Oud worden kent nogal wat ‘nadelen’ en daaraan gekoppelde uitdagingen. Je beschikt over minder lichamelijke kracht en je krijg sneller fysieke beperkingen. Je kunt je eenzaam gaan voelen of afgewezen voelen door de omgeving. Je kunt denken een blok aan het been te zijn van jongeren. Je kunt je minder gemotiveerd voelen om al te ver vooruit te plannen. Wat ik zelf als fulltime pensionado sterk ervaar als ‘nadeel’ van oud worden en dus ook als uitdaging, is dat het lijkt alsof ik een aangepaste, persoonlijke identiteit moet ontwikkelen. Ik denk dat te moeten doen door mijn dagelijkse leven te herorganiseren en daarin enkele nieuwe, aangepaste rollen te vinden. Een nog groter ‘nadeel’ en dus uitdaging is, dat ik mij moet voorbereiden op de eindigheid. Maar over die uitdaging wil ik eigenlijk zo min mogelijk denken, laat staan over praten. Ik ga er voorlopig van uit dat die fase wellicht aanbreekt als ik de 75 jaar ben gepasseerd of natuurlijk zoveel eerder indien zich onverwachte gezondheidsproblemen voor gaan doen. Vanaf mijn feitelijke pensionering, drie jaar geleden, stel ik mij zelf bewust vragen als: ‘Voel ik mij uitgerangeerd omdat ik niet meer werk?’ En: ‘Hoe nuttig, hoe waardevol kan ik mij als fulltime pensionado gedragen in de samenleving?’ Maar ook vraag ik mij af: ‘Hoe vind ik een goede, zinvolle vervolgweg in mijn sociale en familiaire relaties?’ En, zoals al eerder gezegd: ‘Hoe ga ik om met het gevoel dat het leven nog maar kort is?’ Lees verder →

                                              Wat wil je later worden? vroeg de juf.

                                                     Het was in de derde klas.

                                                         Ik keek haar aan

                                                         Ik wist het niet

                                                  Ik dacht dat ik al iets was.

Dit gedichtje van Toon Hermans krijg ik gisteren via email toegezonden van mijn hardwerkende lief, met als toegevoegde tekst: ‘Dit lijkt me leuk voor je blog.’ Het is een schot in de roos! Een eenvoudig gedichtje op het eerste gezicht, dat begint met een heel normale vraag ‘Wat wil je later worden’, wordt hier met één zin geplaatst in een prachtig filosofisch kader: ‘Ik keek haar aan, ik wist het niet, ik dacht dat ik al iets was.’ Het gedichtje raakt mijn gemoedstoestand waar ik al enige tijd in zit, nu niet als 9-jarig kind maar als 67-jarige pensionado. Toon Hermans slaat de spijker op zijn kop met dit gedichtje. Ik kan als fulltime pensionado niet meer automatisch terugvallen op mijn maatschappelijke status als werknemer of werkgever. Het gaat nu om mijn specifieke status als mens. Ik moet of ik wil of niet daar naar op zoek gaan en van daar uit een nieuwe, eigen plek in de samenleving verwerven. Een plek waar ik mij lekker bij voel en vooral mijzelf kan zijn. Het grootste deel van mijn leven heb ik vanuit een min of meer vaste structuur geleefd en aan mijn welbevinden kunnen werken: eerst in het gezin, toen op  school en daarna al die jaren in mijn werk. In de dagelijkse context als pensionado valt deze vaste structuur weg voor mij en tegelijkertijd moet ik op zoek gaan naar ‘wat ik als pensionado wil worden’ of eigenlijk ‘wil zijn’. Ik zal mij, net als andere gepensioneerden, nu eens echt met mijzelf bezig moeten gaan houden.

Lees verder →

Je hebt een nieuwe baan, of een nieuwe bestuursfunctie in een stichting of vereniging en je mengt je in een discussie over zaken die niet zo goed gaan. Iemand stelt een probleem aan de orde, je denkt er iets van te begrijpen en in je enthousiasme reageer je hoe jij denkt dat het beter kan. Dan komt er een reactie in de sfeer van: ‘Dat is niet nieuw, dat hebben we vroeger al eens zo gedaan, maar na een tijdje is het weer als een nachtkaars uit gegaan.’ Soms hoor je al aan de toon dat iemand het opgegeven heeft om er nog energie in te steken. Een gelijksoortige reactie, die mijn krullend haar rechtop laat staan, is in deze context: ‘Je moet het wiel niet opnieuw uit willen vinden.’ Hoewel ik dit type reacties onderhand wel gewend ben, roept het telkens opnieuw irritatie bij mij op. Ik voel dan de energie bij mijzelf en veel andere mensen wegstromen. En daar kan ik niet tegen. Vervolgens is het patroon dat ik mij vast ga bijten in deze discussie en door ga totdat er wel energie is ontstaan. Het moge duidelijk zijn dat dit vaak niet lukt en dat de sfeer van ‘zo gaat dat met alle ideeën nu eenmaal zo’ blijft hangen. In het uiterste geval noem ik mijzelf in dit type discussies dan hardop ‘een positieve doordrammer’. Lees verder →