Volgens de columniste Marianne Zwagerman zetten we onze welvaart op het spel om een paar duizend kwetsbare ouderen te redden van de coronadood. ‘Dor hout’ noemt ze die kwetsbare mensen. Als corona hen er nú niet onder krijgt, dan leggen ze over één of twee jaar wel door iets anders het loodje, redeneert ze.

Onze nieuwe dichter des vaderlands Lieke Marsman (30 jaar), die ruim twee jaar geleden kreeg ze te horen dat ze kraakbeenkanker heeft, reflecteert in haar gedichten op de waarde die het leven en de dood krijgen in een mensenleven. Hoe leef je met een levensbedreigende ziekte? “Het is een tijd van ziekte”, zegt Marsman, “en alle zieke en zwakke mensen zijn het afgelopen jaar nagenoeg afgeschreven, als ‘dor hout’. Nou, dorder dan ik op dit moment ben kan eigenlijk niet, maar dat betekent niet dat ik geen ambities meer heb, geen dromen. En zoals ik zijn er in Nederland duizenden mensen.”

De coronacrisis zet mij meer dan ooit aan het denken over hoe we met elkaar samen leven in dit land. Het moge duidelijk zijn dat de dor hout redenering in schril contrast staat met nog steeds ambities en dromen hebben. Ik weet niet of hier sprake is van een generatieverschil: Zwagerman 51 jaar, Marsman 30 jaar en ik 74 jaar. Wat ik wel weet is dat generaties nogal van elkaar kunnen verschillen in de wijze waarop zij in de maatschappij staan, maar elkaar tegelijkertijd hard nodig hebben.

Kijkend naar kenmerken van generaties volgens generatiedeskundige Aart C. Bontekoning, ben ik – Protestgeneratie (1940-1955) – grootgebracht met zoeken naar idealen, met protesteren en polariseren, met zenden en uitleggen (lees ook: drammen). Dat klopt in grote lijnen ook. De Pragmatische Generatie (1970-1985) is veel meer gericht op pragmatisch denken, tijdelijke en wisselende nuttige netwerken, ervan uitgaan dat de neuzen verschillende kanten opstaan. Deze generatie zit ook vaak gevangen in bestaande hiërarchie. Ik zie deze kenmerken duidelijk bij onze huidige politieke leiders. Tien jaar Rutte heeft ons redelijk goed door de crisis geholpen. Echter de aanpak van de coronacrisis de laatste maanden en de vreselijke toeslagenaffaire laten wat mij betreft zien dat het tijd wordt voor wisseling van generatie.

Deze tijd van supersnelle veranderingen, ook mondiaal, vraagt mijns inziens authentiek leiderschap waarbij centraal staat dat we vooral onszelf willen leiden, dat we willen leren van elkaar en van iedereen en dat we doen wat zinvol is. We moeten beseffen dat anno 2021 de diversiteit in onze samenleving en onze plek in de wereld, gewoon een gegeven is. Om die cultuuromslag te bereiken zullen we hokjesgeesten en bestaande grenzen moeten doorbreken.

Over de politiek schrijft onze jonge dichter des vaderlands: ‘Met een infuus in je hand en twintig hechtingen in je rug is het moeilijk te geloven dat de Nederlandse overheid de afgelopen decennia heeft bezuinigd op het ­leven. Op het leven bezuinig je niet. En al helemaal niet als je jaarlijks 1,4 miljard kunt missen…….’

In mijn vorige blog heb ik deze cultuuromslag-wens geïllustreerd aan de hand van de jonge journalist Jesse Frederik, die uitgebreid onderzoek heeft gedaan naar de oorzaken van de toeslagenaffaire. Hij laat zien hoe ons democratisch systeem op alle niveaus is vastgelopen en dat het een grondige opknapbeurt nodig heeft.

Door het absurd hoge tempo van ontwikkelingen op allerlei gebieden zullen we in onze democratie naar maximale verbinding tussen generaties moeten streven. Kernopdracht is veel van elkaar leren en elkaar daardoor versterken, weten dat anderen op sommige gebieden slimmer zijn. Iedereen, politici, journalisten, burgers hebben daarin hun verantwoordelijkheid te nemen. Jonge mensen als Lieke Marsman en Jesse Frederik bieden mij hoop en vertrouwen.

Ik voel mij geen ‘dor hout’ op mijn vierenzeventigste. Integendeel, ik wil heel bewust met al mijn ambities en dromen in de wereld blijven staan. Ik zie daarom reikhalzend uit naar nieuwe leiders met name uit de Y-Generatie (1986-2000): creatieve, authentieke multi-taskers met frisse en heldere geesten.