Dagblad Trouw kopt vorige week: ‘DSM helpt Rwanda zéf opbouwen’. DSM de grootste voedingsstoffen producent ter wereld heeft in Rwanda de eerste grote Afrikaanse fabriek voor verrijkte voedingsmiddelen geopend. Schrik niet: doel is een jaarlijkse productie van 45.000 ton gezonde pap, goed voor een miljoen mensen. Het levert werk en inkomen voor maar liefst 9000 boeren en boerinnen plus families en toeleveranciers. Op korte termijn gaat het vooral om voeding voor de vele kinderen in Rwanda (40%) die in de eerste duizend dagen na conceptie zodanig ondervoed raken dat ze fysieke en mentale achterstand oplopen. DSM zet daarbij de stap naar lokaal produceren. In grote silo’s worden mais en soya uit heel Rwanda verzameld. De bedoeling is dat er via coöperaties, zonder tussenpersonen, zaken gedaan kunnen worden. De boeren halen zo een hogere marge en via DSM kunnen ze rechtstreeks geadviseerd worden betere oogsten te krijgen. De financiering is mede gedaan door de Wereldbank, het Nederlandse FMO en een Britse evenknie.

Ik vind dit spectaculair nieuws dat helaas weinig aandacht krijgt. Een Nederlandse multinational opererend vanuit een duurzame koers steekt zijn nek uit in een ‘vergeten’ continent. Dat is andere koek dan de oude koloniale en kapitalistische investeringen van multinationals als bijvoorbeeld Delmonte. Dit Amerikaanse bedrijf in voedingsproducten heb ik bezig gezien in Kenya toen ik daar in 1981 woonde en werkte. Met het bouwen van grote plantages ananas en bananen ontwrichtten ze de gehele sociale en economische infrastructuur van het gebied. Zelfstandige boeren moesten hun eigen stukje land opgeven en kwamen in loondienst voor een bedrijf dat vervolgens ook alle producten verscheepten naar Westerse landen. Voor DSM is de wereld duurzaam verbeteren puur business. Zij zijn zich bewust van het feit dat de wereldbevolking van de huidige 7,5 miljard groeit naar misschien wel 12 miljard in 2050. Zij beseffen dat oorlogen, onderdrukking, terrorisme, vluchtelingenstromen in eerste instantie veroorzaakt worden door droogte en armoede op het platteland. Om te overleven trekken mensen naar steden, waarvan er steeds meer komen en die overvol raken. Ook daar redden zij het niet. De oorspronkelijke habitat van deze mensen met al haar sociale en economische verbanden is weg. In 2017 lopen er 65 miljoen ontheemden op onze aardkloot rond.

20170608_142318In ons Keniaanse reisverslag uit 1981 lees ik een gesprek met professor Donders (Witte Pater), die filosofie doceert aan de Universiteit van Nairobi. Hij vertelt dat Kenya 15 miljoen mensen telt, maar de regering publiceert express onjuiste cijfers. Men is bang voor de waarheid, want een bevolkingsexplosie betekent een nog grotere armoede, nog meer trek naar de enkele grote steden. Donders voorspelt dat over enkele tientallen jaren de Afrikaanse bevolking uit haar grenzen zal barsten en Europa en Amerika zullen overspoelen….. Inderdaad, er zijn nu 15 miljoen vluchtelingen in Afrika en dit jaar verwachten we dat 400.000 Afrikanen zullen trachten de Middellandse zee over te steken.

Ik ben maar een simpele ziel zeker als het gaat om de wereldproblemen. Toch denk ik er over na en met mij veel mensen. Zo links en rechts kijkend op internet zie ik dat er heel veel initiatieven lopen om in de wereld duurzamer te ondernemen. Vergelijkend met de VN organisatie denk ik wel eens dat het een zevenmijlstap zou kunnen opleveren als een groot aantal multinationals zoals DSM min of meer eigenstandig een mondiaal verband gaan vormen: de Verenigde Multinationals (VM). Hoofddoel van de VM is het zijn van een mondiaal innovatie platform waar allerlei type marktmodellen van duurzaam investeren ontwikkeld worden. Samen met de VN organisatie en Wereldbank kan gekeken worden waar, hoe en door wie geschikte modellen gerealiseerd kunnen worden. Uiteraard vooral in die gebieden waar grote armoede heerst en waar de politieke wil om mee te doen groot is. De slogan voor de VM kan eerlijk gepikt worden van de Franse president Macron: ‘Make our planet great again’.