Vitale en actieve ouderen

Vanaf het moment dat ik op mijn zevenenzestigste besluit om te stoppen met betaald werken, neem ik mijzelf voor volop in het leven te blijven staan. Om dat een actiegerichte naam te geven binnen de maatschappelijke context noem ik mijzelf fulltime pensionado. Ik ga door met mijn carrière in deze derde levensfase en dat houdt in een zo prettig en goed mogelijke invulling van mijn dagelijks leven bewerkstelligen. Het is een uitdaging, die ik na mijn beroepsmatige carrière als gerontoloog een extra dimensie kan geven. Mijn ervaringen als fulltime pensionado deel ik daarom via het schrijven van een blog met mijn omgeving.

depositphotos_79731844-stock-illustration-woman-from-infants-to-seniorsOuder worden in deze eeuw is voor ons mensen een totaal nieuwe ervaring. In Nederland zijn er bijna drie miljoen 65 plussers. Over het algemeen is de gedachte nog steeds dat de levensfase van ouder worden vooral in het teken staat van zorg en ondersteuning, afhankelijkheid en behoeftig zijn. En als er positieve ideeën over zijn gaat het om droombeelden als het Zwitserlevengevoel en gelukkig niet meer hoeven te werken. Het zijn connotaties die zich ergens afzetten tegen eerdere levensfasen, waarin je wellicht rijker, zinvoller of gelukkiger kan zijn. Dat is natuurlijk onzin. Ieder individu probeert gedurende zijn gehele leven het beste eruit te halen en gelukkig te zijn. Net zo goed gaat dat zoeken naar geluk gepaard met tegenslagen, ongeluk en verdriet. Er zijn hoogtepunten en dieptepunten, dat is het leven, zeggen we dan.  

In dat zoeken naar een goed bestaan hebben mensen elkaar nodig en daarvoor richten we met elkaar een samenleving in. Ieder individu – jong, oud, arm, rijk, Nederlander, Medelander – heeft baat bij een samenleving die kansen en uitdagingen biedt. Voor onze eerste en tweede levensfase van opgroeien tot en met werkende volwassene hebben we over het algemeen een goede kansrijke samenleving ingericht. Minder goed en kansrijk zijn we ingericht voor de derde levensfase, uitgezonderd de AOW en het eventuele pensioen. Gestuurd vanuit overheden, vakbonden en zorginstanties wordt over ouderen voornamelijk gesproken in termen van vergrijzing en verminderende kwaliteit van leven. Het resultaat is dat deze derde levensfase in onze maatschappij in hoofdzaak wordt gezien als minder kwalitatief wat het leven betreft. Voor mij als individu en als gerontoloog geldt echter dat alle levensfasen hun eigen specifieke dynamiek, kwaliteit en smaak hebben. Zoiets als een driegangenmenu met voorgerecht, hoofdgerecht en dessert. 

bejaarde-vrouw-geeft-yogalessen_1_515x0De beeldvorming over ouderen en oud worden dient drastisch te veranderen. De snel groeiende groep vitale ouderen heeft extra aandacht en support nodig. We beseffen met elkaar nog onvoldoende dat er heel veel menselijk kapitaal in de meest brede zin van het woord aanwezig is bij de 65 plussers. Iedereen wil ‘er toe doen’. De ouderen zelf en de samenleving als geheel kan daar alleen maar beter van worden.

Het is de hoogste tijd dat vitale en actieve ouderen (en bijna ouderen) zich laten horen en zien en zo zich rechtstreeks gaan mengen in het publieke debat. De tijd is er rijp voor. Er zijn recent al goede landelijke initiatieven opgestart, zoals Afterworknet ‘een netwerk met perspectief na werk’: http://www.afterworknet.nl. Ook is onlangs opgericht GreyWorks ‘als beeldvorming er toe doet, met extra aandacht voor de explosief groeiende groep actieve en fitte ouderen’: http://www.greyworks.eu. 

thEnkele blogs terug schreef ik over de Samenwerkingsagenda Rotterdam Ouder en Wijzer. Daar ligt voor mij een mooie uitdaging als het gaat om beeldvorming. Ik wil graag met een groepje jonge en oudere Rotterdammers uit mijn eigen netwerk eens stevig brainstormen over twee pijlers uit die Samenwerkingsagenda, namelijk vitaal ouder worden en ‘er toe doen’ als we ouder zijn. Wellicht kunnen we de resultaten samen met GreyWorks in beelden vatten en vervolgens aan onze stad tonen met de slogan ‘Rotterdam. Senior Connection makes it happen!’ 

 

 

 

 

Boekenweek geschenk

IMG_20190305_153638_resized_20190319_014334567Het is zo’n dag, waarvan ik weet dat die er af en toe aankomt. Ik word overvallen door een groot gevoel van verslagenheid over wat er allemaal in de wereld om mij heen gebeurt. Ik voel me een beetje murw geslagen, emotioneel uitgeput. Dit type gevoel zal zeker ook met mijn ouder worden te maken hebben. De spankracht neemt af, ik moet soms meer vechten tegen het gevoel van moedeloosheid. Tegelijkertijd weet ik dat het positieve gevoel terugkomt.

De gebeurtenissen die daarin een rol spelen zijn zeer divers. Ik word moedeloos van politieke partijen, die wederom deze Provinciale verkiezingen gebruiken om landelijke politiek te bedrijven. Ik vind dat uitholling van ons democratisch bestel. Dan is er het enorme gevoel van onmacht en verdriet bij de aanslagen afgelopen dagen in Nieuw Zeeland en Utrecht. Dit alles wordt versterkt door de wijze waarop de politieke partijen FvD en PVV zonder enige reflectie aangaande de aanslagen en zonder respect voor de doden en gewonden, hun immigratie-agenda naar voren schuiven. Of wat de doen met het vreselijke bericht dat een vader zijn achtjarige dochtertje om het leven brengt? Zelfs heb ik even nagedacht hoeveel van dit type ellendige gebeurtenissen ik tijdens mijn leven heb meegemaakt. Het zijn er ongelooflijk veel. En telkens weer pakken we de draad om ‘gewoon’ verder te leven weer op. 

Jan-Siebelink-Jas-van-belofte-RecensieDat ‘gewoon’ verder leven krijgt er in deze levensfase wel een dimensie bij. Nadrukkelijker vraag ik mij af hoe lang ik nog te gaan heb en wat mij aan vreugde en verdriet te wachten staat. En dan de vraag der vragen: ‘Is er na de dood nog iets of is het leven over en uit?’ Zo enigszins somber kijkend naar de TV, schuift daar ineens de schrijver Jan Siebelink bij DWDD aan tafel. Hij heeft het boekenweek geschenk 2019 geschreven ‘Jas van belofte’. In het boek wordt de hoofdpersoon Arthur met hoge snelheid per ambulance naar het ziekenhuis gebracht.  Tijdens deze rit overziet de hoofdpersoon al bijna vanaf de andere zijde wat hij achterlaat, en vraagt hij zich af of het genoeg is. Hij is er zeker van dat hij bezig is het leven te verlaten. Hij hoopt zelfs de weg van zijn vader te gaan, die in de hemel vast een goed woordje zal doen voor zijn zoon. En hij beseft dat het onvoorstelbare, namelijk dat er een hemel is, waar zou kunnen zijn, 

De 81-jarige Jan Siebelink, weer helemaal fit na een beroerte in 2017, praat ruim dertien minuten honderduit over de fase van zijn leven waarin hij nu zit. Hij kan zich niet voorstellen dat hij dood zal zijn. Hij smeekt bijna ‘laat mij niet dood gaan.’ Hoewel hij vind dat hij genoeg heeft gedaan met zijn leven, zit hij nog vol plannen. Hij filosofeert over het toenemende aantal 80 plussers, die leesgroepjes gaan vormen in buurten. Hij stelt zich voor dat zij platforms bouwen en zo politieke druk uitoefenen om overal buurtboekwinkels te openen. Het hele land moet weer gaan lezen!

Dit heerlijke interview met deze vitale 81-jarige beurt mij enorm op en haalt mij snel uit mijn somberheid van dat moment. Net als Siebelink blijf ik plannen maken en uitvoeren, vooral dichtbij huis in de buurt. Daar horen boeken lezen, goede gesprekken voeren en blijven proberen de wereld om je heen te volgen en te begrijpen bij. Dat is LEVEN. Ongeacht de leeftijd wil ieder mens ‘er toe doen’, voor zichzelf op de eerste plaats en daarna voor de ander. Je wilt misschien wel een beetje onsterfelijkheid op aarde. Maar ja, pas als we deze aarde verlaten hebben, weten we of we onsterfelijk zijn of niet.

Het onvoorstelbare kan waar zijn …. of ik geloof dat er niets is na de dood of ik  geloof in iets van een hiernamaals. Het boekenweek geschenk 2019 lijkt mij een troostrijk boek. Ik ga het dan ook zeker lezen.

 

Stemmen 20 maart

238609Afgelopen zaterdag loop ik op de markt in Rotterdam en hoor ineens iemand zeggen: ‘Je moet je stem laten horen anders wordt er zo over je heen gelopen!’ Dan zie ik een groepje mensen staan, waaronder Henk Krol de fractievoorzitter van de 50 Plus partij. Hij staat lekker ontspannen te smullen van een patatje mét bij Bram Ladage. Eigenlijk verbaast het mij niet hem te zien. Het is al jaren een trend dat landelijke lijsttrekkers uit de Tweede Kamer het land in gaan om stemmen te werven voor de Provinciale Statenverkiezingen, de Waterschappen en de Gemeenten. Zelfs worden er tijdens deze verkiezingen TV debatten gehouden met fractievoorzitters uit de Tweede Kamer. Natuurlijk begrijp ik dat er een relatie is tussen deze bestuurslagen, maar de eigen specifieke taken en verantwoordelijkheden van onze Provincies en de Waterschappen komen zo nauwelijks aan bod. Dit gedrag van de landelijke politiek holt naar mijn idee ons democratische politieke bestel uit. 

verkiezingen-11125799Wat mij tevens stoort zijn politieke partijen, zoals 50 Plus die zich specifiek richten op bijvoorbeeld ouderen. Natuurlijk legt een politieke partij accenten, maar het moet niet in de sfeer zijn van ‘ikke, ikke, ikke’….waardoor in de meeste situaties ‘de ander kan stikken’. Dit werkt sociale segregatie in de hand en daar zou niemand op moeten zitten te wachten. Onze geïndividualiseerde samenleving heeft juist baat bij meer samenwerking en samenhang tussen generaties. Ieders individuele levensloop is een trektocht door het leven beginnend bij de geboorte tot aan de dood. Of we willen of niet, we zijn als homo sapiens sociale wezens. Onze individuele trektocht doen we in een konvooi van mensen, dichtbij ons en verder af. In deze tijd van enorme versnelling op allerlei gebieden van het leven hebben in ieders levensfase jong, middelbaar en oud elkaar hard nodig: jongeren opgroeiend met ICT, KI en sociale media, die nog vol frisse energie en idealen leven; middelbaren hard werkend, carrière makend, die aanvankelijk denken de wereld aan te kunnen om vervolgens op zoek te gaan naar de zinvolheid van het bestaan; en dan ouderen zoekend naar zinvolle invulling van het dagelijkse bestaan, die reflecteren op het verleden om van daaruit kracht te vinden om deze derde levensfase inspirerend te leven. 

1_DcwoBcg2e1wYyerXqYsoNA

In alle gremia van onze samenleving is het niet alleen wenselijk, maar zelfs noodzakelijk dat alle generaties meedenken en – doen en zich uiteindelijk voor elkaar verantwoordelijk weten. Dat heet sociale cohesie. Ook ons democratische politieke bestel past daarin en dat moeten we koesteren. We kunnen op alle niveaus onze democratie positief beïnvloeden, zodanig dat er randvoorwaarden gecreëerd worden, die ons helpen tijdens de trektocht van het leven. Daarom ga ik mijn hele leven al stemmen, ook nu weer  op 20 maart voor de Provinciale Staten en de Waterschappen, vol overtuiging zelfs. Ik weet wat ik belangrijk vind voor het (leef)klimaat in mijn directe omgeving in zijn algemeenheid, maar ook specifiek. Mijn huis bijvoorbeeld staat benedendijks aan de Maasboulevard, een zeer drukke verkeersader in Rotterdam. Verbetering luchtkwaliteit waaronder verminderen van fijnstof en een goed onderhouden dijk langs de Nieuwe Maas zijn voor mij en veel van mijn buren, belangrijke onderwerpen waar zowel de Provincie als het Waterschap politiek en bestuurlijk verantwoordelijk voor zijn. 20181023_142450We proberen er zelf ook wat aan te verbeteren met kleinschalige wijkprojecten. Een ander voorbeeld is de regionale bereikbaarheid. De laatste jaren neemt de filevorming rond Rotterdam enorm toe. Veel van mijn vrienden wonen in Vlaardingen. Ik wil graag mijn auto zo weinig mogelijk gebruiken en daarom is goed openbaar vervoer in de regio belangrijker dan meer asfalt. 

Naar TV debatten met landelijke lijsttrekkers kijk ik niet, dat levert geen directe informatie op. Ik probeer daarom via internet en de Kieswijzer zicht te krijgen op de politieke programma’s van de Provinciale Staten en de Waterschappen.