Het TME avontuur 1

Het is 13 juli in de vroege ochtend als mijn lief en ik bij de bagageband staan op het vliegveld van Irkutsk in afwachting van onze bagage. We zijn terug op de plek in midden Siberië waar we vorig jaar ons Transmongolië express avontuur helaas moesten afbreken. Tijdens een romantisch avondje in een leuk restaurantje aan het Baikalmeer wordt de tas van mijn lief met paspoort en visa gestolen. Einde reis! Maar van opgeven willen we niets weten. We gaan deze reis, nu een jaar later, alsnog afmaken. Met hulp van de sympathieke reisorganisatie YourPlanetTravel hebben we een mooie reis-op-maat samengesteld. Beginnend in Rusland, hier in Irkutsk, om te acclimatiseren en dan met de express eerst naar Mongolië en vervolgens naar China. We hebben er zin in. Vooral kijken we uit naar ons Mongolië avontuur, als we het echte nomadenleven mee gaan maken: overnachten in orginele gers met toilet, bestaande uit een gat in de grond met twee planken erover. Na Mongolië zullen we doorreizen naar Beijing en daar o.a. de Chinese Muur bezoeken, de Verboden stad en het beroemde en beruchte Plein van de Vrede. Vervolgens met de hoge snelheidstrein nog naar Hangzou en Shanghai. Kortom, dat wordt een bijzondere en avontuurlijke vakantie!

Een beetje gammel na totaal 20 uur reizen, staan we te wachten op onze koffers. Het duurt lang en nog steeds zijn onze koffers er niet. En dan stopt de band, er komt geen bagage meer. Even denk ik bij mijzelf: ‘Oh, nee, toch niet weer pech op deze reis?’ Maar meteen daarna komt de gedachte op: ‘Ach een paspoort kwijtraken is vele malen erger. Een tandenborstel, wat ondergoed en kleren kun je altijd wel kopen.’ Gelukkig staat dezelfde chauffeur op ons te wachten als vorig jaar. Hij spreekt nauwelijks een woord Engels, maar natuurlijk begrijpt hij wat er aan de hand is en helpt de voor ons onleesbare Russische formulieren in te vullen. Waarschijnlijk is onze bagage achtergebleven in Moskou, waar we zijn overgestapt in het vliegtuig naar Irkutsk. Hopelijk komen de koffers alsnog op tijd. We hebben drie dagen dan stappen we op de Transmongolië trein.

IMG-20170815-WA0001Het is vijf uur in de ochtend als we bij onze homestay aanbellen met onze beide, kleine rugzakken als enige bagage. We hebben er voor gekozen om te overnachten bij een Russische familie in een gewoon huis om zo een beetje het echte Rusland te ervaren. Het blijkt een driekamer-appartementje te zijn in een groot, grauw uitziend wooncomplex, gelegen op een slordig geasfalteerde parkeerplaats. Het appartement heeft een dubbele voordeur met allerlei deurbeslag. De entree en het halletje zien er unheimisch uit. Een oudere vrouw en haar volwassen dochter staan ons in ochtendjas op te wachten. De dochter laat ons zonder iets te zeggen onze kamer zien en de er tegenover gelegen (gemeenschappelijke) badkamer en keuken. Waarschijnlijk is onze kamer normaal de woonkamer, want hij staat volgepropt met eikenhouten meubilair, inclusief een versleten bedbank. De binnendeuren en de kozijnen blijken beplakt te zijn met plakplastic dat op hout lijkt. Tja, dat ziet er wat anders uit dan in de meeste hotelletjes. Maar we willen avontuur, dus krijgen we dat. De oudere vrouw blijkt een beetje Duits te spreken. Via haar horen we dat de chauffeur contact houdt met het vliegveld over onze bagage. We gaan eerst wat bijslapen in het besef dat tandenpoetsen en jezelf verschonen na het douchen straks even niet mogelijk is. Erg comfortabel ligt de bedbank niet. Ik zie het maar als een goede oefening voor het verblijf straks bij de nomadenstammen in Mongolië.

Een paar uur later worden we wakker van de lucht van gebakken ei en flensjes. In de keuken staat een Russisch ontbijtje voor ons klaar…. onze avontuurlijke vakantie is nu echt begonnen.

 

 

Stress bij ouderen

Onze Trans-Mongoliëreis komt steeds dichterbij. Mijn lief en ik pakken de draad op waar we deze vorig jaar hebben laten liggen, namelijk in Irkutsk, Siberië en vandaaruit met de trein naar Mongolië en China. In Rusland zijn we toen aan het Baikalmeer beroofd van de handtas van mijn lief met daarin o.a. het paspoort inclusief visa: dat betekende einde vakantie! Binnen twee dagen moesten we via Moskou terug zien te komen in Nederland. Dat is ons gelukt mede dankzij goede hulp. Het is ons, in alle hektiek, ook gelukt onze stresshormonen redelijk onder controle te houden en niet in paniek te raken. Dat is bijzonder als je weet dat stressreacties bij het ouder worden minder vlot verlopen en eerder sterk voelbaar worden. Het is een normaal lichamelijk verouderingsproces dat als effect heeft, dat men vreselijk zenuwachtig wordt en niet goed meer kan denken.

Sociaal geriater dr. Anneke van der Plaats zegt over stress: ‘De pupillen worden nauwer (dan kan men scherper zien), de spieren spannen zich (dan kan men sneller een beweging inzetten), het hart gaat sneller kloppen (dan wordt er meer bloed rondgepompt), men gaat sneller ademhalen (voor meer zuurstof), de bloeddruk gaat omhoog, de stofwisseling versnelt en men kan sneller denken en beter onthouden. Dit alles is erop gericht dat we in actie kunnen komen en zo nodig iets kunnen presteren. Dit samenspel van de organen in het lichaam komt op gang door de stresshormonen en zij worden weer gestimuleerd door het appèl dat op deze mens wordt gedaan. Deze stressreactie speelt zich vele malen per dag in ons lichaam af. Steeds als wij iets moeten gaan doen, in actie moeten komen, ontstaat er zo’n stressreactie. Wij hebben dat evenwichtige samenspel van organen nodig om ons lichaam en onze geest in een soort verhoogde staat van paraatheid te brengen, anders zouden we niets kunnen presteren, al is het nog maar zo klein. Bij het ouder worden verloopt die stressreactie minder goed, niet omdat er méér stresshormonen zijn, maar omdat het samenspel van organen in het lichaam niet goed meer verloopt.’

Ik denk dat veel ouderen voorbeelden kunnen noemen van gewone dagelijkse dingen waar ze extra zenuwachtig van worden: ’s avonds auto rijden, een etentje voor vrienden voorbereiden, huissleutels niet vergeten, op tijd de trein halen, op vakantie gaan etc.. Veel van die normale acties veroorzaken sneller een negatief stressgevoel. Ouderen hebben liever dat dingen voorspelbaar zijn. Een veel gebruikte tactiek is het anticiperen ergens op en daarvoor uitgebreide voorzorgsmaatregelen nemen of het niet meer doen, zoals autorijden in het donker. Het gevaar van dit gedrag is echter ‘onderbelasting’ en dus toenemende stress. Als onderbelasting chronisch wordt, is er groot risico op ziekteverschijnselen als moeheid, nervositeit en pijn.

20160725_132517Omdat ik weet hoe dit in theorie werkt, probeer ik voor mijzelf de stresslat hoog te leggen. Ik rijd inderdaad niet graag ’s nachts grote afstanden met de auto, toch daag ik mijzelf uit het te doen. Soms denk ik, waarom niet in Europa met vakantie rondtoeren in plaats van die avontuurlijke verre reizen aangaan? Uiteindelijk kies ik weer voor de verre reis. Telkens als ik die stresslat hoger leg, voelt dat goed, als een ‘opsteker’. Het geeft mij energie en vertrouwen. Mijn lief speelt daar een belangrijke rol in. Zij is niet alleen jonger maar ook avontuurlijker dan ik. Zij daagt mij op dit gedrag uit. Wat meespeelt is het feit dat zij nog volop werkt en daar veel uitdagingen in tegenkomt.

Als gerontoloog en fulltime pensionado raad ik ouderen aan: Wees je bewust hoe je lichaam en geest samenwerken. Je kunt soms niet alles meer, maar probeer de stresslat hoog te leggen. Je zult ervaren dat je dan een tevreden mens bent.

 

 

Bofkont

 

Als ik in het vliegtuig zit, realiseer ik mij wat een bofkont ik eigenlijk ben. Zomaar, even tussendoor, drie dagen een wijnreisje naar Italië maken. Ik hoef zelf niets te regelen, dat hebben anderen gedaan en ik ben in de gelukkige omstandigheid dat ik mij dit luxe reisje kan permitteren. Een jaar lang heb ik elke maand een bedrag gespaard, zodat dit reisje nu als een cadeautje-aan-mijzelf voelt. Zittend in het vliegtuig bekruipt mij even zoiets als het Zwitserlevengevoel, een gevoel dat je mag hebben volgens de reclamebedenkers, als je eenmaal met pensioen bent. Genieten is dan het motto.

Het wordt vaak gezegd tegen mensen die met pensioen gaan: “Oh, dan kun je eindelijk gaan genieten’. Voor mijzelf sprekend vind ik dat geen privilége voor pensionado’s. Ik probeer altijd al in alle levensfasen te genieten. Zo heb ik in mijn jeugd enorm genoten van het stappen met vrienden en achter meisjes aan gaan. Als het leven wat serieuzer wordt en ik ga werken, geniet ik ook vaak. Ik heb fantastisch leuke banen gehad; heb twee jaar in Afrika gewoond en gewerkt en geniet al vele jaren van mijn lief, kinderen, familie en vrienden. Wat ik bij dat genieten altijd wel een beetje raar vind, is dat ik mij daar niet gemakkelijk volledig aan overgeef. Ik ben dan extra bang voor vervelende dingen, die er natuurlijk zijn of nog komen. Clichématig gezegd: ik ben een beetje calvinist. Terugkijkend denk ik dat ik mij vooral tussen mijn 15e en 22e redelijk voluit aan het genieten heb kunnen overgegeven. Daarna heb ik ook veel genoten, maar wel vaak enigszins terughoudend. Je probeert telkens alle ballen in de lucht te houden, maar je bent ook bang dat ze vallen. Dat maakt uiteindelijk dat ik qua karakter een beetje gereserveerd ben en niet zo spontaan. Nu ik fulltime pensionado ben, geeft die wens om maar te genieten van het leven mij juist een extra gevoel van terughoudendheid. Ik ben vooral bang om fysiek en mentaal af te takelen. Dat is de belangrijkste reden voor mij om mij in deze levensfase nadrukkelijk bezig te houden (zoiets als werken dus) met het schrijven van blogs, zoals dit keer over de wijnreis.

20170623_120815En eerlijk is eerlijk, ik heb genoten op dit wijnreisje! We zijn met zo’n veertien mannen, die elkaar goed kennen. Voor mij is het de 15e keer. Was ik bij mijn eerste reis tweeënvijftig jaar, nu ben ik eenenzeventig. Het is inmiddels een groepje mannen ‘op leeftijd’, wat we natuurlijk niet willen toegeven. Het lijkt alsof er weinig verandert in al die jaren aan de sfeer en ons gedrag. Nog steeds denkt (bijna) iedereen dat je een colbertje aan moet doen als je naar een restaurant met één of twee sterren gaat, ook al is het 35 graden. Het succes van een rondleiding op een wijndomein is het grootst als we onthaald worden door een mooie gastvrouw. Uiteraard wel in combinatie met een uitgebreide proeverij na afloop. Maar schijn bedriegt als het gaat om eten en drinken. Het is vreselijk hard werken voor mijn (en ons) fysiek. Na het ontbijt volgt in de ochtend een proeverij van tweeëneenhalf uur. Meteen daarna gaan we uitgebreid lunchen bij een lokale trattoria. Achter elkaar komen prachtige schalen antipasti op tafel meestal gevolgd door een primi piatti in de vorm van een verrukkelijke home-made pasta. En als klap op de vuurpijl volgt dan ’s avonds een vijf- of zesgangen diner in een toprestaurant. En dat drie dagen achter elkaar…..

Op de terugvlucht zit deze bofkont behoorlijk uitgeput nog wat na te genieten, ondertussen hopend dat zijn fysieke gesteldheid weer snel in balans zal zijn.