Ik vergelijk mijn leven wel eens met een avontuurlijke trektocht met vaste en wisselende routes, omgevingen en medereizigers. Een levensloop trektocht als baby, peuter, kleuter, kind, jongen/meisje, jong volwassene, volwassene, oudere volwassene en straks hoogbejaarde. Ik heb met vallen en opstaan geleerd waar ik op moet letten om het naar mijn zin te hebben. Zo weet ik dat ik andere mensen absoluut nodig heb en dat gevoel wordt alleen maar sterker nu bij het ouder worden. De filosoof Levinas zegt: het individu kan alleen bestaan bij de gratie van de medemens, met wie hij een betekenisvolle relatie kan aangaan. Lees verder →

Viktor Frankl (1955) geeft aan dat zin zoeken in het leven haast voorbehouden lijkt aan ouderen. En dat kan ik inmiddels grotendeels beamen, omdat ik ervaar hoe mijn ‘goed gevoel kompas’ zich in de loop van mijn leven ontwikkelt. Eigenlijk moet ik zeggen dat ik steeds de behoefte heb om in mijn dagelijkse leven zin te ervaren. Bijvoorbeeld in mijn sociale netwerk met mijn gezin, vrienden en familie. Ik zoek zodanig contact, dat het ergens over gaat. Toevallig (of niet) gaan we binnenkort met een vriendengroepje van zes 1x per maand een avondje ‘bomen’. Al heel veel jaren probeer ik ook in mijn zakelijke contacten met individuele mensen een warm contact op te bouwen. Dit goed gevoel kompas in ieders levensloop is er vanaf de geboorte en het werkt in alle fasen van het leven. De gerontoloog Baltes duidt dit kompas als de ervaringscompetentie en hij zegt:‘Oefening baart kunst’. Je kunt deze ervaringscompetentie dus ontwikkelen en verbeteren. Het onderzoek van Baltes toont aan dat dit kompas tot op zeer hoge leeftijd (75+) kan doorontwikkelen. De cultuurfilosoof Arnold Cornelis spreekt in zijn standaardwerk ‘De Logica van het Gevoel’ over communicatieve zelfsturing: ‘Door bewust vanuit je ervaringen met anderen in je omgeving te communiceren, leer je steeds beter wat goed voor jezelf is (en voor de ander) of niet. Bij een goede onderlinge communicatie en zelfsturing worden alle betrokkenen er rijker door.’

Ik ben er inmiddels achter gekomen dat dit kompas voor mij de belangrijkste groeibriljant is.

In mijn afstudeerthesis voor de studie Gerontologie ‘Intimiteit in de hoge ouderdom, 1997’ citeer ik Nies & Munnichs als ik schrijf: ‘Zin geven is vooral een procesmatig gebeuren waarbij het individu betekenis en waarde toekent aan het eigen leven in zijn geheel of aan aspecten van het eigen leven.’ Dat is theoretisch mooi gezegd, maar belangrijk voor mij is het feit dat ik mij er met regelmaat van bewust wil zijn dát ik betekenis en waarden toe ken aan (aspecten van) mijn leven. Natuurlijk rationaliseer ik veel, maar naarmate ik ouder word, wordt dat minder. Ik probeer meer te letten op mijn gevoel en ik merk dat mijn gevoel een goed kompas is, een goed meetinstrument dat werkt vanuit mijn ervaringskennis. Voor mij is zingeven ergens een ‘goed of niet goed gevoel moment’. Deze momenten geven mij telkens weer een boost energie. Niet goed gevoel momenten heb ik natuurlijk ook. ik vraag me dan af wat er nu aan de hand is? Lukt me dat te achterhalen levert het weer energie op. Lees verder →