Zij, 84 jaar, van oorsprong Nederlandse, hij Keniaan, 83 jaar. Tijdens ons tweejarig verblijf in Kenia tussen 1981 en 1983 zijn we vrienden geworden. Deze week geven zij in hun nieuwjaarswens via email een inkijkje in hun huidig leven als hoogbejaarden. ‘Wat ons leven in Nairobi betreft zijn we dankbaar voor onze nog redelijk goede gezondheid. Gerald is nog bezig aan zijn boek over Bantoe wijsbegeerte. Hij heeft meer slaap nodig dan vroeger, dus heeft hij minder uren in de dag om er aan te werken. Bovendien is hij ook bezig aan een project i.v.m. onze boerderij in Kiaruhui Village. Hij denkt er over om geiten te fokken en op te houden met koeien. Deze verandering moet grondig worden voorbereid. Er is wel vraag naar geitenmelk en geiten producten, maar meest in Nairobi. De kwestie is dus of de transportkosten niet te hoog zullen zijn om winst te kunnen maken. Ikzelf zit in een oecumenische groep en daarnaast nog in een buurtcomité om iets te doen aan de grote vervuiling van onze omgeving. Ik kijk verder een boek van een Keniaanse vrouw na, die 91 jaar is en nog goed bij de pinken. Ook moet ik het boek van Gerald natuurlijk nakijken. Wat mijn eigen boek betreft is een nicht bezig het in het Nederlands te vertalen.’

Onze ervaringen in Afrika toendertijd hebben laten zien dat het leven primair gericht is op de basisbehoeften van de mens: zorgen dat je een dak boven je hoofd hebt, dat er eten is en dat je kinderen naar school kunnen gaan. Je bent bevoorrecht als je na de school kan studeren. Dat heeft Gerald gedaan. Hij heeft vervolgens als professor Philosophy and Education op de universiteit van Nairobi gewerkt en zich vooral bezig gehouden met de Afrikaanse cultuur. Tegelijk is hij trouw gebleven aan zijn boerderij in het Nyere District. Want een Afrikaan zorgt niet alleen voor zichzelf en zijn gezin, maar vooral ook voor zijn familie en vrienden. En dat gaat bij redelijke gezondheid gewoon door, gepensioneerd of hoogbejaard.

Als ik kijk naar mijn leven, ben ik drie jaar geleden in een gespreid AOW bedje met wat aanvullend pensioen terechtgekomen. Ik hoef niet voor mijn kinderen te zorgen of voor mijn familie en vrienden, want die wonen ook in Nederland met al haar sociale voorzieningen en vangnetten. Ik noem mij sindsdien fulltime pensionado. Dat fulltime heb ik zelf bedacht. Voor mij betekent het dat ik gewoon door wil gaan, zinvol bezig wil zijn en mij nuttig maken. Het fulltime pensionado-zijn voelt voor mij niet alsof ik daar recht op heb. Eigenlijk ervaar ik het een beetje als luxe, hoewel mijn maandinkomen behoorlijk lager is dan toen ik nog werkte. Als ik dat wel eens aan de leestafel tegen iemand zeg, dan is steevast de reactie: “Joh, daar heb je zelf voor betaald, hoor.’ Dat mag dan zo zijn, maar dan nog.

Met veel hoop op mijn eigen hoogbejaarde toekomst, lees ik daarom wat mijn Keniaanse vrienden allemaal nog doen. Wat is er mooier dan op je 83ste nog blogs te schrijven en tegelijk bezig te zijn in je volkstuintje in de Esch? De uitdrukking ‘achter de geraniums zitten’ kent de Keniaan niet, wel lees ik in het boek van Gerald: ‘A home is for spending the night, not for spending the day.’

Al weer twee maanden heb ik kunnen afkicken van mijn interim taak in de Pauluskerk Rotterdam, die bijna 10 maanden heeft geduurd. Qua dagritme en uitdaging zijn het heerlijke maanden geweest, wel druk, maar zeer bevredigend. De overgang terug naar mijn leventje van fulltimepensionado is echter lastig. Ik wil graag een dag of wat in de week een vaste dagelijkse uitdaging hebben buiten de deur. Ik wil in de running blijven, mijzelf nuttig maken, mij blijven ontwikkelen of, nog mooier gezegd, blijven ontplooien. Zo links en rechts heb ik al eens laten vallen dat ik graag nog iets zinnigs wil doen, wel iets waar ik echt een uitdaging bij voel. Ik ben al mijn hele leven een type dat telkens iets nieuws wil oppakken en ontwikkelen. Ik ervaar die uitdaging dus ook in mijn levensfase van fulltimepensionado. Deze behoefte is een rode draad in mijn leven. Zo gauw mijn leventje gewoon voortkabbelt en ik geen specifieke uitdagingen heb, word ik onrustig. De kern van mijn dagritme als fulltimepensionado is nog steeds gebaseerd op een werkweek. Vijf vroege ochtenden in de week zit ik op mijn kantoortje in huis, achter de geraniums blogs te schrijven. Ik heb maandelijks enkele boeiende lunchgesprekken met vrienden individueel of in groepjes. Ik ben nog actief in vier besturen en houd hier en daar nog wel eens een lezing. Verder klungel ik bij mooi weer wat in ons volkstuintje of in huis, maar dat mag geen naam hebben. Niet op de laatste plaats ben ik huisman en geliefde, en nog geen opa. Om mijn lijf en leden enigszins op een aanvaardbaar peil te houden, doe ik dagelijks wat gymnastiekoefeningen, probeer ik elke dag een wandeling te maken en stap ik regelmatig op de fiets. Alles bij elkaar is er één dagdeel doordeweeks waar ik stevig van baal en dat zijn de middag tussen 2 en 5 uur. Ik weet dan vaak niet goed wat te doen, met als effect dat ik als het ware stil val. Meestal ga ik dan even op de bank zitten lezen om vervolgens in no time in slaap te vallen. Misschien niks mis mee, maar het stoort mij behoorlijk, het bevredigt niet echt en het wordt langzamerhand een obsessie. Vanuit mijn vakgebied ben ik daarom maar weer eens te rade gegaan bij Maslov. Lees verder →

‘En hij miekte me toch een schuuver,’ is een van die anekdotes die mijn lieve moedertje altijd met een stralende lach vertelde op familiefeestjes. Deze, op z’n plat Arnhems uitgesproken kreet is van mijn opa. Na het overlijden van oma in 1957 komt hij bij ons in huis wonen. Vanwege zijn komst verhuis ik weer naar een slaapplek op zolder. Op een vroege ochtend glijd ik uit op de steile zoldertrap, donder met luid geraas naar beneden en knal tegen de deur die pal onder de laatste trede zit. Als na enige seconden de deur opengaat, staat daar opa in zijn lange Jäger onderbroek en spreekt hij deze gedenkwaardige woorden. Gelukkig is dit goed afgelopen. Ik moet hieraan aan denken als ik vorige week in alle vroegte ineens weer van de trap afduvel en moederziel alleen onder aan de trap lig bij te komen van de schrik. De schade blijkt ook dit keer mee te vallen. Natuurlijk vervloek ik op dat moment die trap en mijn eigen onachtzaamheid. De traptreden zijn een beetje smal en ze lopen in een bocht. Ik moet gewoon goed opletten dat ik mijn voeten aan de brede zijde van de traptreden zet. Als ik dit verhaal zou vertellen in kringen van oudere mensen, hoor ik het sommigen al zeggen: ‘Waarom verhuis je niet naar een seniorenwoning, alles gelijkvloers en helemaal ingericht op ouder worden?’ Lees verder →