Als pensionado, zo merk ik, gaat mijn aandacht meer en meer uit naar mijn directe leefomgeving en dan vooral mijn eigen buurtje. Het is leuk om vanuit de gedachte ‘verbeter de wereld, begin bij jezelf’ op jouw manier en met jouw ervaringen iets actiefs te doen in de buurt.
Kortgeleden heb ik op het tafeltje aan de voorkant van ons huis een zogeheten minibieb geplaatst, een kastje met gratis boeken. Ik heb deze kastjes al op meer plekken in andere buurten gezien en dacht telkens ‘dat is leuk voor ons buurtje’. Deze gedachte wordt concreet als mijn lief de boekenkast aan het opschonen is. Ook zij heeft, sinds ze twee dagen per week werkt, meer tijd en aandacht gekregen voor haar directe leefomgeving, in dit geval ons huis. Zij is aan het opruimen geslagen. Het resultaat is dat er tientallen boeken teveel zijn. Wat doe je daar mee? De papiercontainer is zonde, de kringloopwinkel is een goede optie, en dan denk ik ineens aan de minibieb.

In mijn kantoortje staat al heel lang een uit sloophout getimmerd kastje. met daarop een Keniaanse houten pop. Toen wij in 1983 uit Kenya terugkwamen naar Nederland moest ook onze poes mee terug. George, de Keniaanse conciërge van de Nederlandse School, waar ik directeur van was, heeft toen een poezenkastje getimmerd. Op de buitenkant van dit kastje had hij geschreven ‘kali sana’. Dat betekent ‘erg gevaarlijk’ en normaal zeg je dat van een leeuw. Veel Kenianen waren een beetje bang van onze poes. Omdat het een zwarte poes was, dachten zij dat het ongeluk bracht. Tot mijn grote verbazing bleken ook de twee grote herdershonden, die onze compound bewaakten, bang voor haar. Als ze te eten kregen, was black poesie er altijd als eerste bij en wachtten de honden op een afstandje totdat zij uitgegeten was.
In dat kastje is 35 jaar geleden onze poes teruggevlogen met de KLM van Nairobi naar Nederland. Ik bedenk me dat dit kastje geschikt is voor een tweede leven als minibieb en dus vul ik het met de overgebleven boeken, die zo ook een tweede leven krijgen. Overdag bij droog weer zet ik dit kastje buiten. Zo werkt het nu al weer enkele weken en ik merk dat er gebruik van gemaakt wordt. Van enkele buurtbewoners krijg ik leuke reacties. Nu is het eigenlijk de bedoeling dat de minibieb een beetje interactief werkt. Sommige mensen nemen simpelweg een boek mee en dat is prima. Maar je kunt ook een boek meenemen en er een ander boek voor terugleggen. Of je legt er alleen een boek in. Door deze ruilhandel komen er telkens nieuwe boeken en gaat het principe werken als in een echte bibliotheek. Zo kun je het hele jaar door gratis boeken lezen.
Deze minibieb doet mij terugdenken aan de jaren vijftig van de vorige eeuw. Ik groei als kind op in de Arnhemse wijk Alteveer. Zoals overal in die tijd heeft elke wijk zijn eigen winkelpleintje met een kruidenier, een groenteboer, een drogist, een kantoorboekhandel, een slagerij, een bakkerswinkel en een fietsenmaker. Bij de kantoor-boekhandel Noppes (de winkel op de foto uit 1950 met uitgeklapte markiezen) kun je op naam boeken lenen voor een dubbeltje of zo. Het is gewoon business. Deze boeken hebben altijd een harde omslag, welke vervolgens keurig met bruin papier gekaft zijn. Op de rugzijde staat de titel en het genre en de leeftijd voor de lezer. Voorin is een wit papiertje geplakt waarop de datumstempel gezet wordt als je het boek leent. Ik heb daar toen veel boeken uit de serie Arendsoog en Pim Pandoer geleend. In de jaren zeventig stopt de boekhandel er mee. Ik heb er toen nog een aantal als souvenir gekocht, maar weet nu niet meer waar ze zijn.
Al weer vijf jaar ben ik fulltime pensionado. Nu, op mijn tweeënzeventigste, heb ik mijn ritme wel zo’n beetje gevonden. Het blijft zoeken, zoals uit mijn laatste twee blogs blijkt, vooral als zich er bijzondere levensgebeurtenissen voordoen. Het afgelopen jaar zijn er twee zeer positieve momenten. Ik ben opa geworden van een kleindochter en één dag in de week pas ik op. Sinds oktober is mijn lief haar (betaalde) werkzame leven aan het afbouwen. Tot juli 2019 werkt zij nog twee dagen per week. Het spreekt voor zich dat deze gebeurtenissen direct veel invloed hebben op mijn daginvulling,
Dan op mijn zevenenzestigste ontstaat er voor mij een nieuwe periode, die van het echte fulltime pensionado zijn. Mijn leuke, betaalde klussen lopen af en er komen geen nieuwe voor terug. Inmiddels ontvang ik mijn vaste, iets gekorte pensioen en mijn AOW, waarmee ik redelijk goed kan rondkomen. Ik ben gelukkig gezond, voor zover ik het weet. Vanaf dat moment realiseer ik mij dat ik voortaan 100% mijn eigen opdrachtgever ben wat betreft mijn daginvulling. Ik geef mijzelf twee nieuwe hoofdopdrachten: een blog schrijven over hoe ik deze levensfase vorm en invulling geef én op zoek gaan naar (nieuwe) sociale netwerken. Al gauw blijkt dat zowel het schrijven als investeren in sociale relaties mij enorm veel energie en inspiratie geven. Beide activiteiten vormen al vijf jaar lang de nieuwe rode draad in mijn dagelijkse leven.
Hoe simpel ziet onze levensloop er uit. Het eerste deel van ons leven mogen wij enige tijd onbekommerd kind en puberende, schoolgaande jongere zijn. Vervolgens wordt onze levensloop bepaald door hard werken voor ons geld tot de AOW leeftijd, zo rond de zesenzestig jaar. Daarna mogen we als beloning genieten van het leven als pensionado. Werken of niet werken lijkt de spil in onze levensloop.
Deze week lees ik over een onderzoek van Wijzer in Geldzaken. Het blijkt dat 72% van de Nederlanders gemiddeld zes jaar eerder wil stoppen met werken. Binnen die groep wil een ruime meerderheid daarvan liefst enkele jaren vóór de AOW leeftijd alvast minder gaan werken. Dan blijkt ook nog dat één op de vijf Nederlanders juist gemiddeld bijna vijf jaar langer wil doorwerken. Zij vinden het werk erg leuk en willen dan ook actief blijven. Het zijn vooral mensen met een laag inkomen die langer willen doorwerken, vaak om het geld.
u tweeënzeventig jaar, ben ik langzamerhand gestopt met (betaald) werken. Wat voor mij nog wel een beetje werken is, is bedenken hoe ik een redelijk leuke en zinvolle daginvulling kan realiseren: huisman zijn, vrijwilligerswerk doen, een blog schrijven, oppas-opa zijn van onze lieve kleindochter en wat klussen in huis en in ons volkstuintje.