Het is vijf uur vliegen van Schiphol naar Teheran. De Boeing zit vol met Iraniërs uit Nederland, de VS en Engeland die, zo denken wij, met vakantie gaan in hun geboorteland. Iedereen ziet er modern en westers uit. Dan, als we geland zijn, worden grote handtassen uit de bagagerekken gehaald en doen alle vrouwen een hoofddoek om. Sommigen bedekken nog andere lichaamsdelen met verhullende kleding. Wellicht wat naïef heb ik niet meteen door dat mijn lief ook een hoofddoek moet dragen. Ze heeft er gelukkig zelf wel rekening meegehouden.
De laatste jaren zoeken wij vakantiebestemmingen, waar we kennis kunnen maken met totaal andere culturen. Het is een mooie uitdaging voor mij persoonlijk, in een levensfase waarin ik als fulltime pensionado extra op zoek ben naar zingeving en wat avontuur in mijn dagelijkse bestaan. Om de wereld niet al te angstig te ervaren, wil ik graag meer voeling krijgen met andere culturen, godsdiensten en leefwijzen. En ik heb er nu de tijd, het geld en de energie voor. Ook deze reis valt mij weer op dat steeds meer jonge mensen deze avontuurlijke landen opzoeken. Ik ben er van overtuigd dat door de toenemende globalisering het goed is al vroeg in je leven kennis te maken met de wereld in al haar facetten.
We hebben gekozen voor een reis van drie weken door Iran, Turkmenistan, Oezbekistan en Kazachstan. Een route van 3000 km per trein en auto langs een van de oude Zijderoutes. Het reisbureau (Mevoreizen) heeft alles voor ons geregeld: de transfers, de hotels en de gidsen ter plaatse. Op die manier kun je binnen de mogelijkheden van het land redelijk comfortabel reizen. In no time sta je dan vanuit het welvarende en vrije Nederland op 22 juli 2018 in het door het westen verfoeide Iran, het eerste land op onze reis. De leiders zelf vinden deze Islamitische Republiek een religieuze democratie. Er is een gekozen president en een parlement. De feitelijke macht ligt echter bij de geestelijk leider en de Raad van Hoeders. Zij toetsen alle beslissingen aan de Islamitische wetgeving, de Sharia. We bezoeken deze eerste dag een oude leger/defilé plek midden in Teheran, de Grote Bazaar en het prachtige Golestan Paleis. Begin van de avond maken we een autoritje in de bergketen rond Teheran.
Al heel snel is in al onze poriën dit ayatollah regime zichtbaar en voelbaar. Onze Engels sprekende gids blijkt niets van dit regime te moeten hebben. Hij vertelt ons dat in Teheran ruim 70% een ander regime wenst, maar de repressie is groot. Op onze vraag wat hij van Trump vindt, is hij heel duidelijk: een mafkees waar veel Iraniërs toch blij mee zijn, want hij pakt het regime aan. Veel Iraniërs willen een omwenteling, maar geen revolutie, geen bloedvergieten.
Normaal pinnen met bankpasje is lastig in deze landen. Daarom zullen we de komende weken onze meegenomen cash dollars telkens inwisselen voor lokaal geld. In Iran doe je dat op de zwarte markt, zei onze gids. Met zijn hulp wisselen we op de Grote Bazaar 200 dollar. Vertrouwend op de gids krijgen we een paar dikke pakken geld met een elastiekje er omheen. Met enige moeite proppen we miljoenen Rial in de geldbuidels onder onze kleding. Als we twee dagen later de overgebleven stapel bankbiljetten tellen, blijkt dat we volgens de officiële koers nog steeds voor 200 dollar Iraans geld hebben. We hebben op de zwarte markt bijna twee keer zoveel als de officiële wisselkoers gekregen….
Mannen zie ik niet in korte broeken lopen, ondanks de 40 graden. Ik pas me daarom maar aan. Deze eerste dag is op alle fronten heftig. Niet alleen vanwege het straatbeeld met al die gesluierde vrouwen, inclusief mijn lief, maar ook de totale chaos van auto’s, bussen, brommers, mensenmassa’s in deze miljoenenstad met permanente files en gigantische luchtverontreiniging.
Om tien uur ’s avonds brengt de gids ons naar het station voor de nachttrein naar Esfahan…..
Alles in China is groot, groter, grootst. Ooit stonden er langs de Chinese muur van ongeveer 9000 km zo’n 800.000 soldaten. De drie steden die we bezoeken op onze reis barsten uit hun voegen: Beijing heeft 22 miljoen inwoners, Hangzou 10 miljoen en Shanghai 24 miljoen! 
Het is heet, tussen de 35 en 40 graden met een hoog vochtigheidsgehalte in de lucht. We slenteren hele dagen door deze steden en kijken onze ogen uit. In Beijing wordt iedereen op belangrijke locaties en bij de ingangen van de metro streng gecontroleerd. We staan uren in lange rijen bij de Verboden Stad en later bij het Tiananmenplein oftewel het plein van de Hemels vrede, waar in 1989 tijdens een groot studentenprotest een student pal voor een tank blijft staan.
Het spannende van reizen in China is, dat je niets kan lezen. We zoeken leuke, orginele eet- en drinkgelegenheden en proberen dan met de vertaal-app op onze telefoon iets te bestellen. Dat is iedere keer een belevenis. De (vaak) jonge bediening rent op ons af en nog voordat we zitten staan ze met hun mobieltje klaar om ons te helpen. Ondanks dat ze tegenwoordig Engels leren op school, spreken ze het nauwelijks. In een restaurantje aan het meer in Hangzou komt na afloop een jonge vrouwelijke bediende naar mijn lief toe met een excuus boodschap handgeschreven op een servetje: ‘Respected lady, Hello! Because my English is so poor, cause your order to be affected. I’m so sorry. I give you my dim sum, I hope you are very happy. Welcome to Hang zhou!’ Ik denk niet dat ze het zelf heeft geschreven.
Waarschijnlijk voor veel geld kun je een trouwshoot doen, waarbij de pseudo bruid een prachtige rode jurk met een enorme sleep aan krijgt en de pseudo bruidegom een prachtig zwarte smoking. Tussen al die toeristen door laten zich daar tientallen koppels zeer serieus, in allerlei standjes fotograferen door een beroepsfotograaf. In deze enorme Chinese metropolen lijkt het leven maakbaar. Het is een plaatjeswereld, vol consumptiedrang, technologische hoogstandjes, maar ook met straatvegers en bewakers in elke straat. De enorme omvang en intensiteit van dit alles is fascinerend om te zien en mee te maken. Onze ervaringen in dit China staan in groot contrast met die in Mongolië. Bij de nomaden hebben we een totaal andere intensiteit van leven ervaren: de dagelijkse worsteling met de natuur, de harde werkelijkheid om te overleven en de noodzakelijke saamhorigheid. Een leven zonder enige luxe, uitgezonderd een mobieltje en een zonnepaneeltje.
Ons TME avontuur voelt als reizen op de Zijderoute. Het is redelijk basic qua comfort, maar zeer avontuurlijk en boeiend. Je stapt even uit je comfortzone en ervaart een beetje hoe medemensen ergens op onze wereld wezenlijk anders leven dan jijzelf. We hebben met volle teugen genoten van deze bijzondere reis. Na ruim 22 dagen vliegen we vanuit Shanghai via Moskou terug naar Amsterdam.
Vanuit Ulaanbator rijden we met de trein uren lang door de Gobi woestijn. Onderweg zien we zomaar een kudde wilde kamelen. Het uitzicht is zo fantastisch, dat we even de neiging op voelen komen spontaan te gaan dichten: ‘Woestijn, woestenij / Wijds en zijds / Einde-loos / in oneindigheid / Onwerkelijk mooi / ver-einde /.’ … Zoiets ja……
Ons hotel is gelegen in de oudste hutong (authentiek wijkje) van Beijing. Het is een wijk met heel veel kleine steegjes. Onze hutong stamt nog uit de tijd van Dhengis Khan. We komen er nauwelijks toeristen tegen. Wel ontmoeten we in ons hotelletje een Nederlandse familie met drie geadopteerde kinderen tussen de 15 en 19 jaar: een jongen uit Eritrea, een uit Pakistan en een meisje uit China. Nu de kinderen groot genoeg zijn willen zij weten wie hun biologische moeder is. De familie van de jongens hebben ze de afgelopen jaren gevonden. Dit jaar zijn ze op zoek naar de Chinese familie van de dochter. Toevallig (of niet ?) ontmoeten we later op de terugvlucht naar Amsterdam een ander gezin dat op zoek is gegaan naar de familie van hun adoptie zoon. Zij zijn er uiteindelijk in geslaagd via DNA familie te vinden. De moeder was helaas overleden.
Naast de oude toegangspoort tot de ommuurde hutong, is een gemeenschappelijk badhuis met douches en toiletten. De meeste huisjes hebben geen toilet en douche. Op de straathoek staan twee ijzeren kasten waar allerlei gereedschap in zit. Een mannetje zit daar op een stoel bij (of hij slaapt) en helpt indien nodig wijkbewoners met allerlei klusjes, bijvoorbeeld fiets repareren. Je mag ook zelf gereedschap lenen.
fulltime pensionado 