Naast het lezen van Revolusi van David Reybrouck, lees ik ter afwisseling Utopia Avenue van David Mitchell. Deze roman volgt de fictieve rockband Utopia Avenue, opgericht in Soho, Londen in 1967. Ze wordt als groep bij elkaar gebracht als een psychedelisch-folk-rock supergroep. In het boek komen beroemde zangers en bandleden uit die tijd voorbij: David Bowie, Leonard Cohen, Jackson Brown, John Lennon, Jimi Hendrix, Janis Joplin, Jim Morrison, Brian Jones en nog meer. Tijdens het lezen moet ik telkens terugdenken aan een mooie en bijzondere tijd uit mijn leven, beginnend op mijn zestiende.

Ik heb in die jaren geen specifieke popidolen, waar ik op wil lijken, maar één ding is zeker: ik laat mijn krullend haar lang groeien en zo gauw dat kan, laat ik mijn sik staan. Ik voel me een hippe vrijbuiter….

De wederopbouw na de oorlog is min of meer afgesloten. Er komt meer geld beschikbaar, lonen stijgen. In ons ouderlijk huis komt (op afbetaling) een koelkast, wasmachine en televisie. De vrije zaterdag wordt landelijk ingevoerd. De nog jonge babyboomgeneratie waartoe ik behoor, begint te leven en hoe! Weg met de truttige jaren 50! Weg met autoritair gezag! Van mijn eerste verdiende zakgeld (tijdschriften wekelijks rondbrengen) koop ik een kleine pickup met een ingebouwde speaker. Op mijn slaapkamer draai ik mijn eigen plaatjes. Jimi Hendrix tart met zijn gitaarspel elke brave burger van dat moment.

In mijn geboortestad Arnhem schieten de bars voor jongeren als paddenstoelen uit de grond. Op en rond de Korenmarkt zijn bars als de Kameleon, de Buik en de Beer, de Scarabee en een nieuwe Wampie. Overal klinkt muziek uit de speakers. Iedere bar heeft zo zijn eigen type jongeren en muziek. Elk weekend ga ik met vrienden en vriendinnen stappen. Naast het station van Arnhem ligt het terras van het restaurant Carnegie, dat bij mooi weer vol zit met flanerende jongeren. Met de auto kun je rondjes rijden en laten zien hoe stoer, hip en rebels je bent. In die periode rijd ik in een (oude) rode Alfa Romeo Spider met open dak. Ik heb er 1950 gulden voor betaald, weet ik nog.

In 1971 ga ik met de boot naar het Weeley Festival in Engeland, een driedaags evenement met non-stop muziek dag en nacht. We slapen op het dek van de boot. Op het festivalterrein maken we van gemaaid gras provisorisch een tentje. De toiletten zijn een paar balken boven een groot gat. Het is één lange roes waarin je die dagen doorbrengt. In datzelfde jaar ga ik met de eigenaar van Wampi Huissen – waar ik disc-jockey ben – in een zeer opvallende rode Buggy naar Zuid Frankrijk….natuurlijk Saint Tropez. We slapen daar in een tentje op een camping en eten bonen uit een blikje. Op de boulevard rijdend hebben we met onze auto de nodige bekijks en zelfs stappen er twee hippe meisjes spontaan in de auto, die eigenlijk veel te klein is voor vier personen.

In 1969 heb ik mijn opleiding als onderwijzer-met hoofdakte afgemaakt en werk ik op een 20-klassige basisschool in de wijk Presikhaaf. Ik hoef niet in militaire dienst omdat ik een bewijs van ‘onmisbaarheid’ krijg voor mijn werk op een school in een achterstandswijk. Mijn uiterlijk is geen enkel punt van discussie op deze katholieke school. Ik ben gewoon een hippe meester en sta voor de zesde klas (nu groep acht) met veertig kinderen! De kinderen noemen mij ‘meester Geert’. Het is altijd ‘u’ en nooit ‘jij’. Een aantal collega’s zijn LHBT’ers. Het is normaal en niemand scheldt een leerkracht daarvoor uit.

Maar dan komt het mooiste moment uit die periode. Ik word echt verliefd, smoorverliefd. De fictieve roman Utopia Avenue wordt voor mijn lief en mij dé roman des levens. De afgelopen achtenveertig jaar leven we vele mooie en soms moeilijke hoofdstukken. Nog steeds zijn we stikgelukkig. We hopen er samen met onze kinderen, kleinkinderen, familie en vrienden nog veel hoofstukken aan toe te voegen…..zoiets als ‘ze leefden nog lang en gelukkig’.

Arbeidsvitaminen op de radio bestaat vijfenzeventig jaar…. even oud als ik….. Vijfenzeventig jaar lijkt lang, maar het voelt helemaal niet zo. Op zo’n ijkmoment ben ik mij er van bewust dat in je leven allerlei mensen, gebeurtenissen, herinneringen en ook liedjes met je ‘meelopen’ als een metgezel of konvooi. Het bepaalt in belangrijke mate wie je bent en wat je doet. In mijn blogs komt die verwevenheid van het verleden-heden bijna altijd aan bod. Ik heb als pensionado tijd voor dit type reflectie en helpt mijn rol in deze wereld enigszins te begrijpen en te bepalen. Daarnaast hoop ik als gerontoloog dat deze blogs andere mensen inspireren in hún zoektocht naar een zinvol bestaan.

Zo lees ik deze winterse weken twee dikke boeken: Revolusi van David Reybrouck en Utopia Avenue van David Mitchell. Beiden raken mijn verleden-heden.

David Reybrouck beschrijft de geschiedenis van een bizar stukje Nederlands koloniaal verleden in Indonesië aan de hand van tweehonderd laatst levende getuigen. Hij koppelt deze verhalen aan historisch archiefmateriaal. Al lezende komen er herinneringen uit mijn verleden naar boven.

In mijn prille kind-tijd direct na de 2e W.O. worden jonge Nederlandse mannen geronseld om te vechten in Indonesië. Als ik een jaar of zestien ben, heb daar nog met oom Joep, een jongere broer van mij vader over gesproken. In de geschiedenisboekjes van school worden onze koloniale helden de hemel in geprezen en zelfs in 2006 spreekt minister president Jan Peter Balkenende met trots over de VOC mentaliteit. Pal achter mijn lagere school in het centrum van Arnhem zijn in de jaren zestig enkele barakken neergezet waar grote Molukse gezinnen tijdelijk in opgevangen worden. Het ziet er triest en armoedig uit in mijn ogen als tienjarige. We mogen daar overigens niet in de buurt komen van de onderwijzers. Geen idee waarom niet?

En dan verderop in Arnhem richting Velp ligt het statige landgoed Bronbeek waar oud-militairen van het voormalig Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger (KNIL) worden opgevangen. Bijna wekelijks kom ik daar op woensdagmiddag langs met de trolleybus op weg naar mijn tante in Velp. Ik heb een busabonnement aan een touwtje om mijn nek hangen, maar dat abonnement is alleen geldig voor ritten in Arnhem. Officieel moet ik uitstappen bij de bushalte pal voor Bronbeek en dan moet ik nog twee haltes verder lopen naar mijn tante. Soms blijf ik stiekem zitten in de hoop dat de buschauffeur het niet merkt. Bronbeek associeer ik met oude mannetjes in ‘rare’ KNILL uniformen, want zo zie ik ze door de tuin wandelen. Het maakt wel indruk, maar ik snap er niets van.

Schokkend en gewelddadig zijn de acties van enkele jonge Molukkers in de jaren zeventig: bezetting van de Indonesische ambassade, tweemaal een treinkaping en zelfs een school wordt gegijzeld. Nu vierenveertig jaar later buigt het Gerechtshof zich over het hoger beroep in de treinkapingszaak de Punt uit 1977. Nabestaanden van enkele kapers verwijten de Staat dat zij toen niet had hoeven laten te doden bij de beëindiging van deze kaping.

Geschiedenis valt niet uit te wissen en als we er goed mee omgaan en van leren, kunnen we daar nu in de Nederlandse samenleving ons voordeel mee doen. Bij het lezen van het boek Revolusi gaat er een andere wereld uit het verleden voor mij open. Ik heb mij nooit een bewust en genuanceerd beeld eigen gemaakt van dit stukje koloniale geschiedenis, zelfs niet toen mijn lief en ik in 2007 een vakantierondreis hebben gemaakt op Java en Sulawesi. Natuurlijk hebben we op die reis met eigen ogen heel veel resten van het koloniaal verleden gezien en gevoeld. Het is goed dat de laatste jaren er veel en heftig in ons land gediscussieerd wordt over ons koloniaal verleden, over slavernij en racisme. Het brengt mij tot andere inzichten.

In mijn volgende blog beschrijf ik iets van mijn verleden-heden uit de flower powertijd dat terugkomt bij het lezen van het boek Utopia Avenue van David Mitchell.

Soms is het extra prettig om oud te zijn. In dit nieuwe jaar 2021, waarin ik de leeftijd hoop te bereiken van 75 jaar, hoor ik bij de doelgroep die redelijk vooraan staat bij de vaccinaties. Natuurlijk heeft oud zijn nog veel meer prettige kanten, mits je redelijk gezond van lijf en geest bent (blijft….) en een redelijk inkomen hebt. Je hoeft niet meer zo nodig mee te doen met de prestatie maatschappij. Je kunt eigen keuzes maken wat betreft je dagelijkse bezigheden. Deze kunnen van zeer verschillend kaliber zijn. Een wandelingetje van 3 tot 5 kilometer in de buurt tot het volgen van bijvoorbeeld een digitale cursus vanuit de Erasmusacademie over de filosoof Walter Benjamin.

We worden de laatste decennia ouder en ouder en tegelijk lopen we grotere kans op allerlei ziekten, zoals kanker, hart- en vaatziekten, hypertensie, prostaatproblemen en dementie. Zo kijkend naar de ouderdom kun je zeggen dat we bij het ouder worden steeds grotere kans lopen te overlijden aan een of andere ouderdomsziekte. Natuurlijk kun je altijd overlijden aan een ziekte of ongeval, maar dat beschouwen we als pech.

Er zijn wereldwijd wetenschappers die hard werken aan de ontwikkeling van anti- verouderingsmedicijnen. Zij hebben als belangrijkste uitgangspunt dat je ziektes kan genezen. Na uitgebreide studies op muizen zijn wetenschappers nu proeven aan het doen om verouderde cellen bij mensen te verwijderen. Binnenkort zal er baanbrekend onderzoek beginnen om te kijken of metformine, een medicijn dat gebruikt wordt om diabetes te behandelen, de progressie van aan leeftijd gerelateerde chronische ziekten (hartaandoeningen, kanker en dementie) kan vertragen. Als dit succes oplevert is 90 jaar, 100 jaar en zelfs 130 jaar oud worden mogelijk en zelfs aantrekkelijk.

• Vijf jaar geleden heb ik een aantal blogs hierover geschreven. Wellicht is het leuk om deze futuristische mijmeringen nog eens te lezen? Je kunt ze eenvoudig terugvinden op deze website onder het kopje ‘Blogs uit het verleden’ september en oktober 2016.

Deze coronatijd laat nog eens duidelijk zien hoe groot het aantal kwetsbare ouderen is en hoe kwetsbaar wij als mens sowieso zijn. Je kunt van alles bedenken om ziekten te genezen, maar zeker zo interessant is het om te kijken hoe je ziekten kan voorkomen. Deze coronacrisis en al die( ouderdom)ziekten zouden we moeten plaatsen in het perspectief van leefstijl. Hoe gezond of ongezond leven wij: verkeerd eten, weinig bewegen, veel drinken en roken, permanente stress om te presteren of om je hoofd boven water te houden. Onderzoek hiernaar wijst uit dat mensen met een lager opleidingsniveau (basisonderwijs + vmbo) zes jaar korter leven en vijftien jaar minder in goede gezondheid, dan mensen met een hbo of universitaire opleiding.

Nu ik ouder word en deze coronacrisis meemaak, besef ik meer dan ooit dat als we het leven de moeite waard vinden we vooral zelf moeten investeren in een gezonde leefstijl. Het is goed om ons dat te realiseren tijdens alle kritiek (positief en negatief) die we loslaten op wetenschappers en politici die druk zijn met het corona vaccinatie beleid. Wat kunnen we zélf bijdragen aan een goede gezondheid. Deze taak ligt er evenzeer voor het bedrijfsleven in allerlei sectoren, van voeding tot luchtvaart.

Wat mijn bijdrage aan een beter fysiek betreft, ben ik vooral druk met de al jaren voelbare slijtage in mijn linker heup en rechterknie. Ik moet veel moeite doen om mijzelf te motiveren fysieke oefeningen te doen. Toch moet het, zeker in deze coronatijd. Mijn lief helpt mij daarbij. Samen wandelen wij nu dagelijks zo’n 3 tot 5 kilometer in de buurt. Echter, ik ervaar een nieuw fysiek ongemak. Tijdens sommige wandelingen wordt een heftig beroep gedaan op mijn blaasspieren. De lockdown is de oorzaak dat ik op zo’n moment niet ergens een kroeg of andere openbare gelegenheid binnen kan rennen. Op die momenten denk ik: ‘Was ik maar eerder met blaasspieroefeningen begonnen’…..