Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is sam_4708.jpg
Nachttrein Teheran naar Isfahan

Vakantie vieren doen we het liefst ergens ver weg in een voor ons totaal onbekend land. Vorig jaar hebben we het niet kunnen doen vanwege onze verhuizing en de coronapandemie. Dit jaar is het er wederom niet van gekomen omdat de onzekerheden rond Covid nog groot zijn. De vraag is hoe dat de komende jaren eruit zal gaan zien. En jaren gaan voor mij steeds meer tellen. Dit type reizen wordt niet gemakkelijker als je 75+ bent, althans, die gedachte komt wel eens bij mij op. Ik wil natuurlijk niet in deze levensfase teveel denken in termen van ‘dat kan niet meer’. Toch is er een kans dat ik dit soort vakanties los moet laten en vooral moet genieten van de vele mooie herinneringen. Maar terugkijken is juist iets wat ik niet te veel wil doen. Ik wil leven in het hier en nu.

Met vooruitziende blik hebben mijn lief en ik bedacht ons vakantiegeld voor de eerstkomende jaren te stoppen in een stacaravan in Langweer Friesland. Afgelopen maand hebben we daar 2,5 week vakantie gevierd. We fietsen en wandelen, pakken een Zuiderzeestrandje bij mooi weer, bezoeken leuke plaatsjes als Makkum, Harlingen en Lemmer. En, nog belangrijker, op die dagen ontmoet je andere mensen waarmee je een wijntje of wat drinkt en leuke vakantiegesprekken voert.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is zwarte-golf-1-606156-1.jpg

Soms vallen herinneringen en het heden echter naadloos in elkaar. Deze vakantie op de camping in Langweer lees ik een bijzonder boek: Zwarte Golf van Kim Ghattas. Ik heb dit gekozen omdat het aansluit bij onze Zijderoutereis in 2018 naar o.a. Iran. Aan de hand van persoonlijke verhalen wordt beschreven hoe de rivaliteit tussen soennitisch Saoedi-Arabië en sjiitisch Iran het leven in het Midden Oosten heeft verwoest vanaf 1979. In dat jaar breekt de Iraanse revolutie uit, wordt de Heilige Moskee in Mekka belegerd en trekt de Sovjet-Unie Afghanistan binnen. Saoedi-Arabië en Iran worden felle tegenstanders en exploiteren vanaf die tijd religie in hun rivaliserende strijd. Het gevolg: extreem sektarisch geweld, het ontstaan van groeperingen als Hezbollah, de Taliban, Al Qaida, de 9/11-aanslagen, de vermoorde journalist Jamal Khashoggi en de opkomst van IS…..

Het is niet te bevatten dat deze strijd al ruim veertig jaar ook mijn/ons leven in de gehele wereld heftig beïnvloedt. Nog erger, terwijl ik dit boek lees, komt in Afghanistan de Taliban wederom aan de macht. Tot ieders verbazing prediken zij tijdens deze machtsovername een zeer gematigde boodschap. Ik ben geen Midden Oosten expert, verre van dat. Maar ik zie een parallel met de gematigde toon van Khomeini vanuit ballingschap vóór 1979. Als hij dan Iran verlost van de Sjah grijpt hij naast de geestelijke macht meteen de politieke macht en sticht de Islamitische Republiek Iran. Hij wordt geestelijk én politiek leider van alle sjiitische moslims in zijn eigen land en wil dat ook daarbuiten worden. Hij dwingt dit alles met vreselijk geweld af. Hij is de eerste geestelijk leider die een fatwa uitvaardigt voor de ‘afvallige’ Salman Rushdie uit India en verlegt daarmee het geweld ver buiten Iran. Andersdenkende burgers in zijn eigen land zijn hun leven niet meer zeker. In 1988 geeft hij bevel via een fatwa tot de massa executie van tienduizenden politieke gevangen. Deze geweldsspiraal, begonnen in 1979, plant zich sindsdien voort in het hele Midden Oosten en Midden Azië en overal elders in de wereld.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is sam_4570.jpg
Teheran

Op onze Iran reis hebben we zowel in Teheran als Isfahan Iraniërs gesproken, die zeggen murw gemaakt te zijn door veertig jaar repressie met geweld. Zij hunkeren naar een pluriforme, vrije samenleving, maar die zou wel tot stand moeten komen via een vreedzame revolutie…..Geweld kunnen zij niet meer aan.

De meeste Afghanen willen dit ook. En in alle bescheidenheid denk ik, na het lezen van dit boek Zwarte Golf, te begrijpen dat zij afgelopen weken niet de gewapende strijd met de Taliban aan hebben willen gaan.