Vriendschap

‘Familie- en andere sociale netwerken, geplaatst in het perspectief van de levensloop, worden wel konvooien genoemd. Voor ieder mens is het van belang te blijven investeren in de kwaliteit van zijn konvooien, zeker ook bij het ouder worden.’ Dit schrijf ik mijn blog van 8 juli 2014.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is 20190925_095941.jpg

Kijkend naar mijn vriendenkonvooi merk ik dat vriendschap niet afhangt van hoe vaak je elkaar ziet, spreekt of schrijft. Ik heb vrienden van vroeger en vrienden vanaf 1983 als mijn lief en ik na enige omzwervingen in Rotterdam neerstrijken. Een van mijn eerste vrienden uit Rotterdam is jaren geleden verhuisd naar Brabant. We zien elkaar enkele keren per jaar en steeds voelt het contact vertrouwd. Datzelfde gevoel hebben mijn lief en ik bij een bevriend echtpaar uit onze tijd in Kenya. We hebben hen na 1983 twee of drie keer ontmoet, als ze in Nederland op bezoek komen. Ons verdere contact gaat via de email. Ik merk ook dat het vriendschappen zijn die mijn lief en ik samen delen, ieder op onze eigen manier.

De directe aanleiding om hierover na te denken is het onverwachte bezoek van Eric vorige week. Hij is een van de jonge onderwijzers op de school in Wageningen waar ik tussen 1975 en 1981 werk. Er ontstaat vriendschap. Dan besluit hij zijn baan op te geven en een jaar te gaan fietsen…. in z’n eentje… naar Griekenland. Als ik ruim een jaar later dringend op zoek ben naar een tijdelijke vervanging van een leerkracht, weet ik dat Eric weer terug is. Ik bel hem op. Hij zegt meteen ja, maar heeft geen woonplek. Haast vanzelfsprekend vinden mijn lief en ik dat hij wel een paar maanden bij ons in huis in Renkum kan wonen. Dat gaat uitzonderlijk relaxed. Samen fietsen we dagelijks door het prachtige bos naar onze school in Wageningen. Dan is de vervanging afgelopen, Eric verdwijnt weer uit ons zicht, maar niet uit ons hart.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is oip-2-1.jpg

In de 40 jaar daarna ontmoeten we Eric vier of vijf keer. Hij is getrouwd en woont in Zwitserland. Die enkele keer als we elkaar zien en spreken, is meteen het gevoel van vriendschap weer terug. Vorige week is Eric de eerste gast die in ons nieuwe appartement op bezoek komt en blijft slapen. Hij is vanuit Bazel naar Nederland gefietst, heeft daar een auto gehuurd en bezoekt verschillende familieleden en vrienden. Vorig jaar heeft hij twee zware operaties gehad en is daar goed uitgekomen. Hij test met deze fietstocht zijn fysieke gesteldheid en tegelijk haalt hij de persoonlijke banden aan met familie en vrienden, die hij niet zo vaak ziet. Met andere (wetenschappelijke) woorden: hij investeert bewust in zijn konvooi.

Onze levens zijn vanuit vriendschap met elkaar verbonden en dat geeft ons bij elke ontmoeting telkens weer een geluksgevoel. Dezelfde ervaring hebben mijn lief en ik met enkele Arnhemse vrienden uit onze jeugd. Hoewel ik op mijn achttiende heel veel vrienden dacht te hebben, zijn uiteindelijk vooral de twee Ben-nen en hun partners deel gaan uitmaken van ons konvooi.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is 20190926_090322.jpg

Het contact met vrienden nu in onze directe leefomgeving is vele malen frequenter. Soms zelfs heel intensief, zoals vorig jaar als we met een vriend in Jordanië op vakantie zijn.

Mij valt op dat de coronacrisis een extra impuls aan vriendschap geeft. We hebben de afgelopen weken bij verschillende vrienden thee gedronken, geborreld en/of gegeten. De intensiteit van dit samenzijn in kleine groepen blijkt erg groot. Het is makkelijker om naar elkaar te luisteren en elkaar te begrijpen, te troosten, te sterken en te helpen het leven te vieren, waar dat kan.

Ik heb al mijn hele leven ontzettend behoefte aan warme sociale contacten. Ik denk dat ieder mens die behoefte heeft. Vriendschappen geven extra zuurstof. Daar heeft iedereen op zijn tijd iets van nodig. In de derde levensfase zal je konvooi onontkoombaar kleiner worden. De behoefte aan extra zuurstof zal daarentegen toenemen. Ik blijf daarom mijn stinkende best doen om vriendschappen, oud en nieuw, te koesteren.

Lange adem

Het klinkt enigszins cynisch om ‘lange adem’ te gebruiken in geval van de coronacrisis. De longen kunnen zwaar aangetast worden door het Covid-19 virus. Maar dat deze crisis nog lang gaat duren is zeker. Zelfs als er een vaccin is ontwikkeld, zal dat niet meteen volmaakt zijn. Ik merk dat de onzekerheid over de duur van deze crisis effect heeft op mijn energie. 

IMG_20200808_211314~2Mijn leefwereldje beperkt zich tot een kleine kring van mensen en qua locatie voornamelijk in en dichtbij ons appartement. Het voelt een beetje alsof ik in een bejaardentehuis leef. Mijn gezondheid is goed, maar ik voel weinig energie. Ik ben pensionado en wil van deze levensfase nog volop leven. En er valt genoeg te doen en te genieten, maar hoe doe ik dat in deze coronatijd?

IMG_20200806_115654~2Belangrijke voorwaarde algemeen voor het invullen van een prettig (dagelijkse) leven is onze omgeving. Hoe kansrijk is deze? Kan ik die voldoende kansrijk maken? Of is deze in al te veel facetten uitermate dwingend en beperkend?

Hoe dan ook de mens is uitgerust met stuurkracht, de een meer, de ander minder. De kunst van het leven is waar mogelijk deze stuurkracht benutten en zo zelf de regie blijven voeren over een deel van je leven. Als je dat in voldoende mate kunt (heb geleerd), voelt datgene wat je doet (of niet doet) goed.

De coronacrisis met al haar maatregelen heeft onze kansrijke omgeving de afgelopen maanden extreem verkleind en onder druk gezet en dat gaat helaas nog lang duren. Voor de een zal dit meer effect hebben dan voor de ander. Wat echter blijft is je eigen stuurkracht.

In deze tijd van lange adem waarin mijn omgeving zeer dwingend bepaald hoe ik mijn dagelijkse leven moet invullen, stel ik mij dus de vraag: “Hoe kan ik mijn stuurkracht zo inzetten, dat ik weer genoeg energie krijg?’

IMG-20190404-WA0012Op het gebied van gezondheid ben ik vanwege mijn leeftijd extra kwetsbaar. Dit heeft behoorlijk effect op de keuzes die ik zelf kan maken. Dat is anders dan met de griep, waar ik jaarlijks een inenting voor haal. Mijn eigen verantwoordelijkheid vraagt de regels die vastgesteld worden door de overheid goed na te leven. Zo spreek ik af met anderen in kleine groepjes, op gepaste afstand. Ik mijd drukke plekken en als ik een terrasje pak, dan zoek ik een rustig open plekje… en zo meer.

Minder regie bijvoorbeeld kan ik pakken op materieel en financieel gebied, want daar zijn externe factoren vele malen belangrijker. Wel heb ik door te verhuizen bewerkstelligd dat onze maandelijkse vaste lasten omlaag gegaan zijn. Mijn lief en ik hoeven als pensionado niet direct te vrezen voor ons inkomen, maar als op langere termijn de economie achteruit gaat, kan dat zomaar wel het geval zijn. Voor veel medelanders is deze coronacrisis nu al qua werk en inkomen een catastrofe. Zij zullen extreem hun best moeten doen om te zoeken naar eigen regie waarmee zij hun dagelijkse leven enigszins dragelijk kunnen maken.  

IMG-20200820-WA0002Om het antwoord te vinden op mijn zoektocht naar eigen regie in deze coronacrisis, kijk ik in mijn directe omgeving naar mensen of zaken die mij inspireren. Ik probeer mij niet te veel mee te laten slepen in alle dagelijkse ellende die over mij uitgestort wordt via allerlei kanalen. Het klinkt misschien wat vaag, maar toch. Positieve ervaringen uit het nu of het verleden, maken mij hoopvol. Ik zoek steun bij anderen en durf die ook te vragen. Wat ik nog lastig vind, maar wel ongelooflijk belangrijk, is het op peil houden van mijn fysieke conditie. Als ik mij fit voel, helpt dat ook mijn hoofd fris te houden.  

We zijn in deze coronatijd meer dan anders op onszelf en de ander aangewezen. Dat vraagt extra stuurkracht van onszelf en van onze medemens. De landelijke slogan ‘Alleen Samen Krijgen We Corona Er Onder’ is daarom zo gek nog niet!

Het labyrint

IMG-20200810-WA0003Na alle verhuisdrukte willen mijn lief en ik er een weekendje tussenuit. Via internet reserveren we hotel Nol in het Bos aan de rand van Wageningen/Renkum. Voor ons is dat hotel pure nostalgie om twee redenen: het hotel zelf is oude glorie en zo’n 45 jaar geleden hebben mijn lief en ik daar vlakbij in Renkum gewoond. Ons plannetje is simpel. We gaan heerlijk fietsen en wandelen in de bossen. In verband met het coronagedoe boeken we half pension.

Nostalgie

Bij aankomst in het hotel worden we overweldigd door de prachtige, bosrijke omgeving. We zijn het beetje vergeten in het westen wonend: de gemengde bossen, het Beekdal dat uitmondt in de Rijn. En ja, voor het eerst in heel veel jaren, verlangen we terug naar de zuidkant van de Veluwe. Zowel mijn lief als ik zijn als kind opgegroeid in de bosrijke omgeving van Arnhem.

Zo peinzend met een heerlijk koud biertje op ons balkon, denken we ook aan onze kinderen, kleinkind (binnenkort kleinkinderen!) en vrienden in en rond het Rotterdamse. We zijn net, voor de achtste maal, verhuisd naar een mooi appartement in ons Rotjeknor. Het verlangen terug te keren is met die gedachten al weer redelijk snel over.

Mijn Rooms Katholieke roots

In 1973 wonen mijn lief en ik samen op een appartement in Oosterbeek. Wij maken deel uit van de opstandige, jarenzeventig generatie.  Eigenlijk mogen katholieken vanuit het instituut kerk niet samenwonen. Mijn lief studeert aan de katholieke universiteit van Nijmegen en ik werk als onderwijzer aan de Lourdesschool in Arnhem. Hoewel nog jong krijg ik in 1975 een baan als directeur van de St. Jozefschool in Wageningen. Het Rooms Katholieke schoolbestuur geeft mij te kennen dat het wenselijk is dat het hoofd van de school is getrouwd en niet ongehuwd samenwoont. We trouwen daarom en doen dat op een enigszins alternatieve wijze. De priester die ons huwelijk inzegende, is overigens enkele jaren later uitgetreden en ook getrouwd!

OIP (1)We kopen ons eerste huis in Renkum. Elke dag – zes jaar lang –  fiets ik door de prachtige bossen via de Geertjesweg (ja, echt!) naar mijn school, welke direct aan de rand van Wageningen ligt. Mijn lief gaat meestal met de auto naar de universiteit voor de colleges.

Het Rijke Roomse leven uit mijn jeugd gaat in die jaren met forse stappen achteruit. Steeds duidelijker keer ik mij af van de kerk en het daaraan gekoppelde format. Ik vind mijzelf in die periode vooral een ‘cultureel katholiek’, die alleen nog naar de kerk gaat met Kerst en als er gedoopt, getrouwd en begraven wordt. Anno 2020 ben ik niet of nauwelijks nog gelovig…..

Fietsen en wandelen

152708066Het hotel zegt allerlei maatregelen genomen te hebben i.v.m. corona. Maar tot mijn verbazing kiest het hotel voor een ontbijtbuffet. Iedereen loopt langs en door elkaar, zit met zijn vingers aan de lepels voor de jam en de knijpers voor de kaas en het knopje op de koffiemachine. Daarentegen staan de tafeltjes wel ver uit elkaar en kan er (gelukkig) bij goed weer buiten op het terras gegeten worden. 

Natuurlijk fietsen we deze dagen langs ons oude huis, door het bos via de Geertjesweg naar Wageningen. De school staat er nog, nu als Montessorischool. We lunchen in hotel De Wereld buiten op het terras met zicht op het monument ter nagedachtenis aan het overeenkomen van de overgave van de Duitsers op zaterdag 5 mei 1945.

IMG-20200810-WA0002En het weekend kent een onverwachte, maar bijzondere afsluiting. Tijdens onze laatste wandeling in het bos stuiten we op een mooi labyrint, gemaakt met stenen. Ondanks enige scepsis besluiten wij dit labyrint te betreden. Rustig ademen en je gedachten al wandelend loslaten. Mijn lief vindt deze vorm van meditatie goed gelukt. Ik zelf ervaar nu pas bij het schrijven van dit blog, dat het een goede vorm van meditatie kan zijn. Wat ik precies voel, weet ik niet, maar wel dat het goed voelt…..

Het is een mooie afsluiting van ons weekendje weg.