Op dit moment leven er in Nederland 2093 honderdjarigen, bijna twee keer zoveel als begin deze eeuw. En de komende 15 jaar gaat dit aantal wederom verdubbelen! Het dagblad Trouw doet er in een artikel vorige week uitgebreid verslag van. Al lezende vraag ik me af of zo oud worden nu een zegen is of een drama. Tijdens mijn studie (in 1994) zijn er nauwelijks 100 jarigen, toch heb ik toen een 105-jarige kunnen interviewen. Bijna vanzelfsprekend is het een vrouw, want vrouwen worden nog steeds ouder dan mannen. Het is interessant deze opdracht nog eens terug te lezen.

Deze hoogbejaarde dame woont in een aanleunwoning en leeft dus feitelijk nog zelfstandig. Ze heeft één dochter, die ver weg woont en al 75 jaar is. Mevrouw vertelt dat zij geboren is in 1893 en ook nog drie maanden te vroeg. Haar tante is directrice van een kliniek en dankzij deze kliniek heeft zij het gered en hoe! ‘Juist te vroeg geboren kindjes die het redden, zijn ijzersterk, kijk maar naar mij,’ zegt ze. De eerste elf jaar van haar leven wordt zij opgevoed door haar grootmoeders en die vinden dat leuk. Haar eigen moeder ziet er psychisch geen kans toe. Ze heeft namelijk kort daarvoor een kindje gekregen dat is gestorven. Mevrouw vertelt mij dat zij haar moeder later nooit gevraagd heeft naar het waarom. Ik krijg veel enthousiaste verhalen over haar kindjaren te horen en wat zij allemaal heel goed kon: goed meekomen op school, goed tekenen, goed zingen en eigenlijk alles wat ze aanpakt doet ze bovengemiddeld goed. Het meest houdt ze van haar vader, een beeldend kunstenaar die haar als kind altijd overal mee naar toeneemt. Heel oud is haar vader niet geworden. Dan gaat het over geld. Haar grootmoeders hebben altijd gezegd dat ze moet zorgen haar eigen geld te verdienen. Later heeft ze daarom leren naaien en patronen ontwerpen en ze schreef wel eens stukjes voor het tijdschrift Avenue. Een van die stukjes ging over de pas geopende Lijnbaan in Rotterdam en over het toenmalige, nieuwe station. Ze schreef dat dit allemaal veel te klein was voor een wereldstad als Rotterdam. Hoe raak is deze opmerking nu anno 2014! Over haar levensperiode als volwassen vrouw vertelt ze voornamelijk over de werkzaamheden van haar man, de daaraan gekoppelde woonplekken en het feit dat zij het financieel altijd erg goed gehad hebben. Haar man is 98 jaar geworden, haar twee broers zijn dik in de 80 geworden en drie tantes zelfs ver in de 90. ‘Wel een sterk geslacht dus’, constateert zij zelf aan het eind van dit gesprek. Bijzonder vind ik, dat zij nauwelijks iets vertelt over de huidige periode waarin zij leeft en zelfs niet over de hele periode van haar oud zijn. Wellicht leeft zij kennelijk in het verleden, zoals veel ouderen doen en dan ook nog vooral in haar kindzijn verleden. Ik moet er aan denken dat voor een kind er eigenlijk geen tijd bestaat, nu is eeuwig, en er is een zekere mate van grenzeloosheid. Misschien is dat wel heerlijk toch, als je 100 jaar of ouder bent?

SAMSUNG CAMERA PICTURESOm er achter te komen hoe oud je kunt worden, verwijst het artikel in Trouw naar een Amerikaanse test www.livingto100.com. Natuurlijk doe ik de test en de voorspelling (uiteraard zonder garantie..) luidt dat ik 83 jaar word. De uitslag verbaast mij niet. Als ik zo om mij heen kijk en dan vooral in mijn eigen familie, dan past daar 83 jaar wel redelijk in en echte uitschieters naar 100 jaar zijn er niet. Ik bedenk me dat heel oud zijn en heel oud worden prettig is zolang je – hoe dan ook – voldoende kan genieten van de dag, liefst een beetje speels zonder te veel zware gevoelens. Eigenlijk een beetje leven zoals een kind dat kan doen, onbevangen en zonder tijdsbesef. Maar de werkelijkheid is vaak anders, ook in mijn mindset. Er zijn situaties denkbaar, waar ik me angstig bij kan gaan voelen. Ernstig ziek worden bijvoorbeeld met ‘alles er op en er aan’ in de vorm van operaties, (chemo)kuren en daarna permanente afhankelijkheid. Ook dement worden of nog erger, mijn lief wordt dat. Vooral ben ik bang mensen die ik lief heb, te verliezen.

Tegen die tijd zou het mooi zijn als ik op een eigen gekozen moment, nog met volle bewustzijn, zou kunnen zeggen: ‘Magere Hein, het is mijn tijd, kom me maar halen’.