Al vanaf mijn vroegste jeugd heb ik moeite met vaste regels en de daaraan gekoppelde patronen. Ik denk dat het komt door mijn klassieke katholieke opvoeding, mijn ervaringen als 10-jarige welp bij de padvinderij en mijn driejarig verblijf als 13-jarige seminarist op het jongensinternaat. De overgang, als ik 16 jaar oud ben en losgelaten word in de de beruchte jaren zeventig, kan niet groter zijn. Vanaf dat moment voel ik mij bevrijd en meer individu dan groepsmens. Mijn hele leven heb ik dan ook een soort haat-liefde verhouding met groepen. Ik ben geen man voor standaard groepsreizen, verenigingsleven of andersoortige vaste groepsverbanden.Veelal is er weinig ruimte voor eigen creativiteit en uniciteit, en ik wil niet op de automatische piloot leven. Tegelijkertijd is leven voor mij alleen maar mogelijk in goede sociale verbanden. In mijn werkzame leven heeft het dan ook lang geduurd voordat ik overstag ga voor een vast groepsgebeuren. Ik ben 49 jaar als ik word gevraagd voor de lokale Rotaryclub. Natuurlijk heb ik last van de ‘padvindersregels’ en de voorgeprogrammeerde patronen van een Rotaryclub. Ik probeer daar al die jaren, tegen beter weten in, verandering in aan te brengen. Maar belangrijker is dat je lief en leed met elkaar kan delen, zeker als je elke week bij elkaar komt. Ik heb er ongelooflijk fijne en persoonlijke contacten mogen ervaren. Zo is er met enkele mede Rotarians een echte vriendschap gegroeid, welke tot op de dag van vandaag voortduurt. Dan gebeurt er iets dat mij doet besluiten om te stoppen. Ik ben in de levensfase van fulltime pensionado beland, met andere levensperspectieven en doelen dan voorheen. Ik vind dat ik afscheid moet nemen van de club, om zo ook ruimte voor mijzelf te creëren voor een frisse ‘doorstart’. Net als op mijn 16e, wil ik avontuur, de wereld ontdekken, open tegemoet treden, mijzelf ontwikkelen, maar nu als fulltime pensionado. Nu, drie jaar later, ik ben 70 jaar, mis ik de fellowship eerlijk gezegd. Ik ben dan ook blij verrast als er enkele maanden geleden een Past Rotarian club opgericht wordt en mij wordt gevraagd of ik mee wil doen. Ik aarzel wel even, omdat ik bang ben dat de bekende Rotary mores te veel leidend zal zijn in deze nieuwe club. Centraal staan echter fellowship en behulpzaamheid. Er is geen verplichte attendance en geen service meer en het motto is: ‘Alles mag, niets moet.’ Ik ga daarom het nieuwe avontuur aan met de intentie er samen met de anderen een inspirerende club van te maken. Het duurt even, maar dan wordt in november voor het eerst expliciet gesproken over de invulling en mores van onze nieuwe club. We zijn allemaal wijze, grijze mannen en (helaas enkele) vrouwen. Met onze (levens)ervaring kunnen we dit sociale verband volledig naar eigen inzicht en ideeën inrichten. Zo’n start vraagt om een serie open tafelgesprekken, liefst in wisselende samenstelling, met vragen als: ‘Wat is jouw ideaal voor wat betreft de Past Rotarians en wat kun en wil je daaraan bijdragen?’ En als het ons lukt om die tafelgesprekken vol passie en bevlogenheid te laten plaatsvinden, dan weet ik zeker dat we een solide en unieke basis voor fellowship en behulpzaamheid gelegd hebben voor de komende jaren. Een basis van waaruit we elkaar de komende jaren kunnen blijven inspireren in deze bijzondere en voor ieder unieke levensfase. Bij een club met die mores wil ik graag horen!

‘Je bent nooit te oud om te leren’, bedenk ik mij, tijdens de toespraak ter gelegenheid van de 80^ste verjaardag van een vriend. Een van de vrienden voert namens ons het woord en ik hoor hem tegen de jubilaris zeggen: ‘Het meest bijzondere aan jou is, dat jij altijd weet te genieten van het moment.’ En tja, bij die woorden, word ik even geconfronteerd met mijn eigen zwakte. Ik vind dat ik te weinig spontaan kan genieten op sommige momenten. Mijn ratio remt dan mijn gevoel af, hoe vervelend ik dat ook vind. Extra vervelend is, dat ik weet uit ervaring dat mijn gevoel juist een prima leidraad kan zijn, dat ik daar op kan vertrouwen. Terwijl ik daaraan zit te denken, hoor ik de spreker de jarige complimenteren voor die levenshouding. Hij is de spil in de jaarlijkse wijnreis die zo’n 15 wijnvrienden met elkaar maken. Komend jaar zal dat voor de 25^ste keer gaan plaatsvinden. Vele jaren ben ik meegegaan en heb ik genoten van deze fantastisch leuke reizen. Vorig jaar ben ik afgehaakt, vooral omdat deze bourgondische wijnreisjes van drie dagen behoorlijk kostbaar zijn. De spreker verhaalt enthousiast en vol gevoel enkele leuke anekdotes. De 80-jarige jubilaris geniet met volle teugen van deze verhalen. En zoals hij altijd tijdens de wijnreisjes het stralende middelpunt is, is hij dat nu ook zichtbaar op zijn eigen feest. Op dat moment valt bij mij het bekende kwartje. Ik geniet van de jarige en van de woorden die naar hem uitgesproken worden. Ik geniet van het gezelschap waarin ik vertoef. Het besef dringt tot mij door dat de komende wijnreis de zilveren jubileum reis zal zijn. Waarom zou ik niet genieten nu het nog kan? Mijn besluit staat vast: ik ga alsnog mee op wijnreis. Als ik het tegen mijn lief en mijn wijnvrienden zeg, krijg ik hartverwarmend reacties. Ik sta mezelf zowaar toe, even in deze kleine kring stralend middelpunt te zijn.

Onlangs is er een boekje op de markt verschenen met de titel ‘Vergadering in het gezin’. Een Belgische vader komt op het ‘lumineuze’ idee om een vergadermethode uit het bedrijfsleven toe te gaan passen in zijn gezin met drie kinderen. Hoe gek kun je het bedenken! Het brengt, zo zegt de vader, structuur en het is een moment om eens echt naar elkaar te luisteren. In het jaren vijftig gezin waarin ik als kind opgroei tussen drie broertjes en twee zusjes, is het vooral mijn moeder, die tracht enige orde in de regelmatige kinderchaos te scheppen. De chaos dreigt niet zozeer bij de wekelijkse wasbeurt in de teil op de zaterdagmiddag, maar wel bijna altijd bij dagelijkse warme maaltijd. Dan worden tussen zes kinderen de taken verdeeld als aardappels schillen, tafeldekken, tafelafruimen en niet te vergeten afwassen. Het warm eten is het moment van de dag dat het hele gezin bij elkaar is. Er zijn een aantal afspraken, zoals eerst samen bidden en dan pas beginnen met eten. Je moet eten wat de pot schaft, hetgeen steevast bij een van ons huilie, huilie oproept. Er wordt natuurlijk flink luid heen en weer gekwekt en soms worden er ook allerlei kinderruzies verbaal uitgevochten. We mogen niet door elkaar praten en zeker ook niet met volle mond. Als het te erg wordt, moeten we stil zijn en in het uiterste geval van niet luisteren of misdraging, word je naar de gang verbannen. Ik denk dat opgroeien in dit grote gezin, inclusief de dagelijkse tafelsessies (zonder de druk van ‘we moeten TV kijken’) enorm heeft bijgedragen aan mijn sociale en communicatieve ontwikkeling. Lees verder →