Het is meer dan duidelijk dat ik met mijn blog fulltimepensionado.net op missie ben, niet alleen voor mijzelf maar voor iedereen die mee wil doen. Het doel is simpel: ieder mens dus ook de 65/70 plusser wil er toe doen. Onze samenleving is echter nog niet goed ingericht op de bijna drie miljoen ouderen. Kort door de bocht gezegd: er is vooral aandacht voor aftakeling en zorg al dan niet in combinatie met wonen.

Mijn missie is aandacht en actie genereren voor groei tot op hoge leeftijd. Dat dit mogelijk is toont wetenschappelijk onderzoek aan (o.a. Baltes, 1999, The Berlin Aging Study, Aging from 70 to 100). De meeste ouderen willen en kunnen binnen hun mogelijkheden maximaal volwaardig en gelijkwaardig mee blijven doen. De vraag is hoe individuele ouderen voor zichzelf een zo goed en prettig mogelijk leven kunnen realiseren, een leven waarin zij ervaren er toe te doen. Zeker zo belangrijk is de vraag welke voorwaarden vanuit de samenleving inclusief de overheden daarvoor gewenst zijn en welke noodzakelijk.

Kort geleden krijg ik van een goede vriend, die vijfenzestig wordt, een uitnodiging voor een feestje. Het feestje vind plaats in een soort bruine kroeg. Voor de jaren 70-muziek zorgt een disc-jockey en deze wordt afgewisseld door een band, die covers speelt van The Band. Zijn persoonlijke missie is ‘blij ouder worden’ en dat wil hij graag vieren en delen met familieleden en vrienden die hem dierbaar zijn.

De feestruimte is verre van senior proof, wat dat dan ook precies moge inhouden. Er zijn op- en afstapjes op de ruwe betonnen vloer en het is een beetje donker. De ouderen die slecht ter been zijn en slecht kunnen zien moeten zich extra inspannen om zich in de ruimte enigszins op hun gemak te voelen. Rollators en gehoorapparaten zijn in deze ambiance niet goed bruikbaar. De toiletten doen denken aan een naturisten camping. Het is boeiend om te zien hoe jong en oud dit feestje van de 65-jarige ervaren. Sommige babyboomers staan vol energie en met veel plezier te dansen. Anderen proberen ondanks de harde muziek aan de sta-tafels een gesprek te voeren.

De ruimte, de sfeer en alles doet mij terugdenken aan de tijd (1968-1972) dat ik met vrienden ging stappen in bruine kroegen als de Kameleon, De Buik en De Beer in Arnhem. Ik was een zeer blije adolescent, die de hele wereld aan kon. Daarom is het extra leuk om als tweeënzeventig jarige weer eens op een feestje, die nostalgische gevoelens terug te halen. Tegelijkertijd is interessant om te zien of en hoe oudere mede feestgangers met die fysieke senior ongemakken omgaan. Mij belemmert het (nog) niet om te genieten, integendeel. Ik weet dat mijn vriend dat zelf zo wil vieren. Hij daagt deze avond zijn dierbaren uit het positieve beeld van blij ouder worden met hem te delen. De ouderen die enig fysiek ongemak ervaren, spoort hij aan om een rustig plekje te zoeken, waar je lekker kunt zitten. Mooi om te zien en te horen in zijn speech is, hoe hij geniet van de ambiance en van de vele lieve mensen in zijn leven. Hij vertelt hoe belangrijk een goed en warm sociaal netwerk voor hem is. Aan het slot zingen we allemaal luidkeels ‘lang zal hij leven…’

Leven is samen leven. Leven betekent groeien en mee kunnen blijven doen. In de levensfase van ouder worden vallen vaak grote delen van het sociale netwerk weg. Dat maakt mee blijven doen lastiger. Warme contacten zijn de levensadem van de mens. Het hebben van die contacten, het koesteren ervan en indien nodig op zoek te gaan naar nieuwe warme contacten, is een voorwaarde om blij ouder te worden. Daar zullen we in onze geïndividualiseerde samenleving met elkaar veel extra energie in moeten stoppen.

Van dit feestje krijg ik in ieder geval een blije opknapper…. ‘Lang mogen we leven!’

Mijn laatste blog is alweer ruim drie weken geleden. Ik ben druk met andere zaken voor de buurt en de stad. Ik kan dat nu eenmaal niet laten, ook niet om er telkens een blog over te schrijven. Samen Leven heeft mij altijd bezig gehouden.

In mijn perspectief van ouder worden is het adagium dat ik ‘ER TOE WIL DOEN’. Sterker nog, ik denk dat heel veel 65 plussers dat willen. Wat ik ook vind is dat de samenleving baat kan hebben bij de enorme kennis en ervaring van ouderen op allerlei gebieden. Nu wordt er feitelijk weinig tot niets verwacht van de bijna drie miljoen ouderen in Nederland. In ons maatschappelijk systeem zijn er nauwelijks positieve, externe prikkels om dat human capital van 65 plussers te activeren en te benutten.

Vanaf het moment dat ik niet meer dagelijks opgeslokt word door mijn werk, krijgt mijn directe leefomgeving automatisch meer aandacht. Mij valt op dat er weinig (zichtbare) sociale contacten zijn tussen bewoners in mijn wijk. Samenleven anno 2019 in een Rotterdamse wijk is lastig, want de hele wereld lijkt er te wonen. Sommige mensen hebben de neiging vooral ‘ons kent ons’ te zoeken en te koesteren. Maar ieder mens is uiteindelijk op zoek naar een veilige plek om te wonen en daar is – hoe dan ook – verbinding voor nodig. De buurt, de wijk is één van die plekken waar ik ‘er toe kan doen’ als het gaat om verbinding. Die uitdaging geldt voor iedere burger en dus ook voor al die mede-pensionado’s, die de behoefte voelen om zich ergens in onze samenleving ten nutte te maken. Natuurlijk zoek je uitdagingen die het beste bij jou passen en waar je het meest ervaren in bent. Ik denk dat er voor ieder wat wils is.

Mijn ervaring ligt o.a. in het samenbrengen van mensen en iets organiseren. In 2018 hebben we met een groepje enthousiaste bewoners in onze wijk Struisenburg vier keer een ontmoetingsavond georganiseerd, inclusief een buurtkerstborrel onder de noemer Buurten aan de Maas. Binnen dat groepje zitten mensen met allerlei kwaliteiten en interesses. Iemand ontwerpt zeer professioneel een flyer. Een ander zorgt voor het verspreiden daarvan. Weer een ander zorgt voor de versiering van de zaal. We maken gebruik van een gebouw in onze wijk: Podium aan de Maas. In de jaren zestig is dit gebouw opgericht en geschonken aan de stad Rotterdam door de Duitse jongerenbeweging Aktion Sühnezeichen Friedensdienste. Dit gebouw, mede ontworpen door de beroemde architect Rietveld, is een soort levend monument ter nagedachtenis aan het bombardement in de 2e W.O.. De Stichting die dit gebouw exploiteert, heeft zich eerder nooit zo direct bezig gehouden met de wijk er omheen.

Sinds deze ontmoetingsbijeenkomsten voor de buurt, is deze Stichting zich extra bewust geworden van de oorspronkelijke doelstelling om een ‘levend’ monument te zijn voor de stad Rotterdam. Kort geleden hebben zij ruimte aangeboden voor een zogenaamde Huiskamer. Vanaf 8 mei starten we met een paar vrijwilligers iedere woensdag een Huiskamer. Wijkbewoners zijn daar welkom voor een bakkie en een praatje. En er zijn al nieuwe plannen: in juni een BuurtBarbeque, in september een Infomarkt en om meer groen rond het gebouw te krijgen willen zij samen met buurtbewoners een tuintje achter het gebouw realiseren.  

materiaal voor de knijpploeg

En dat de wijk in relatief korte tijd begint te leven bewijst ons laatste wijksuccesje: ‘de knijpploeg’. Sinds drie weken is een groepje van ruim vijftien zeer enthousiaste wijkbewoners wekelijks actief om papier en andere troep van de straten weg te halen met een soort knijper. Er wordt niet gezeurd van ‘dat moet de gemeente maar doen’. Gewoon je eigen verantwoordelijkheid nemen en samen je straatjes letterlijk schoon vegen. Elke week melden zich nieuwe wijkbewoners aan!

Het is mooi om te zien en te horen dat wijkbewoners trots willen zijn op hun wijk en daar een steentje aan bij willen dragen.

.

Afgelopen zaterdag loop ik op de markt in Rotterdam en hoor ineens iemand zeggen: ‘Je moet je stem laten horen anders wordt er zo over je heen gelopen!’ Dan zie ik een groepje mensen staan, waaronder Henk Krol de fractievoorzitter van de 50 Plus partij. Hij staat lekker ontspannen te smullen van een patatje mét bij Bram Ladage. Eigenlijk verbaast het mij niet hem te zien. Het is al jaren een trend dat landelijke lijsttrekkers uit de Tweede Kamer het land in gaan om stemmen te werven voor de Provinciale Statenverkiezingen, de Waterschappen en de Gemeenten. Zelfs worden er tijdens deze verkiezingen TV debatten gehouden met fractievoorzitters uit de Tweede Kamer. Natuurlijk begrijp ik dat er een relatie is tussen deze bestuurslagen, maar de eigen specifieke taken en verantwoordelijkheden van onze Provincies en de Waterschappen komen zo nauwelijks aan bod. Dit gedrag van de landelijke politiek holt naar mijn idee ons democratische politieke bestel uit. 

Wat mij tevens stoort zijn politieke partijen, zoals 50 Plus die zich specifiek richten op bijvoorbeeld ouderen. Natuurlijk legt een politieke partij accenten, maar het moet niet in de sfeer zijn van ‘ikke, ikke, ikke’….waardoor in de meeste situaties ‘de ander kan stikken’. Dit werkt sociale segregatie in de hand en daar zou niemand op moeten zitten te wachten. Onze geïndividualiseerde samenleving heeft juist baat bij meer samenwerking en samenhang tussen generaties. Ieders individuele levensloop is een trektocht door het leven beginnend bij de geboorte tot aan de dood. Of we willen of niet, we zijn als homo sapiens sociale wezens. Onze individuele trektocht doen we in een konvooi van mensen, dichtbij ons en verder af. In deze tijd van enorme versnelling op allerlei gebieden van het leven hebben in ieders levensfase jong, middelbaar en oud elkaar hard nodig: jongeren opgroeiend met ICT, KI en sociale media, die nog vol frisse energie en idealen leven; middelbaren hard werkend, carrière makend, die aanvankelijk denken de wereld aan te kunnen om vervolgens op zoek te gaan naar de zinvolheid van het bestaan; en dan ouderen zoekend naar zinvolle invulling van het dagelijkse bestaan, die reflecteren op het verleden om van daaruit kracht te vinden om deze derde levensfase inspirerend te leven. 

In alle gremia van onze samenleving is het niet alleen wenselijk, maar zelfs noodzakelijk dat alle generaties meedenken en – doen en zich uiteindelijk voor elkaar verantwoordelijk weten. Dat heet sociale cohesie. Ook ons democratische politieke bestel past daarin en dat moeten we koesteren. We kunnen op alle niveaus onze democratie positief beïnvloeden, zodanig dat er randvoorwaarden gecreëerd worden, die ons helpen tijdens de trektocht van het leven. Daarom ga ik mijn hele leven al stemmen, ook nu weer  op 20 maart voor de Provinciale Staten en de Waterschappen, vol overtuiging zelfs. Ik weet wat ik belangrijk vind voor het (leef)klimaat in mijn directe omgeving in zijn algemeenheid, maar ook specifiek. Mijn huis bijvoorbeeld staat benedendijks aan de Maasboulevard, een zeer drukke verkeersader in Rotterdam. Verbetering luchtkwaliteit waaronder verminderen van fijnstof en een goed onderhouden dijk langs de Nieuwe Maas zijn voor mij en veel van mijn buren, belangrijke onderwerpen waar zowel de Provincie als het Waterschap politiek en bestuurlijk verantwoordelijk voor zijn. We proberen er zelf ook wat aan te verbeteren met kleinschalige wijkprojecten. Een ander voorbeeld is de regionale bereikbaarheid. De laatste jaren neemt de filevorming rond Rotterdam enorm toe. Veel van mijn vrienden wonen in Vlaardingen. Ik wil graag mijn auto zo weinig mogelijk gebruiken en daarom is goed openbaar vervoer in de regio belangrijker dan meer asfalt. 

Naar TV debatten met landelijke lijsttrekkers kijk ik niet, dat levert geen directe informatie op. Ik probeer daarom via internet en de Kieswijzer zicht te krijgen op de politieke programma’s van de Provinciale Staten en de Waterschappen.