Deze maand vier ik mijn 77ste verjaardag. Het gekke is dat ik mij totaal niet zo oud voel, hoewel ik niet weet hoe oud ik mij dan wel zou voelen. Ik durf te zeggen dat je, als je zo’n hoogbejaarde leeftijd bereikt in goede gezondheid, jezelf spekkoper mag noemen.

Echter, zoals in het hele leven, is het niet allemaal hosanna. Meer dan me lief is, hoor ik regelmatig een stemmetje in mijn hoofd: ‘Wanneer word je krakkemikkig?’ en ‘Hoe lang heb je nog te leven?’ Dat stemmetje beïnvloedt op zo’n moment mijn geluksgevoel behoorlijk. Daar komt nog bij dat je moet oppassen niet ongelukkig te worden van alle ellende in de wereld die dagelijks over je uitgestort wordt.

Over het algemeen kan ik fysiek nog redelijk meedoen met van alles en nog wat…. Hoewel, op de grond rollebollen met mijn kleinkinderen of mijn schoenveters strikken vanuit staande positie, dat gaat me niet meer lukken. Dit type aftakeling neemt gestaag toe en daar baal ik behoorlijk van. Ik besef dat ik daar mee zal moeten dealen. Tegelijkertijd mag ik mij gelukkig prijzen dat mijn geest nog goed functioneert. Zolang dit het geval is, kan ik mijn mentale kracht en de daaraan gekoppelde ervaring gebruiken om een goede balans te vinden in mijn dagelijkse leventje.

Om die balans te bereiken focus ik mij steeds meer op mijn eigen individuele wereldje van gezin, familie en vrienden. Hier ervaar ik direct de zinvolheid van mijn leven. Lastiger is het contact met de grote wereld om mij heen. Eerlijk gezegd probeer ik deze op enige mentale afstand te zetten door minder intens de krant te lezen en minder naar praatprogramma’s op TV te kijken. Toch voel ik de dringende behoefte om er af en toe intens mee bezig te zijn, maar dan wel ergens in mijn persoonlijke sociale netwerk.

Daarin speelt een vriendengroepje dat we jaren geleden hebben ‘opgericht’ een bijzondere rol. Om de anderhalve maand komen we met z’n zessen bij elkaar. Dan eten en drinken we wat. Maar vooral praten we over wat ieder van ons persoonlijk raakt, zowel privé als de grote problemen om ons heen. De politieke discussies die we voeren, zijn vaak heftig en stevig. Het is verbazingwekkend hoe telkens weer deze ontmoetingen mij een enorme oppepper geven. Met zo’n vriendenkring voel ik mij extra spekkoper!

Op mijn a.s. 77ste verjaardag hoop ik daarom met mijn dierbaren te proosten: ‘Lang leve een sterke geest en een warm sociaal netwerk. Hoera, hoera, hoera!’

Eerlijk gezegd word ik de laatste week behoorlijk kriegel van al dat gezeur over Kerst in coronatijd. Hoeveel mensen mag je uitnodigen thuis? Gaan de restaurants open of niet? Journaals openen er mee, praatprogramma’s kletsen er eindeloos over met ‘deskundigen’ en tussendoor horen we hoe dé Nederlander er over denkt. Ondertussen blijven de besmettingsgraden hoog.

Tegelijkertijd ga ik zelf meer twijfelen over wat nu wel een goede maatregel is. Het lijkt er op dat hoe meer je weet, hoe groter de verwarring wordt. Het lijkt ook wel: hoe groter de verwarring, hoe meer risico je gaat nemen. We zijn in Nederland in de fase van het risico-nemen gekomen. Nu veel opties om samen te komen worden verboden, gaan we op zoek naar plekken waar je wel mag zijn. En als het op die plekken te druk wordt, gaat niemand weg. Iedereen heeft een reden voor zichzelf bedacht om daar toch te zijn. De Black Friday drukte in Rotterdam laat zien dat veel mensen zich nauwelijks nog zorgen maken. Hetzelfde mechanisme speelt zich af in supermarkten, tuincentra en bouwmarkten.

Dit zo overwegend zal het mij niet verbazen als we de komende Kerst en Oud en Nieuw ook in de thuissituatie meer afwijkingen gaan zien van de door het OMT vastgestelde aantallen. Altijd is er een excuus voor een of twee of vier personen meer: ‘Ik ben net nog negatief getest, dus geen gevaar voor mijn omgeving’ of ‘In januari komt het vaccin al op de markt’.

Tot nu toe ben ik zelf redelijk volgzaam wat betreft de maatregelen, hoewel het mij steeds meer moeite kost. Ik stoor mij aan het gedrag van mensen, die het niet zo nauw nemen. Ik wil niet roomser dan de paus zijn, maar natuurlijk speelt mee dat ik tot de risicogroep behoor.

Waar ik de laatste weken in deze donkere dagen moeite mee heb, is positief blijven denken en doen. Er is dit jaar heel veel op zijn kop komen te staan. Overal op de wereld zijn mensen zwaar de dupe van deze crisis. Onze toekomst lijkt meer dan anders in nevelen gehuld. Kerst en Oud en Nieuw zijn traditioneel de momenten om te reflecteren, te bezinnen en te socialiseren. Ik heb dit coronajaar meer dan anders de behoefte aan deze zingevende bezigheden. En dan gaat het niet alleen om mijn persoonlijke leventje, maar zeker de grote wereld om mij heen.

Mijn lief en ik kunnen dit jaar gewoon Kerst en Oud en Nieuw vieren, zij het met enige restricties. Er is dus persoonlijk niet zoveel aan de hand. Dat is goed om te beseffen. Anders is het voor al die mensen die in financiële nood verkeren door de coronacrisis, werkeloos zijn of dreigen te worden. En wat te denken van de meer dan miljoen mensen, die in ons land in armoede leven (CBS 2019).

Nog heftiger is het op plekken in de wereld als bijvoorbeeld Eritrea. Afgelopen maandag lees ik in Trouw het schrijnende verhaal van de vluchteling Gebrehiwot Gidey. Deze zestig jarige man zit sinds vorige week met zijn gezin in hetzelfde vluchtelingenkamp in Soedan, waar hij dertig jaar geleden!!! samen met zijn vader negen jaar!!! heeft gewoond. Hij staat op de foto bij een grote boom die zijn vader drie decennia geleden heeft gepland. Hoe bijzonder krachtig is zijn uitspraak: ‘Ik heb alles achtergelaten, maar ik heb ook de erfenis van mijn vader gevonden’….

Kijkend naar ons leven prijzen mijn lief en ik ons ongelooflijk gelukkig. We gaan Kerst vieren met kleine groepjes dierbaren, verspreid over drie dagen. Tijdens de kerstmaaltijden zal er zeker gepraat worden over de crisis van dit moment, hoe we daar mee omgaan en hoe de toekomst er uit zal zien. Hopelijk helpen deze kerstgesprekken ons om – ondanks alles – toch positief in het leven te blijven staan.

De laatste jaren is het een groot goed, dat mijn lief en ik jaarlijks een verre, enigszins avontuurlijke reis maken. Zo’n vakantie van drie weken gemiddeld is al bijzonder inspirerend, en daarnaast geeft het ons veel voor- en nagenietmomenten. Je bent er het hele jaar een beetje mee bezig. Natuurlijk beseffen wij dat het een luxe vorm van genieten is. We hebben in onze jeugd nog meegemaakt dat er helemaal geen vakantievieren bij was.

Dit coronajaar wordt ons luxe leventje op alle fronten onder druk gezet, waaronder onze vakantiebehoefte. Het is een van de vele moderne geneugten die ineens wegvalt. Het toerisme over de gehele wereld is zo goed als stil komen te vallen. Economisch, maatschappelijk gezien is het drama in deze sector enorm: lege hotels en restaurants, lege stranden, lege attractieparken, geen vlieg-, bus- en cruiseschepen verkeer, bedrijven gaan failliet en ontelbaar veel mensen raken werkeloos. Corona haalt ons kapitalistisch systeem behoorlijk onderuit.

Wij hadden dit jaar het plan te wachten met het uitzoeken van een verre vakantiereis tot na onze verhuizing. Maar verre reizen zijn nu geen optie, in het vliegtuig stappen doen we liever niet. Simpel met de auto de grens over, brengt ons direct in oranje gekleurde gebieden. En de verwachting is dat dit nog wel even zal duren. Wat overblijft is vakantie vieren in eigen land. De komende herfstvakantie zijn alle huisjesparken vol met Nederlanders, ondanks dat ons land bijna geheel code rood dreigt te krijgen. De vakantiebehoefte van de mens blijkt ongelooflijk groot. .

In deze coronatijd is sowieso niets meer vanzelfsprekend. Dat zijn we niet meer gewend en dat is duidelijk te merken. Veel mensen worden onzeker en angstig. Weer anderen gaan in de verzetshouding en weigeren zich aan te passen aan de nieuwe leefregels. Wat mijzelf betreft, wil ik graag proberen zelf de regie te voeren en mij niet te laten leiden door zaken waar ik weinig invloed op heb. Mijn strategie in situaties waarin mijn ‘normale’ leven stevig onder druk komt te staan, is zoeken naar eerdere bijzondere levenservaringen klein of groot. Deze ervaringsmomenten zijn voor mij ankerpunten waar ik vervolgens energie uit put in de huidige situatie.

In deze coronatijd zijn de herinnering aan mijn ouders zo’n ankerpunt. Zij hebben zowel de crisis in de jaren dertig van de vorige eeuw als de oorlogsjaren meegemaakt. Deze extreem angstige en verwarrende tijden hebben zij met verve doorstaan. Met een rotsvast vertrouwen in een goede toekomst voor hun kinderen hebben zij vervolgens hard meegewerkt aan de opbouw van ons land in de jaren vijftig vorige eeuw.

Onder een geheel andere noemer is een ankerpunt ons tweejarig verblijf in Kenia. Mijn lief en ik ontdekten daar dat het er in het dagelijkse leven vooral aankomt op basale levensbehoeften als wonen, werken en eten. Als dat goed is, ben je in principe een gelukkig mens. Al de rest is bijzaak. Eenmaal terug in Nederland waren we behoorlijk verward over de welvarende, hectische wereld waarin we weer terechtkwamen. We probeerden ons aanvankelijk er tegen te verzetten. Het heeft slechts enkele maanden geduurd en toen zaten we weer in ons ‘welvarende’ levensritme.

Dit jaar, voor het eerst in ons 49 jaar samen-zijn, moeten mijn lief en ik allerlei geneugten even loslaten. Gezondheid is het belangrijkste op dit moment. We proberen daarom voorzichtig te leven en dan mis je natuurlijk van alles. Dan denk ik, ach, ik moet niet zeuren. Ik voel mij gezond en gelukkig. Wij wonen in een prachtig appartement, hebben allebei een pensioen en voedsel is er in ons land meer dan ruim voldoende. Alle rest is bijzaak!

En wat vakantie vieren betreft, hebben we een trekhaak onder de Alfa laten zetten (iets dat ik voorheen nooit wilde) en een fietsrek gekocht. Zo kunnen we als rechtgeaarde, gepensioneerde Nederlanders met onze e-bikes er op uittrekken in eigen land.

Nooit gedacht overigens dat wij aan dit stereotype gedrag zouden meedoen!