Het TME avontuur 6

SAMSUNG CAMERA PICTURESHet moest er van komen deze derde dag. Na enig aandringen van de nomadenfamilie stapt mijn dappere lief op een kameel en loopt een rondje. Eerlijk gezegd, ik durf niet. Ik mij heb voorgenomen niet op een paard en kameel te gaan zitten. Een van mijn angsten bij het ouder worden is, dat je bij een val snel botbreuken oploopt. Ik baal wel van mijzelf, dat ik het niet doe!

SAMSUNG CAMERA PICTURES

We gaan dus maar een stukje in de zandduinen lopen met onze gids en dat is best zwaar, vooral als je een zandheuvel op wilt lopen. Ver achter de zandduinen ligt het Khogno Khaan gebergte. De ‘weg’ er naar toe loopt dwars door de steppe. Tegen het gebergte aan ligt de ruïne van de Ovgon Tempel. Onvoorstelbaar dat hier eeuwen lang monniken hebben kunnen leven in grote afzondering. In haar hoogtijdagen woonden er wel duizend monniken. Na dit bezoek aan de zandduinen en de tempel gaan we op weg naar het Lun gebied, waar ons de volgende overnachting bij een nomadenfamilie wacht. Langs de weg liggen veel dode paarden, geiten en koeien, opgeblazen rond of tot op het bot vergaan. Onderweg helpt SAMSUNG CAMERA PICTURESonze chauffeur een familie met pech, een lekke band. Bizar genoeg krijgen wij zelf vijf minuten later ook een lekke band. Grappig is dat de familie die achter ons rijdt ons nu helpt. Het klusje is snel geklaard. We rijden nog een eindje op de gewone weg en dan duiken we de steppe in op zoek naar onze nomadenfamilie. Na een half uur schudden en hobbelen is er nog steeds geen ger of familie te vinden. In de verte lopen een oude man en een vrouw. Dichterbij gekomen zie ik dat zij met een schepnet in één vloeiende beweging droge poep opscheppen en over hun hoofd in de mand gooien, die zij op hun rug dragen. Droge poep is ‘gratis’ brandstof voor hun kacheltje. De chauffeur spreekt hen aan en het blijkt dat onze nomadenfamilie enkele dagen eerder is ‘verhuisd’.

SAMSUNG CAMERA PICTURES

We moeten het hele eind terug naar de weg om op een andere plek weer de steppe in te rijden. Na kilometers rijden zien we drie witte stipjes. Dat moeten de gers van de familie zijn. En inderdaad. Iedereen is hard aan het werk. Bij de ‘verhuizing’ blijken twee kuddes door elkaar geraakt te zijn. Zij zijn deze nu weer aan het scheiden. Telkens wordt er een groep geiten binnen de kraal gedreven door twee kinderen op paarden. SAMSUNG CAMERA PICTURESDe volwassenen kijken vervolgens welke dieren van hen zijn. De ‘vreemde’ dieren worden enigszins hardhandig aan poot en staart gepakt en over de afrastering gegooid. De kinderen drijven deze weer bij elkaar om ze vervolgens weg te brengen ergens in de steppe. Naast onze ger zie ik dat de gastheer een geit slacht.

SAMSUNG CAMERA PICTURESHij legt het dier op de rug tussen zijn benen, maakt een kleine snee in de buik en gaat met zijn hand naar binnen om in één vloeiende beweging de aorta bij het hart los te trekken, zo begrijp ik later. Normaal gesproken durf ik hier niet naar te kijken, maar hier midden in de Mongoolse steppe voelt het normaal. Ik denk terug aan onze twee jaar in Afrika tussen 1981 en 1983. Bij ons afscheid hebb20170901_123146en we achter ons huis een geit laten slachten. Dat ging met veel bloed gepaard, maar ook toen kon ik er gewoon naar kijken. ’s Avonds hebben onze Keniaanse vrienden de geit op een groot vuur gegrild en van kop tot staart verorberd.

De manier van slachten in Mongolië is niet alleen veel minder bloederig en vies, het dier lijkt ook nauwelijks te lijden. Het slachttafereel speelt zich af voor het ‘keukentje’ waar onze gids de maaltijd klaar gaat maken. Wie weet krijgen we straks een stukje geit!?

Het TME avontuur 5

Als fulltimepensionado heb ik af en toe het schrikbeeld dat ik zorgbehoevend word. In mijn jaren als directeur van zorginstellingen weet ik wat het betekent als je afhankelijk wordt en bijvoorbeeld geholpen moet worden bij douchen en toiletgang. Anderen komen dan heel direct in je intieme leefwereld. Vandaag, onze tweede dag in Mongolië, krijg ik een simpel voorproefje hiervan, een beetje heftig, maar uiteindelijk vooral ook komisch. Maar daarover straks meer.

SAMSUNG CAMERA PICTURES

Eerst bezoeken we het Erdene Zuu Klooster deze ochtend. Het tempelcomplex is grotendeels verwoest tijdens de Russisch communistische overheersing tussen 1930 en 1940. We hebben geluk want op het terrein
SAMSUNG CAMERA PICTURESaan de voorzijde van de grote ingangspoort is een grote manifestatie aan de gang. De oude tijden van Dhengis Kahn herleven in muziek en dans. Strijders op kleine paarden laten acrobatische kunsten zien en karavanen kamelen en ossen trekken langs, als ware het de zijderoute. In een van de gersen krijgen we paardenmelk(!) met geitenkaas aangeboden …. jammie.!?/..

Voordat we die middag richting de Mongoolse zandduinen rijden, gaan we lunchen. Trek heb ik niet. Vanaf de eerste vakantiedag heb ik geen stoelgang gehad, een intiem onderwerp waar je niet gemakkelijk over praat. Maar ik begin mij ongerust te maken en vertel het aan Nara, onze gids. Zij vindt het absoluut niet raar en neemt het initiatief naar een apotheek te gaan en een laxeermiddel te kopen. Ik neem een dubbel portie in.

VSAMSUNG CAMERA PICTUREServolgens rijden we naar onze volgende nomaden bestemming, waar we begin van de avond aankomen. Het laxeermiddel werkt nog steeds niet. Onze gids, bezorgd over mijn toestand, biedt daarom aan mij een buikmassage te geven. Ik voel me duidelijk opgelaten bij deze intieme handeling door een wildvreemde. Mijn eveneens bezorgde lief dringt er intussen op aan naar een arts te gaan. Na enig aarzelen stem ik toe. De dichtsbijzijnde nederzetting met een kliniekje is driekwartier rijden. De dienstdoende dokter stelt al snel de diagnose ‘obstipatie’ vast en na enig overleg krijg ik een ‘onschuldige’ darmspoeling. Na amper vijf minuten, begint het spul te werken, zo heftig dat ik een sprint moet maken naar de toilet. Pas op dat moment besef ik dat er geen toilet binnen is. Ik ren op goed geluk door de gangen van het kliniekje naar de uitgang, mijn lief er achteraan. Op de bankjes voor de kliniek zitten enkele mensen. Ik hoor mijn lief roepen: ‘Naar links, geloof ik.’ Daar zie ik enkele schuurtjes staan. Het blijken electriciteithuisjes. ‘Nee verder, daar’ roept mijn lief. En ja hoor, daar staan enkele houten toilethuisjes, waarvan er één vrij is. Ik heb het gehaald! Meer dan opgelucht om allerlei redenen, krijgen mijn lief en ik vervolgens de slappe lach. Het is slapstick, temeer daar niemand bij dit tafereel raar opkijkt, noch de mensen op de bankjes, noch onze chauffeur, noch onze gids.

SAMSUNG CAMERA PICTURES

In het pikkedonker rijden we terug. Wegbewijzering is er niet, je hebt geen idee op welke plek je de weg af moet, de steppe in. Maar toch weet de chauffeur onze nomadenfamilie te vinden. In de koplampen van de auto zien we onze ger opdoemen en vlakbij gekomen lichten duizend paar ogen op. Naast onze ger ligt een enorme kudde geiten. 100 Meter daarachter is ergens in het donker het buitentoilet. Hoe romantisch deze plek ook is, gezien mijn toestand wordt het een oncomfortabele en zeer onrustige nacht. Het buitentoilet zal ik geen enkele keer halen…..

SAMSUNG CAMERA PICTURES

De volgende ochtend heeft onze lieve gids een teil met warm water klaargezet. Net zo’n teil waar ik vroeger als kind door mijn moeder één keer per week, op de zaterdagmiddag, in gewassen werd. Dit keer kan ik mijzelf wassen met een beetje hulp van mijn lief. Een half uurtje later sta ik fris en fruitig, maar vooral opgelucht, buiten voor de ger, klaar voor de derde dag Mongolië!

 

Het TME avontuur 4

 

SAMSUNG CAMERA PICTURESHet huidige Mongolië, waar wij op 17 juli met de TransMongolië Express binnenrijden is vijftig keer zo groot als Nederland, maar telt slechts 3 miljoen inwoners. Meer dan de helft daarvan woont in de hoofdstad Ulaanbator. Eenmaal buiten deze stad is het land bijna één groot steppegebied, dat nauwelijks bewoond is. Hier trekken alle jaargetijden nog echte nomaden rond met enorme kuddes, geiten, schapen, paarden, kamelen en koeien. Zij mogen hun land vrij bewonen en laten begrazen.

SAMSUNG CAMERA PICTURESWij zijn direct vanuit de trein naar het lokale Tour office in Ulanbaator gebracht. Het office blijkt tevens een homestay te zijn, zodat we ons na een tweedaagse treinreis even lekker kunnen douchen. Rond 9 uur stappen we met chauffeur en gids in een landcruiser en begint onze vierdaagse tour door een deel van Mongolië ten westen van de hoofdstad. Het doel vandaag is Karakorum, de plek waar Dhengis Khan ooit een belangrijke pleisterplaats van maakte op de beroemde Zijderoute. In de 13e eeuw wist deze Mongoolse krijgsheer in korte tijd het grootste wereldrijk ooit op het noordelijk halfrond te stichten: van China tot Kiev in Centraal Europa. Groter dan het Romeinse Rijk ooit was!

20170717_201827.jpg

Halverwege deze lange, hobbelige rit op een tweebaansweg met heel weinig verkeer, stoppen we bij een kleine nederzetting om te lunchen. Het restaurantje zit vol mensen. Voor het toilet moet ik naar buiten lopen. Een standaard ‘toilet’ in Mongolië bestaat uit een gat in de grond, met daarop enkele planken. Het ziet er niet uit, stinkt enorm en je moet oppassen dat niet je mobiele telefoon per ongeluk in dat gat valt, of erger nog, je zelf…. Onderweg heb ik al gezien dat iedereen gewoon op zijn hurken langs de weg of ergens in de steppe gaat zitten. De Mongoolse vrouwen hebben doeken of lange mantels, zodat er enige privacy bij die hurkhouding is. In het restaurant zitten aan het tafeltje naast ons twee gezinnen, waarvan een van de twee jonge vrouwen open en bloot haar kind de borst aan het geven is. Met haar vrije hand is ze tegelijkertijd haar andere borst aan het kolven. De moedermelk wordt in een bakje door een andere vrouw opgevangen. Zo gauw er voldoende melk in zit, krijgt een andere baby deze melk. Een tafereel waar niemand acht op slaat, maar dat bij mij toch een zekere gêne oproept. Het is een confrontatie met het echte nomaden leven. Nomaden leven met elkaar 24 uur per dag, slapen met de hele familie in één ger en delen het weinige dat ze hebben met elkaar. Voor hen geldt de ultieme ‘wet van de kringloop’: alles wordt gebruikt en hergebruikt. Vier keer per jaar verkassen zij met hun hele hebben en houden naar een andere plek, ergens op die onmetelijk grote steppe, ver van de bewoonde wereld. Zij doen dit al vele eeuwen lang. Hun leven is extreem tegenovergesteld aan onze Westerse leefwijze in een geïndividualiseerde samenleving, waar de ultieme wet van ‘nooit genoeg’ geldt. Wij trekken ons daarbij het liefst privé terug achter de gesloten voordeur van ons huis volgepropt met allerlei spullen. Zo hebben we het idee dat we in een veilige cocon leven.

20170718_092520Eind van de middag komen we aan in Karakorum en zien in de verte het enorme met stupa’s en muren omgeven Erdene Zuu Klooster liggen. Morgen gaan we dit klooster bekijken. Voor nu rijden we dwars door de steppe naar een klein gerskamp. Onze ger is traditioneel ingericht met in het midden een kacheltje en aan de kant een aantal lage bedbanken. De hoofdkleur is oranje. Het wordt onze eerste nacht in een echte ger, met toch nog iets van ‘luxe’. Er is namelijk een soort kantine waar onze gids voor ons een warme maaltijd klaarmaakt en waar we een koud biertje kunnen drinken. Zelfs is er naast het standaard buitentoilet, een zeer primitief badhuisje met een toiletpot, simpelweg geplaatst op een gat in de grond.