Met de paplepel ingegoten….

18 dinsdag mrt 2025

Posted by Geert - fulltime pensionado in sociale contacten

Maar liefst vier op de tien mensen in Nederland doen vrijwilligerswerk. Bij zestigplussers is het zelfs de helft. Deze aantallen laten zien dat er grote betrokkenheid is op het sociale domein in onze samenleving. Kennelijk zit er in de mens een haast vanzelfsprekende drang om andere mensen te helpen. En dat in onze tijd van individualisering!

Vrijwilligerswerk doen is mij vanaf mijn jeugd met de paplepel ingegoten. Hoe dat precies gegaan is, weet ik niet. Ik denk dat het in het dna van onze familie zit. Ik ben opgegroeid in de sfeer dat het vanzelfsprekend is dat je je extra inzet voor de samenleving. Al op mijn zestiende ben ik actief binnen jongerenclubs in de Arnhems buurthuizen De Hommel en Klarendal. Wellicht niet geheel toevallig kies ik in die periode voor de vijfjarige opleiding tot (hoofd)onderwijzer. Mijn werkzame leven én mijn vrijwilligerswerk lopen vanaf die tijd min of meer parallel met de levensloop van de mens: eerst kinderen, dan volwassenen en tenslotte ouderen.

Na het onderwijs kom ik in Rotterdam te werken eerst in het maatschappelijke domein van de toen zo geheten multiculturele samenleving, kort daarna in de ouderenzorg. Dit laatste maatschappelijke domein kent een enorm groot aantal vrijwilligers die intensieve mantelzorg geven. Uit cijfers van het CBS blijkt dat vrijwilligers in de verzorging of gezondheidszorg het vaakst actief zijn. Zij zetten zich wekelijks of maandelijks in en besteden de meeste uren per week aan vrijwilligerswerk. Mijn uren heb ik nooit geteld. Als ik de balans opmaak ben ik wel het meest trots op mijn bestuurlijke betrokkenheid gedurende tweeëndertig jaar bij de Rotterdamse Pauluskerk, de Huiskamer van Rotterdam waar dak- en thuislozen, vluchtelingen en andere ontheemden elk uur van de dag welkom zijn.

Nu ben ik zelf een oudere. Mijn behoefte aan sociale contacten blijft groot en omdat ik op zinnige wijze bezig wil zijn, zoek ik die contacten mede in structurele bezigheden in mijn directe leefomgeving, zoals bijvoorbeeld de Huiskamer van de wijk. Een prettige bijkomstigheid is, dat deze bezigheden enig ritme in het dagelijkse leven geven.

Natuurlijk kijk ik, zoals veel ouderen, regelmatig terug op mijn leven. Hoe is dat verlopen en is het de moeite waard geweest tot nu toe. Een beetje filosofisch mijmerend en verwonderend besef ik meer dan ooit, dat alles wat ik doe en wat mij overkomt vooral tot stand komt bij de gratie van de ander. Dat impliceert een wederzijdse verantwoordelijkheid, die inhoudt dat je zorg voor jezelf hebt in directe relatie met zorg voor de ander. Het is deze basishouding die mij kennelijk met de paplepel is ingegoten en die ik mijn hele leven al met vallen en opstaan zo goed mogelijk probeer uit te voeren. Hopelijk nog heel veel jaren.

Een eerlijke, dappere boodschap…..

27 donderdag feb 2025

Posted by Geert - fulltime pensionado in individu & omgeving

≈ Een reactie plaatsen

Onze dochter stuurt vorige week een artikel door dat een van haar beste vriendinnen heeft gepubliceerd in het Parool onder de titel ‘Niet de andere kant op kijken’. Rosa (40) vraagt zich af hoe je nieuws over leed en geweld kan volgen zonder dat je je er machteloos en moedeloos door gaat voelen. Ze wil niet meer wegkijken en onderzoekt of – en hoe – dat kan.

Ik zie de beide vriendinnen nog als kleine meisjes heerlijk ongedwongen en met veel fantasie en gevoel spelen met elkaar. Het lijkt nog maar kort geleden. Nu zijn het veertigers, staan volop in het leven en allebei hebben ze een kind. Ik vraag me wel eens af hoe veertigers reageren op de huidige, grote (wereld)problemen. Verschilt dat veel met ouderen, zoals ik, die steeds emotioneler wordt? Rosa geeft duidelijk te kennen hoe zij bij slecht nieuws emotioneel van slag kan raken. Ze memoreert haar vader die wel eens gezegd heeft: ‘Kind, je moet een beetje meer eelt op je ziel krijgen’. Het is een lief en goedbedoeld advies, zegt Rosa, maar ze merkt dat die eeltlaag niet dikker wordt. Ze vraagt zich af waarom ze een machteloos gevoel nou zo’n probleem vindt? Uiteindelijk stelt ze bij haarzelf vast dat dit gevoel ook een motor kan zijn voor actie: “Het is de kunst om het machteloze gevoel en het verdriet te verdragen, of als dat niet lukt, het te gebruiken als brandstof voor verandering en tegelijkertijd van de mooie dingen blijven genieten.”

Het is heel herkenbaar. In deze hectisch tijd raak ik net als Rosa regelmatig van slag en dan voel ik mij moedeloos, lusteloos en apathisch worden. Iets wijzer geworden door alles wat ik in mijn leven zo heb meegemaakt, weet ik dat vermijden en wegstoppen niet helpt. Het beste is te focussen op je eigen waarden en daarnaar te handelen. Ik heb geleerd vooral energie te steken in dingen waar ik zelf direct invloed op kan uitoefenen. Daarnaast probeer ik in gesprekken met anderen mijn eigen denken over al die grote wereldproblemen kritisch te beschouwen. Als er dan sprake is van machteloosheid en het verdriet om alles wat er gebeurt, in Oekraïne bijvoorbeeld, helpen deze gesprekken mij niet moedeloos te worden, maar te blijven hopen.

Een bijzonder voorbeeld hoe je verdriet van iets groots kan omzetten in brandstof voor verandering, blijkt uit de actie van de nabestaanden van MH17 ramp in 2014. De veroordeelde schuldigen worden door het regiem in Rusland de hand boven het hoofd gehouden en niet uitgeleverd. Dat moet de nabestaanden een vreselijk gevoel van machteloosheid geven, al tien jaar lang. Deze week hebben zij een open brief gestuurd naar alle betrokkenen bij de komende vredesonderhandelingen met een duidelijke boodschap. Zij vinden dat een geloofwaardig vredesakkoord tussen Rusland en Oekraïne moeilijk te bereiken is zonder Russische erkenning van de verantwoordelijkheid voor het neerhalen van MH17….

Wat een eerlijke, dappere boodschap! Helemaal machteloos hoef je je toch niet te voelen!

Een ansichtkaart als boekenlegger….

11 zaterdag jan 2025

Posted by Geert - fulltime pensionado in familie

≈ 2 reacties

Om de grijze dagen rond Kerst en Oud en Nieuw goed door te komen, ben ik de beroemde roman van Thomas Mann De Toverberg (1924) aan het lezen. Het verhaal speelt zich af in een sanatorium voor tuberculose patiënten in Davos, Zwitserland. Op zeer indringende wijze wordt het dagelijkse leven van de hoofdpersoon in dit sanatorium beschreven. Hij raakt niet alleen elk besef van tijd in no time kwijt, ook raakt hij onthecht aan alles wat zijn thuisfront heeft te bieden. De 1e W.O staat op punt van beginnen.

Al bij het lezen van het eerste hoofdstuk dringt ineens het besef tot mij door, dat mijn vader – die op mijn vijftiende overlijdt – meermalen naar Zwitserland moet afreizen voor een kuur in zo’n sanatorium. Onmiddellijk loop ik naar mijn bureau en pak daar de ansichtkaart, die mijn vader vanuit Zwitserland op 29 januari 1947 naar mij heeft gestuurd. Voor de zoveelste keer lees ik: ‘Mijn kleine prinsje, van Mams hoor ik dat je zoo heel erg lief bent en Hein & Hans zijn erg gek met hun prinsje. Mama zal je extra van Paps knuffelen, hoor! Jouw Papa…..’ Ik ben een half jaar oud en heb twee oudere broertjes van anderhalf en tweeënhalf jaar oud.

Ongeveer 40 jaar geleden wordt deze ansichtkaart teruggevonden achter het behang in ons ouderlijke huis. Sindsdien ligt hij altijd ergens in de nabijheid van mijn bureau en koester ik het als een relikwie. Voor het eerst ga ik de ansichtkaart gebruiken als boekenlegger. Ik neem zo mijn vader in gedachten mee tijdens het lezen van De Toverberg.

Nu ik zo sterk mijn vader in mijn hoofd heb, kan ik mij bij het verder lezen niet los maken van de vraag hoe hij deze kuren mentaal en fysiek heeft ervaren en doorstaan. De eerste vijftien jaar van mijn leven heeft hij telkens voor een langere periode ons grote gezin achter moeten laten. Ik stel mij al lezend voor dat hij ook het zeer strakke dagritme van ligkuren heeft moeten ondergaan. Er zijn nog wat foto’s van hem liggend en zittend in het sanatorium. Heeft hij toen veel aan zijn gezin thuis gedacht? Heeft hij zo vlak na de 2e W.O. de balans van zijn leven een beetje op kunnen maken? Of heeft hij zich, net als de hoofdpersoon uit de Toverberg, helemaal over gegeven aan de mores van het sanatorium en zo de rust gevonden om al zijn ‘wereldse thuiszorgen’ even los te laten?

Het zijn vragen en gedachten waar ik nooit antwoord op zal krijgen en dat hoeft ook niet. Het lezen van De Toverberg met daarin zijn ansichtkaart als boekenlegger, voelt als een cadeau, een hommage aan mijn allerliefste vader!