Veerkracht en balans op je 75ste

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is img-20210620-wa0011-2.jpg

Er zijn verjaardagen die je extra aan het denken zetten over het leven en dan met name de lengte in jaren daarvan. Dit keer op mijn vijfenzeventigste voelt het heftig omdat je steeds dichterbij het einde van je leven komt. Daar sta je dan als gezonde 75-jarige in het middelpunt van de feestvreugde die je niet wil laten bederven door sombere toekomstgedachten.

Deze verjaardag heb ik de behoefte gevoeld om te reageren met: ‘Dank je voor de felicitatie, ik teken er voorlopig tien jaar bij en dan zie ik wel weer verder.’ Wat ik er niet bij zeg is, dat ik die tien jaar hoop door te brengen in redelijk goede gezondheid op fysiek en geestelijk vlak. En daar zit nu juist het lastige. Onderzoek toont aan dat vanaf gemiddeld 75 jaar de kans op twee of meer chronische aandoeningen sterk toeneemt. Ik ga deze niet allemaal benoemen en zeker niet teveel toelaten in mij hoofd. Wel zie ik in mijn omgeving voorbeelden genoeg. In dat perspectief op mijn nabije toekomst probeer ik mij vast te houden aan de theorie die ik zelf in mijn praktijk als gerontoloog veel heb uitgedragen. Ik wil mij nog meer richten op het verder ontwikkelen van mijn eigen stuurcompetenties. Grote, innerlijke veerkracht zal mij helpen zo positief mogelijk om te gaan met het leven inclusief eventuele beperkingen.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is 20210628_174706.jpg

Belangrijk voor die veerkracht is de balans tussen je vaardigheden en de omgevingsdruk waarin je verkeert of wilt verkeren: zie het ecologisch model van Lawton (bron: Leene e.a. 1994). Gaat bijvoorbeeld het lopen moeilijker, dan kijk je naar de mogelijkheden van een nieuwe balans. Allereerst natuurlijk of er iets medisch gedaan kan worden aan de loopproblemen. Je kunt verder kijken naar hulpmiddelen zoals rollator, traplift of hulp vragen, maar eventueel ook een andere woonomgeving. Bij dit alles is het voor de innerlijke balans belangrijk dat er voldoende uitdaging blijft. Als de (nieuwe) omgevingsdruk te zwak is, verval je gemakkelijk in verveling en neerslachtigheid en als die te sterk is ontstaat er stress en agressie. Vind je de goede balans dan ben je in flow en voel je je goed in je situatie van dat moment. Feitelijk is het zoeken naar balans op alle vijf levensgebieden van toepassing: op je fysieke en geestelijke gestel, je sociale contacten, je materiële zaken en belangen, je activiteiten en natuurlijk je zingeving.

Ik besef dat van mij de komende tien jaar en wellicht nog langer, veel gevraagd zal worden van mijn zelfkennis en eigen kracht. Nog meer dan voorheen zal ik kijken naar wat ik wel en niet kan en wat de omgeving mij daarbij te bieden heeft. Dat vraagt om duidelijke, eerlijke communicatie met iedereen in mijn sociale netwerk en dat is niet altijd gemakkelijk. Daarbij is het evenzeer van belang om in je contacten met anderen positief te blijven denken en doen. Een goede balans in je sociale netwerk hebben en houden, draagt wellicht het meeste bij aan gelukkig oud worden. Ik verkeer op mijn 75ste in de gelukkige omstandigheid dat ik samen met mijn lief ben, beiden zijn we nog gezond. Het goed gaat met onze kinderen, kleinkinderen, familie en vrienden.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is 20210619_164443.jpg

Alles bij elkaar is het een uitgebreide en bijzondere 75ste verjaardag geworden. Eerst thuis in Rotterdam, daarna in Langweer. In het weekend hebben we met onze kinderen en kleinkinderen in een heerlijke B&B vertoefd. Zondagavond op de camping hebben we de buren uitgenodigd. In de aansluitende week zijn de broer, schoonzus en zussen van mijn lief een paar dagen langsgekomen en hebben we o.a. een mooie vaartocht met een Langweerdersloep gemaakt.

Maar het meest mooie en emotionele moment is er als onze dochter en haar partner vertellen dat zij een baby verwachten. Onze dochter is in verwachting. Voor de derde keer worden mijn lief en ik oma en opa.

Een betere motivatie voor de komende tien jaar en hopelijk nog meer, kan ik me niet wensen, toch?!

Huggen en niet zoenen

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is img-20210615-wa0003.jpg

Afgelopen twee weken ben ik tot mijn grote schrik enkele malen spontaan omhelst en gekust. De reden is mijn vijfenzeventigste verjaardag half juni. Een heuglijk feit mag ik zeggen. Het moge duidelijk zijn dat ik er nog heel veel jaren in goede gezondheid hoop bij te krijgen. Dat hangt van veel zaken af, maar zeker is dat een pandemie als corona daar grote invloed op kan hebben. Aangezien we corona nog lang niet onder controle hebben, wil ik dus niet zomaar omhelst worden, hoe goed bedoeld ook. Om dit alles voor te zijn, roep ik bij bepaalde ontmoetingen met intimi te pas en te onpas ‘ik wil wel huggen, maar niet zoenen!’ Handen geven vermijd ik evenzeer en in de supermarkt doe ik nog steeds een mondkapje op.

De maatregelen rond corona worden de laatste weken in rap tempo afgebouwd. Tegelijkertijd geven de beleidsmakers duidelijk aan dat we nog uitermate voorzichtig moeten blijven. Echter ik zie steeds meer mensen zich gedragen alsof het virus volledig verdwenen is. Is er in het begin van de pandemie nog ruimte voor bezinning en reflectie op ons dagelijks leventje, nu lijkt het alsof iedereen dat leventje weer heel snel wil oppakken, als tevoren. Alle voorzichtigheid in contacten met anderen verdwijnt en eerlijk gezegd heb ik daar moeite mee.

Extra lastig in dit proces is de informatievoorziening. In de kranten, op sociale media en op TV zien en horen we allerlei berichten die gaan over de ernst van de crisis tot er is niets aan de hand. Ruim anderhalf jaar worden we overspoeld met ontwikkelingen rond corona en waar we wel en niet op moeten letten. Ongetwijfeld zullen we de komende periode overladen blijven worden met cijfertjes en statistieken vanuit de overheid. Daarop zullen op hun beurt de virusontkenners en complotdenkers weer op reageren. Vervolgens trekt ieder zijn eigen conclusies. Wie het allemaal zeker weet….mag het zeggen!

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is jongere-achter-laptop.jpg

In zijn algemeenheid durf ik wel te stellen dat – los van alle fysieke en economische effecten – deze coronacrisis grote invloed heeft gehad op het sociale leven van mensen. Het is, zoals de trouwe bloglezer weet, mijn stokpaardje: sociale contacten zijn de levensadem van mensen. Uit de eerste onderzoeken (UVA) naar het sociale leven in ons land blijkt tot mijn grote verrassing dat vooral jongeren onder de dertig jaar er psychisch veel last van hebben. Zij hebben hun vrienden lang niet gezien, waren bang om af te spreken en door het ontbreken van school, sport en feesten lag het sociale leven buitenshuis stil. Het lukte nagenoeg alle jongeren wel om op andere manieren contact te onderhouden, bijvoorbeeld door middel van (video)bellen, appen. Maar desondanks is de psychische schade behoorlijk heftig.

Als oudere ben ik extra kwetsbaar voor dit virus en daarom heb ik vanaf het begin de contacten in mijn sociale netwerk behoorlijk beperkt. Kijkend naar mijn contacten met vrienden heb ik de laatste jaren voor corona wekelijks wel een afspraak met een vriend of meerdere vrienden. Die afspraken vinden plaats op verschillende plekken: een bakkie doen in het Westerpaviljoen Rotterdam, een biertje drinken daartegenover bij Ari, eten en discussiëren met de Heren van Delta in Vlaardingen, een lunch bij De Waal aldaar of bij een vriend thuis in Den Haag. De gesprekken die je met elkaar hebt zijn erg verschillend en altijd inspirerend. Wat ik grappig vind, is dat als ik in deze coronatijd af en toe een gesprek heb met een vriend, ik na afloop zelfs een beetje moe ben van al dat praten en discussiëren.

Alles bij elkaar denk ik niet dat ik er psychisch onder geleden heb. Ik ben harstikke blij dat de tijd om af te spreken er weer komt. Wel ben ik wat verbaasd over mijzelf, dat ik niet sta te trappelen om direct allerlei afspraken te maken. Kennelijk kost het omschakelen enige tijd. Ik vermoed zelfs dat datzelfde speelt bij mijn vrienden. Ik zal het ze vragen zodra we elkaar weer ontmoeten.

De geest moet waaien

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is oip-9.jpg

Het slechte weer tijdens Pinksteren biedt mij de gelegenheid weer een blog te schrijven. Inspiratie haal ik uit de Pinksterboodschap van de Arnhemse burgemeester Ahmed Marcouch met de titel ‘De geest moet waaien’. De titel komt uit het boek Dagdromen van de Arnhemse schrijver/voordrachtskunstenaar Johnny van Doorn oftewel Johnny The Selfkicker (1944-1991). Beroemd en berucht zijn de optredens waarin hij steeds harder gaat schreeuwen en bewegen. Het zijn dan geen woorden meer, maar harde geluiden, die hemzelf tot extase brengen. Hij speelt mee in het absurdistische programma Herenleed (VPRO 1971-1997 ) van Cherry Duyns en Armando.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is 20210524_161118-1.jpg

Maar terug naar de Pinksterboodschap. Marcouch schrijft: ‘Pinksteren viert de geest. Strakke wetten zijn mooi, maar mooier nog is de geest van de wet. Vind ik. De zorg voor elkaars gezondheid, dat is in Arnhem de geest waar onze coronaregels van doordrenkt zijn. […] Wij treuren om heel veel doden. En wij zien af van heel veel samenkomsten, jubilea en andere feestjes die ons bij elkaar brengen als families of vriendenkringen. […] Wel is het een troost dat dit alles niet voor niets is. De regels werken. Onze vrijheid blijkt naast de veiligheid als vader, ook nog een moeder te hebben. En zij heet, hebben wij ontdekt: gezondheid. Zonder medicijn blijven wij wel nog beducht voor tweede golven, maar een nieuwe uitbraak kijken wij op dit moment gelukkig niet in de ogen. En morgen krijgen wij heel veel ruimte voor terrassen in Arnhem. Volgend jaar weer Pinkpop en andere festivals. Wij hebben ze nodig. Want, zou de Arnhemse Johnny Van Doorn zeggen, in 1977 al tussen de schuifdeuren van een typisch Arnhems warenhuis: ‘De geest moet waaien’. Hij zou het toen misschien niet bedacht hebben, maar in tijden van nood heet die geest voor nu: zorgen voor elkaar. Met afstand en hygiëne.’

Het is een mooie gedachte. Pinksteren heeft voor mij al lang niet meer die specifieke katholieke betekenis. Mijn geloof is gedurende mijn leven ver naar de achtergrond geschoven. Toch blijft er altijd iets van voelbaar. En toeval of niet, maar juist dit Pinksterweekend is een weekend waar voor mij ‘de geest moet waaien’ zowel in groot Europees verband, als in klein familieverband.’

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is https___www.metronieuws.nl_wp-content_uploads_2021_05_jeangu-macrooy-songfestival-finale.jpg
The New York Times noemen het een „Black Lives Matter-moment”.

Met 200 miljoen mensen vieren we afgelopen zaterdag het Europese Songfestival. Ik ben trots op Rotterdam en daarom kijk ik voor het eerst in mijn leven de hele avond. Ik besef dat de taal van de muziek enorm verbindt. Deze muziekavond voelt als een adrenaline shot tegen al die Babylonische spraakverwarring in onze wereld. Hoogtepunt is de finale act van Afrojack, die heel klein begint tussen twee verliefde tieners in het Rotterdamse Oude Noorden. Zij springen daar op de tram, die hen via de Erasmusbrug vol musicerende, zingende en dansende mensen naar het grote Eurovisie Songfestival in Ahoy leidt. De geest waait over Europa op dat moment! Ik vind wel dat onze Jeangu Macrooy te weinig waardering krijgt voor zijn liedje en optreden. De geest van Black Lives Matter is het ontzettend waard om ook op het songfestival te waaien.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is 20210523_154314.jpg

En dan op 1e Pinksterdag vieren mijn lief en ik in hetzelfde Rotterdamse Oude Noorden, maar nu in de huiskamer van onze zoon en schoondochter, de moeran van Nila. In kleine familie- en vriendenkring wordt onze lieve kleindochter van 8 maanden op Surinaams-Hindoestaanse wijze gedoopt. Dat deze doop samenvalt met Pinksteren is toeval, maar in alle opzichten mooi. Het is een rituele reiniging, waarbij o.a. haar kleine hoofdje helemaal kaal wordt geschoren. Het haar wordt zorgvuldig opgevangen in een bolletje deeg door onze dochter. Later zal het haar in het stromende water van de Nieuwe Waterweg gegooid worden.

Eerlijk gezegd is het moeilijk voor mij om alles van deze ceremonie te begrijpen, maar het voelt vertrouwd. Ik voel de geest die waakt over onze kleindochter, haar beschermt en haar helpt een mooi, waardevol leven te leiden.

Laat die geest maar waaien, zou ik zeggen!