Arbeidsvitaminen op de radio bestaat vijfenzeventig jaar…. even oud als ik….. Vijfenzeventig jaar lijkt lang, maar het voelt helemaal niet zo. Op zo’n ijkmoment ben ik mij er van bewust dat in je leven allerlei mensen, gebeurtenissen, herinneringen en ook liedjes met je ‘meelopen’ als een metgezel of konvooi. Het bepaalt in belangrijke mate wie je bent en wat je doet. In mijn blogs komt die verwevenheid van het verleden-heden bijna altijd aan bod. Ik heb als pensionado tijd voor dit type reflectie en helpt mijn rol in deze wereld enigszins te begrijpen en te bepalen. Daarnaast hoop ik als gerontoloog dat deze blogs andere mensen inspireren in hún zoektocht naar een zinvol bestaan.

Zo lees ik deze winterse weken twee dikke boeken: Revolusi van David Reybrouck en Utopia Avenue van David Mitchell. Beiden raken mijn verleden-heden.

David Reybrouck beschrijft de geschiedenis van een bizar stukje Nederlands koloniaal verleden in Indonesië aan de hand van tweehonderd laatst levende getuigen. Hij koppelt deze verhalen aan historisch archiefmateriaal. Al lezende komen er herinneringen uit mijn verleden naar boven.

In mijn prille kind-tijd direct na de 2e W.O. worden jonge Nederlandse mannen geronseld om te vechten in Indonesië. Als ik een jaar of zestien ben, heb daar nog met oom Joep, een jongere broer van mij vader over gesproken. In de geschiedenisboekjes van school worden onze koloniale helden de hemel in geprezen en zelfs in 2006 spreekt minister president Jan Peter Balkenende met trots over de VOC mentaliteit. Pal achter mijn lagere school in het centrum van Arnhem zijn in de jaren zestig enkele barakken neergezet waar grote Molukse gezinnen tijdelijk in opgevangen worden. Het ziet er triest en armoedig uit in mijn ogen als tienjarige. We mogen daar overigens niet in de buurt komen van de onderwijzers. Geen idee waarom niet?

En dan verderop in Arnhem richting Velp ligt het statige landgoed Bronbeek waar oud-militairen van het voormalig Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger (KNIL) worden opgevangen. Bijna wekelijks kom ik daar op woensdagmiddag langs met de trolleybus op weg naar mijn tante in Velp. Ik heb een busabonnement aan een touwtje om mijn nek hangen, maar dat abonnement is alleen geldig voor ritten in Arnhem. Officieel moet ik uitstappen bij de bushalte pal voor Bronbeek en dan moet ik nog twee haltes verder lopen naar mijn tante. Soms blijf ik stiekem zitten in de hoop dat de buschauffeur het niet merkt. Bronbeek associeer ik met oude mannetjes in ‘rare’ KNILL uniformen, want zo zie ik ze door de tuin wandelen. Het maakt wel indruk, maar ik snap er niets van.

Schokkend en gewelddadig zijn de acties van enkele jonge Molukkers in de jaren zeventig: bezetting van de Indonesische ambassade, tweemaal een treinkaping en zelfs een school wordt gegijzeld. Nu vierenveertig jaar later buigt het Gerechtshof zich over het hoger beroep in de treinkapingszaak de Punt uit 1977. Nabestaanden van enkele kapers verwijten de Staat dat zij toen niet had hoeven laten te doden bij de beëindiging van deze kaping.

Geschiedenis valt niet uit te wissen en als we er goed mee omgaan en van leren, kunnen we daar nu in de Nederlandse samenleving ons voordeel mee doen. Bij het lezen van het boek Revolusi gaat er een andere wereld uit het verleden voor mij open. Ik heb mij nooit een bewust en genuanceerd beeld eigen gemaakt van dit stukje koloniale geschiedenis, zelfs niet toen mijn lief en ik in 2007 een vakantierondreis hebben gemaakt op Java en Sulawesi. Natuurlijk hebben we op die reis met eigen ogen heel veel resten van het koloniaal verleden gezien en gevoeld. Het is goed dat de laatste jaren er veel en heftig in ons land gediscussieerd wordt over ons koloniaal verleden, over slavernij en racisme. Het brengt mij tot andere inzichten.

In mijn volgende blog beschrijf ik iets van mijn verleden-heden uit de flower powertijd dat terugkomt bij het lezen van het boek Utopia Avenue van David Mitchell.

Soms is het extra prettig om oud te zijn. In dit nieuwe jaar 2021, waarin ik de leeftijd hoop te bereiken van 75 jaar, hoor ik bij de doelgroep die redelijk vooraan staat bij de vaccinaties. Natuurlijk heeft oud zijn nog veel meer prettige kanten, mits je redelijk gezond van lijf en geest bent (blijft….) en een redelijk inkomen hebt. Je hoeft niet meer zo nodig mee te doen met de prestatie maatschappij. Je kunt eigen keuzes maken wat betreft je dagelijkse bezigheden. Deze kunnen van zeer verschillend kaliber zijn. Een wandelingetje van 3 tot 5 kilometer in de buurt tot het volgen van bijvoorbeeld een digitale cursus vanuit de Erasmusacademie over de filosoof Walter Benjamin.

We worden de laatste decennia ouder en ouder en tegelijk lopen we grotere kans op allerlei ziekten, zoals kanker, hart- en vaatziekten, hypertensie, prostaatproblemen en dementie. Zo kijkend naar de ouderdom kun je zeggen dat we bij het ouder worden steeds grotere kans lopen te overlijden aan een of andere ouderdomsziekte. Natuurlijk kun je altijd overlijden aan een ziekte of ongeval, maar dat beschouwen we als pech.

Er zijn wereldwijd wetenschappers die hard werken aan de ontwikkeling van anti- verouderingsmedicijnen. Zij hebben als belangrijkste uitgangspunt dat je ziektes kan genezen. Na uitgebreide studies op muizen zijn wetenschappers nu proeven aan het doen om verouderde cellen bij mensen te verwijderen. Binnenkort zal er baanbrekend onderzoek beginnen om te kijken of metformine, een medicijn dat gebruikt wordt om diabetes te behandelen, de progressie van aan leeftijd gerelateerde chronische ziekten (hartaandoeningen, kanker en dementie) kan vertragen. Als dit succes oplevert is 90 jaar, 100 jaar en zelfs 130 jaar oud worden mogelijk en zelfs aantrekkelijk.

• Vijf jaar geleden heb ik een aantal blogs hierover geschreven. Wellicht is het leuk om deze futuristische mijmeringen nog eens te lezen? Je kunt ze eenvoudig terugvinden op deze website onder het kopje ‘Blogs uit het verleden’ september en oktober 2016.

Deze coronatijd laat nog eens duidelijk zien hoe groot het aantal kwetsbare ouderen is en hoe kwetsbaar wij als mens sowieso zijn. Je kunt van alles bedenken om ziekten te genezen, maar zeker zo interessant is het om te kijken hoe je ziekten kan voorkomen. Deze coronacrisis en al die( ouderdom)ziekten zouden we moeten plaatsen in het perspectief van leefstijl. Hoe gezond of ongezond leven wij: verkeerd eten, weinig bewegen, veel drinken en roken, permanente stress om te presteren of om je hoofd boven water te houden. Onderzoek hiernaar wijst uit dat mensen met een lager opleidingsniveau (basisonderwijs + vmbo) zes jaar korter leven en vijftien jaar minder in goede gezondheid, dan mensen met een hbo of universitaire opleiding.

Nu ik ouder word en deze coronacrisis meemaak, besef ik meer dan ooit dat als we het leven de moeite waard vinden we vooral zelf moeten investeren in een gezonde leefstijl. Het is goed om ons dat te realiseren tijdens alle kritiek (positief en negatief) die we loslaten op wetenschappers en politici die druk zijn met het corona vaccinatie beleid. Wat kunnen we zélf bijdragen aan een goede gezondheid. Deze taak ligt er evenzeer voor het bedrijfsleven in allerlei sectoren, van voeding tot luchtvaart.

Wat mijn bijdrage aan een beter fysiek betreft, ben ik vooral druk met de al jaren voelbare slijtage in mijn linker heup en rechterknie. Ik moet veel moeite doen om mijzelf te motiveren fysieke oefeningen te doen. Toch moet het, zeker in deze coronatijd. Mijn lief helpt mij daarbij. Samen wandelen wij nu dagelijks zo’n 3 tot 5 kilometer in de buurt. Echter, ik ervaar een nieuw fysiek ongemak. Tijdens sommige wandelingen wordt een heftig beroep gedaan op mijn blaasspieren. De lockdown is de oorzaak dat ik op zo’n moment niet ergens een kroeg of andere openbare gelegenheid binnen kan rennen. Op die momenten denk ik: ‘Was ik maar eerder met blaasspieroefeningen begonnen’…..

Het kost moeite een nieuw blog te schrijven. Alle aandacht en energie wordt opgeëist door ons nieuwe appartement. Vanaf 1 mei is de aannemer daarin aan de slag gegaan. Pas in dit weekend merk ik dat de onrust in mijn lijf wat afneemt. Die onrust is feitelijk helemaal niet nodig, want alles wordt gedaan door de aannemer. Het is goed voorbereid en ik heb 100% vertrouwen in hem. Maar toch….. Verhuizen is een van de meest stressvolle gebeurtenissen, zeker bij het ouder worden. Uit eigen ervaring kan ik zeggen dat het klopt. Aan het eind van de dag ben ik bekaf, terwijl ik geen fysieke arbeid hoef te verrichten.

Ik probeer te bedenken waar al die energie naar toe gaat en waarom dat veel onrust veroorzaakt. Allereerst zijn het onze inrichtingsplannen. Mijn lief en ik hebben deze al eerder globaal voorbereid. Er moeten beslissingen genomen worden. Het denken hierover gaat de laatste twee weken bijna dag en nacht door. Soms word ik moe van mijzelf. Ik ben een goede slaper, maar nu word ik om zes uur wakker en lig vervolgens in mijn hoofd te malen over van alles en nog wat.

Waar ik mij eveneens druk over maak, is het gegeven dat de opknapbeurt behoorlijke overlast veroorzaakt in het appartementencomplex. Er is de afgelopen twee weken veel geluidsoverlast geweest door het boren, hakken en slopen van vloeren en muren. Het gebouw is van 1969 met veel beton en zware stenen tussenmuren. Al het puin moest ook nog eens met een kraan via het balkon op de derde étage worden afgevoerd. Natuurlijk snap ik dat het niet kan zonder overlast. Toch vind ik het zo vervelend dat ik er zelf stress van heb. Rationeel denken lukt mij helaas nauwelijks in dit soort situaties.

Mijn lief en ik zijn vele malen verhuisd, maar dit keer is het anders. Ik heb alle tijd om mij extra druk te maken. Er is geen baan die veel aandacht en energie opeist. Ik bedenk mij dat ik in mijn werkzame leven redelijk gemakkelijk met verschillende stevige klussen tegelijk bezig kon zijn. Altijd heb ik geweten dat je je niet druk moet maken over zaken waar je weinig of geen invloed op kan uitoefenen. Als fulltimepensionado moet ik echter veel moeite doen om die ervaringen te gebruiken.

De coronatijd waarin we zitten speelt een extra rol. Ik kan maar beperkt afleiding zoeken en energie bijtanken in mijn sociale netwerk, bij mijn kinderen en vrienden. Even een ander sfeertje opdoen op een terrasje met een lekker wijntje kan ook (nog) niet. Toch mag ik niet klagen en somberen, integendeel. Mijn inkomen valt niet weg, ik hoef niet bang te zijn voor mijn baan, ik ben gezond en mijn kinderen en andere directe naasten gaat het goed. Een voordeel is zelfs dat we in deze tijd van grote onzekerheid een mooie afleiding hebben met deze verhuisklus. De coronatijd zal voorlopig nog ons dagelijkse leven bepalen. Het nieuwe appartement is dan een mooi en concreet vooruitzicht.

Volgens planning gaan we eind juni verhuizen. Voordat alles dan op zijn plaats staat, zijn we een paar weken verder. En dan, als de RIVM richtlijnen het mogelijk maken (en onze portemonnee), willen we nog vakantie houden in eigen land. We gaan natuurlijk een bijdrage leveren aan het opkrikken van onze economie. Onze intentie is om een kleine rondreis te maken langs enkele van de hotels van een zeer goede en dierbare vriend van ons. We beginnen in hotel Post Plaza in Leeuwarden, dan naar Grand Hotel Opduin op Texel en als toetje naar Landgoed Duin & Kruitberg in Santpoort-Noord. Het is hem en al die andere Nederlanders van harte gegund er economisch weer snel bovenop te komen.

Heerlijk vooruitzicht toch?….