Elke dag, een nieuwe dag

“Hoe kun je jezelf zijn als de beeldvorming over ouderen enerzijds bestaat uit aftakeling of nutteloos achter de geraniums zitten en anderzijds uit overwaardering voor vitaliteit en jeugdige uitstraling. Het is die beeldvorming die ontwikkeling en ontplooiing, dus emancipatie van ouderen barricadeert”. Citaat, uitgesproken door Hedy d’ Ancona tijdens haar Socrates lezing 2017.

20170412_154517Eenmaal met pensioen mag je iedere dag helemaal zelf invullen. Feitelijk hoef je aan niemand daarover verantwoording af te leggen. Dit, ogenschijnlijk logisch gegeven blijft voor mij al zes jaar lang een bijzondere ervaring. Ruim zevenenzestig jaar van mijn leven wordt de dag vooral bepaald door ‘buiten’. Dan, op een door de overheid vastgestelde biologische leeftijd mag je dit van de ene dag op de andere, voor het eerst en voor de rest van je leven geheel zelf bepalen. Het rare is dat voor mij het mogen nog steeds het moeten is. Gekscherend zeg ik vaak ‘het leven is werken’. Het zit kennelijk in mijn karakter naast het feit dat ik in een goed gedrild keurslijf zit. Ik bedoel dat niet zwaar of negatief. Ik heb de ervaring dat het leven pas leuk, zinvol en waardevol is als je er moeite voor moet doen. Ik kan zeggen dat ik mij ook in deze levensfase tot nu toe een gelukkig mens voel……maar toch…..

Statistisch gezien loop je in de derde levensfase tegen een grote berg vol risicofactoren op. De meeste aandacht qua risico’s gaat uit naar gezondheidsproblemen als beroerte, dementie, depressie, hartziekten en kanker. Maar je kunt ook kwetsbaar worden als je weinig veerkracht hebt of gebrek aan competenties. Je hebt bijvoorbeeld geen hobby’s en weet niet hoe je de dag een beetje leuk kan doorkomen. Je voelt je nutteloos en wordt apathisch. Je bent niet goed in sociale contacten. Het resultaat kan zijn dat je je eenzaam voelt en levensmoe wordt. Veel ouderen gaan terugdenkend aan het verleden tobben over niet goed verwerkte levenservaringen met als gevolg dat ze depressief worden.

CollagesAls het over ouder worden gaat in de media en in de volksmond, lijkt het wel er een grote grijze wolk met gevaarlijke stoffen boven Nederland hangt. Zo zwaar dat we zelfs een euthanasiewet voorbereiden waarmee vijfenzeventig plussers zelf kunnen beslissen uit het leven te stappen. Begrijp mij goed, ik ben niet tegen euthanasie. Voor mij is het echter belangrijk dat de aandacht van de samenleving verlegd wordt naar de groeipotentie van ouderen. Die groeipotentie stopt namelijk niet op het moment dat de overheid ons met pensioen stuurt! Als gerontoloog en ervaringsdeskundige wil ik deze beeldvorming van groei en doorontwikkeling van ouderen helpen versterken onder andere door het schrijven van een blog.

Tegelijkertijd zoek ik in mijn netwerk naar gelijkgezinden, die het mogelijk maken om deze beeldvorming groot en breed uit te venten. Zo is er een contact tot stand gekomen met een groepje ervaren mediaprofessionals. Zij hebben het platform GreyWorks opgericht: http://www.greyworks.eu. Dit collectief wil de beeldvorming rond de grote groep fitte en actieve ouderen zichtbaar maken. Zij maken daartoe video en audioproducties waarin ouderen klip en klaar laten zien en horen dat zij zelf bepalen of ze mee willen blijven doen. Zij laten zien dat je nooit te oud bent om te leren en dat je het nodige geluk kunt afdwingen als je je goed voorbereid op deze derde levensfase,

14052011 DE Beke Family 036Zo lang als mogelijk wil ik een fitte en actieve oudere zijn. Ik blijf zoeken naar inspiratie en uitdaging in mijn directe omgeving. Daarmee blijf ik werken aan mijzelf, zoals ik  dat eigenlijk al mijn hele leven heb gedaan. In beweging blijven samen met anderen is een fulltime job en daarom noem ik mijzelf met een vette knipoog ‘fulltimepensionado’.

Tegen jong en oud zou ik willen zeggen: ‘Join the club’!…..

 

Ontmoetingen in Jordanië

IMG_20190929_145359~2Wij zoeken op onze reizen altijd contact met de lokale bevolking. In Israël is dat lastig op de een of andere manier. Daarentegen in Jordanië begint het bij de grens wat dat betreft goed. Het eerste dat onze chauffeur aanbiedt, is thee drinken bij vrienden in een restaurantje. Zo verwelkom je gasten! Hij brengt ons vervolgens naar Madaba. Deze stad is beroemd om zijn vloermozaïek in de St. Joriskerk, waarop de landkaart van het Heilige Land in de 6e eeuw na Christus is uitgebeeld. Vlakbij deze stad ligt Mount Nebo, waar Mozes ooit uitkeek over het Beloofde Land.

20190929_141420In Madaba sluit een goede vriend zich bij ons aan. We reizen de komende dertien dagen gedrieën door Jordanië. De natuur is overweldigend mooi met als toppers het woestijngebied Wadi Rum met zijn bizarre bergformaties en het natuurreservaat Dana. Qua oude cultuur zijn de goed bewaarde ruïnesteden Petra en Jerash hoogtepunten. Jordanië als vakantie bestemming is een feest qua natuur en cultuur, maar zeker ook wat betreft de mensen, zo merken we. We overnachten tijdens deze reis in een kampement dat gerund wordt door Bedoeinen. We krijgen een gastvrij onthaal en een heerlijke maaltijd. Het is een prachtige plek. We ontmoeten daar bij het kampvuur ook enkele jonge vakantiegangers uit andere landen. Het enige niet comfortabele voor mij als pensionado is de tent waar ik ’s nachts enkele keren op mijn knieën in en uit moet kruipen om in het pikkedonker naar de toilet te gaan.

20190930_062249Later in Wadi Rum overnachten we weer in een Bedoeientent, maar dit keer zo groot als een huisje. Hier raken we na het ontbijt in gesprek met een man die kamelen fokt voor hardloopwedstrijden. Hij is net terug van een groot toernooi in Saoedi Arabië. Zijn kameel heeft meegedaan met de race voor driejarigen. Je jaagt de kamelen op via een microfoontje dat zij in de oren gestopt krijgen. Je kunt aan het gebit aflezen hoe oud een kameel is. Het zijn allemaal vrouwtjes die meedoen, want mannetjes kunnen zeer agressief zijn, ook voor hun begeleiders. Een goede vriend van hem is onlangs doodgebeten door zijn eigen kameel. Het gesprek wordt snel beëindigd als we praten over de politiek en het vele geweld in de regio rond Saoedi Arabië. Zijn reactie is dat het niets met politiek of geloof te maken heeft. Er is geen specifieke reden dat moslims elkaar afslachten, anders dan te willen laten zien dat je wapens hebt en hoe sterk je bent….

Persoonlijke gesprekken hebben we met onze chauffeur in Amman. Hij nodigt ons uit in zijn appartement. Zijn familie lijkt in goede doen, want hij woont samen met zijn broers, zussen en ouders in een mooi appartementengebouw. Hij laat eerst mijn lief het appartement zien, want zijn vrouw is thuis en zit nog ongesluierd in de keuken. Zij is een zeer gelovige moslima, die de hele dag naar een enorm grote TV kijkt waarop alleen maar Mekka te zien is. Hij vindt dat wel een beetje teveel van het goede. Hij wil regelen dat zijn oudste zoon naar de universiteit in Turkije gaat. Daar is de opleiding goedkoper dan in Jordanië.

20190927_104725Op de laatste avond hebben mijn lief en ik een onverwachte ontmoeting. Op een stenen trap voor een gebouw zit een oude vrouw volledig in het zwart met hoofddoek. Naast haar staat een jongere man. De vrouw spreekt ons aan in het Duits. Wij zeggen dat we uit Nederland komen. Dan begint zij te vertellen ooit in Nederland te zijn geweest….voor een abortus. Haar man was chirurg en werkte in Duitsland. Hij wilde dat zij abortus pleegde, maar dat mocht niet in Duitsland. Zij leefde toen in luxe en was een mooie westers geklede vrouw. Al weer heel lang is zij terug in Jordanië. Zij is 73 jaar, even oud als ik. Haar zoon, die in Europa werkte is teruggekomen om voor zijn moeder te zorgen.

Met deze bijzondere ontmoeting, zo midden op straat, sluiten we de mooie vakantie in Jordanië af. 

 

Van Israël naar Jordanië

Onze laatste stop in Israël is de oudste kibboets van het land, gelegen aan het meer van Tiberias. Tijdens de autorit vanuit Jeruzalem rijden we deels door bezet gebied. Aan weerszijden van de snelweg staan hoge hekwerken met veel prikkeldraad. Het voelt alsof dit land in een permanente staat van oorlog verkeerd. Zo is het feitelijk ook. Ik moet denken aan de muur van Berlijn, die in 1989 gesloopt is. www.metronieuws.nl_objectstore_field_image_fdcda4daec157dfcc7cc5ec7694e8839-1415402352Toen dacht ik dat er wereldwijd een besef was, dat muren tussen mensen totaal geen oplossing biedt, laat staan vrede. Helaas, we leren niet van de geschiedenis. Het bouwen van muren gaat niet alleen verder in dit gebied, ook de grootste vriend van Israël, Donald Trump heeft de smaak van muren bouwen ontdekt.

We verblijven twee dagen in de Kibboets Degania Bet, gesticht in 1909 door Joden uit Oost Europa. De idealen achter de kibboetsen zijn: zelfvoorziening en gelijkheid, waarbij iedereen zich inzet voor de gemeenschap. Jammer dat de politiek deze idealen niet kan toepassen om het conflict tussen de Israëliërs en de Palestijnen op te lossen. Overigens kunnen wij in onze geïndividualiseerde samenleving daar ook veel van leren. Het blijkt dat jonge Israëliërs met kleine kinderen graag naar een kibboets verhuizen, omdat het veel ruimte voor de kinderen en goede huisvesting biedt. Een autoritje door de Golanhoogten mag niet ontbreken. Deze prachtige en vruchtbare hoogvlakte is voor Israël van groot strategisch belang vanwege de ligging bij Syrië, Jordanië en Libanon.

Na zeven dagen eindigt hier onze Israël trip. We brengen de huurauto naar een ophaalpunt in Afula. Van daaruit is het een half uurtje met een taxi naar de grens. We steken over bij de Sheik Hussein Bridge, zo op het oog een grote grensovergang. Grenzen te voet oversteken vinden wij een van de meest avontuurlijke momenten op dit soort vakanties. Ook nu weer. We lopen eerst naar een gebouw waar een vrouwelijke grenswacht ons opwacht met de vraag: ‘Do you have a gun?’ We weten dat we niet moeten spotten of lachen, dus reageren we met een serieus ‘No, we don’t!’ Zonder verdere controle mogen we doorlopen. Na honderd meter komen we bij een gebouwtje waar we onze Shekels kunnen wisselen voor Jordaanse Dinars. Vervolgens lopen we langs de tweede Israëlische controle die niets voorstelt. We zien een groot leeg terrein met achteraan diverse gebouwen. 20190923_135539Daar aangekomen, blijkt dat we moeten wachten op de bus, die ons naar het Jordaanse grensgedeelte brengt. Gelukkig is er een hal met airco, want het is 29 graden Celsius. Na een half uur mogen we de bus in stappen, nadat iemand onze papieren heeft gecontroleerd. We zijn de enige passagiers. Bij de Jordaanse grens lopen we op goed geluk naar een van de gebouwen. Bij de deur staat een bordje met de tekst ‘No luggage allowed’. Enigszins ongemakkelijk laten we onze bagage onbeheerd buiten staan, want wat moet je anders? Kennelijk zijn ze bang voor bommen?? In het gebouw treffen we Jordaanse douaniers, die al sigaretten rokend achter de balie ons op joviale toon te woord staan. Er moet een irisscan gemaakt worden van onze ogen. Die van mij lukt niet. Kennelijk is dat geen probleem. De visa worden in onze paspoorten gezet. We zijn inmiddels anderhalf uur verder en mogen nu langs de Jordaanse douane. Wederom nauwelijks of geen controle van onze bagage. Nog steeds is het douanegebied. Er blijken speciale taxi’s te staan, waar we een kaartje voor moeten kopen. Deze taxi brengt ons twee kilometer verder ‘outside the border’. Daar staat onze Jordaanse chauffeur en gids op ons te wachten. Zijn naam is Osama…

IMG_20190924_133306We zijn in Jordanië en hebben een rit van ruim twee uur voor de boeg naar Madaba. Maar eerst krijgen we een kop thee aangeboden in een soort wegrestaurant. We worden daar welkom geheten door de hele familie. Dit voelt anders dan Israël. Het voelt als een warm bad.

Wordt vervolgd…