen….. En dan gaat het ook nog regenen en waaien… Na acht maanden coronacrisis voel ik mij steeds kwetsbaarder worden. Dat komt niet alleen door de permanente focus op Covid-19 algemeen, maar zeker ook door al die aandacht voor de oudere mens. Ik word er onzeker en depri van.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is img_20200806_1156542.jpg

In het begin van de coronacrisis ben ik druk met ons nieuwe appartement. Het is een welkome afleiding tijdens de zogenaamde intellectuele lockdown. Aansluitend in juli, augustus en september is het vaak mooi weer. Ik sluit me een beetje af van de overkill aan coronaberichten. We gaan veel naar ons volkstuintje. En eind van de dag zitten we op ons balkon met een heerlijk glaasje witte wijn.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is img_20200930_120218.jpg

In de maand juli lijkt het er even op dat het de goede kant op gaat met het virus. Het dagelijks leven lijkt weer normaal te worden. Echt op vakantie gaan is er dit jaar niet bij, maar we gaan wel een paar dagen naar Langweer en naar Ouddorp. Zo is het goed uit te houden. Helaas gaat het toch weer de verkeerde kant op. De regels worden wederom aangescherpt. Tot overmaat van ramp wordt het herfstig weer met wind en regen.

Voor het eerst in jaren zit ik vol ongeduld te wachten op de jaarlijkse griepprik. Ik hoop dat deze prik een beetje tegen het COVID 19 virus helpt. Dat zou mooi meegenomen zijn. Volgens mij heb ik vorig jaar deze griepprik ergens begin oktober gekregen. Nu is het al eind oktober en heb ik nog niets gehoord. Zijn er wel genoeg griepvaccins voorradig? Onzeker geworden bel ik de assistent van mijn huisarts. Zij meldt mij dat de uitnodiging er aan komt. Dan eindelijk vallen er twee brieven van mijn huisarts in de bus. De eerste is een uitnodiging voor de prik tegen pneumokokken, waarmee je vijf jaar lang extra beschermd bent tegen longontsteking. Deze geldt voor mensen tussen de 73 en 79 jaar. De tweede brief is een uitnodiging voor de griepprik voor mensen vanaf 60 jaar. Dit alles op zaterdag 7 november. Eerlijk gezegd kan ik haast niet wachten.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is img_20200930_120101.jpg

Bijzonder is dat de komende inentingen een positieve boost geven aan mijn depri stemming. Tegelijk realiseer ik mij dat ik dankbaar mag zijn. Ik moet niet zeuren. Ik voel me gezond en ben heel gelukkig samen met mijn lief. Om een beetje energie te krijgen nu we veel binnen zitten, zijn we plannen aan het maken voor volgend jaar. Verre reizen vakanties met veel genieten vooraf, tijdens en na de reis kunnen we voorlopig wel vergeten. Hoe gaat ons pensionado leven er ├╝berhaupt de eerstkomende jaren uitzien, nu niet meer alles kan en mag?

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is 20201029_144957.jpg

Ik merk de laatste tijd, dat ik bij het plannen maken, af en toe bepaalde principes aan de kant schuif. Zo heb ik altijd onder het motto ‘rust roest’ gezegd: blijf fietsen op een gewone fiets, blijf trappen lopen, zoek uitdagingen op, ga niet op in de grijze massa. Sinds vorig jaar heb ik een e-bike en dit jaar zijn we verhuisd naar een appartement. Ik heb zelfs een trekhaak onder mijn Alfa laten zeten, zodat we de fietsen mee kunnen nemen. En afgelopen week hebben we zowaar een chaletje/stacaravan besteld, dat in Langweer komt te staan…..

Stereotieper pensionado zijn kan haast niet: appartement, volkstuintje, camping. Het kan me weinig schelen. Ik ben blij met mijn 74 jaar en ik hoop samen met mijn lief nog lang gezond pensionado te zijn!